III OZ 58/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.A. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt II SO/Po 3/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie z wniosku A.A. o wymierzenie grzywny Komendantowi Powiatowemu Policji [...] za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarządzeniem z dnia 19 września 2025 r., sygn. akt II SO/Po 3/25, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) wezwał A.A. do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie Komendantowi Powiatowemu Policji [...] grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w kwocie 100 zł, stosowanie do § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535) w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zarządzenia, pod rygorem odrzucenia wniosku. Z powyższym zarządzeniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie oraz wniosek o zwolnienie od opłat sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 199 P.p.s.a. uregulowano podstawową zasadę orzekania o kosztach postępowania, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponadto w świetle art. 214 § 1 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie, przy czym jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Dodatkowo w oparciu o art. 230 § 1 P.p.s.a od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismem takim, w myśl art. 63 P.p.s.a., jest wniosek o wszczęcie postępowania. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził dwa wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu, bada jego zgodność z prawem, tj. prawidłowość wskazania podstawy prawnej żądanego wpisu oraz jego wysokość. Wysokość wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania unormowano w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia, wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy wynosi 100 zł. W świetle powyższego, należy uznać, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2025 r. wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie organowi grzywny wskazywało prawidłową podstawę prawną oraz wysokość należnego wpisu. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie zachodzi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania. Co prawda skarżący zawarł w zażaleniu na zarządzenie o wpisie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, jednak postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., sygn. akt II SPP/Po 86/25, utrzymano w mocy postanowienie referendarza sadowego oddalającego wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.