III OZ 578/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wójta Gminy Baranów na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 czerwca 2025 r. sygn. akt II SAB/Po 208/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi ze skargi M. J. na bezczynność Wójta Gminy Baranów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 17 czerwca 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 208/24, odrzucił skargę kasacyjną Wójta Gminy Baranów (dalej: "Wójt",) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Po 208/24 w sprawie ze skargi M. J. na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji wskazał, że Wójt, reprezentowany przez pełnomocnika – adw. A. R. – wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Skarga kasacyjna nie została jednak opłacona, a ponadto pełnomocnik nie dołączył pełnomocnictwa, które umocowywałoby adw. A. R. do skutecznego jej wniesienia. Zarządzeniem z 22 kwietnia 2025 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała Wójta do uzupełnienia ww. braków, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Korespondencja została doręczona pełnomocnikowi Wójta 14 maja 2025 r. W zakreślonym terminie Wójt nie nadesłał pełnomocnictwa, a także nie uiścił wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd I instancji stwierdził, że zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi kasacyjnej Wójta. Wskazał, że korespondencja z wezwaniem Wójta do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego została doręczona jego pełnomocnikowi 14 maja 2025 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia, na podstawie art. 73 § 4 p.p.s.a., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął z dniem 21 maja 2025 r. Do tego dnia nie wpłynęła żadna korespondencja ze strony Wójta, czy jego pełnomocnika. Spełniła się zatem hipoteza normy prawnej wynikającej z art. 178 p.p.s.a. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że Wójt miał obowiązek uiścić wpis od skargi kasacyjnej, jednakże tego nie uczynił tego, mimo prawidłowego wezwania go oraz pouczenia o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu. Sąd I instancji stwierdził, że Wójt nie uzupełnił braku formalnego i fiskalnego skargi kasacyjnej zatem ziściła się przesłanka do jej odrzucenia. Wójt wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 73 § 4 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że składający zażalenie nie uzupełnił braków formalnych skargi mimo doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych i upływu terminu, a w konsekwencji na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż zachodzą podstawy do jej odrzucenia na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu pełnomocnik Wójta wyjaśniła, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej była awizowana w Placówce Pocztowej 1 tj. przy ul. [...]. Natomiast urzędem właściwym jest Urząd Pocztowy przy ul. [...] we Wrocławiu, tj. Placówka Pocztowa 2). Pełnomocnik Wójta wskazała, że złożyła reklamację do Poczty Polskiej S.A., bowiem przesyłka o numerze nadawczym [...] nie została jej doręczona, nie podjęto próby doręczenia tej przesyłki, a Urzędem właściwym do doręczeń jest Urząd Pocztowy przy ul. [...] we Wrocławiu, tj. Placówka Pocztowa 2. W oparciu o powyższy zarzuty Wójt wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie zaś z treścią art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna oprócz wymienionych w nim wymogów powinna czynić zadość wymaganiom stawianym dla pisma w postępowaniu sądowym. Kwestię ogólnych wymagań pism procesowych określają przepisy art. 46 p.p.s.a. i art. 47 p.p.s.a., zgodnie z którymi do skargi kasacyjnej jako pisma procesowego powinno zostać dołączone pełnomocnictwo, jeżeli skargę kasacyjną wnosi pełnomocnik, który przedtem pełnomocnictwa nie złożył (art. 46 § 3 p.p.s.a.), natomiast brak pełnomocnictwa przy wniesieniu skargi kasacyjnej jako brak formalny podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Należy także wskazać, że art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, a w przypadku skargi kasacyjnej – pod rygorem jej odrzucenia (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W odniesieniu do powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości twierdzenie, że na prawidłowość zastosowania powyższej sankcji zasadniczy wpływ ma ustalenie niewywiązania się przez stronę z nałożonego na nią obowiązku procesowego. Ponieważ tenże obowiązek odwołuje się do terminu, w którym strona powinna dokonać oznaczonej czynności procesowej, właściwa ocena działania strony nie może z kolei nie uwzględniać okoliczności, które mają wpływ na bieg tego terminu. Biorąc pod uwagę, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braku formalnego skargi rozpoczyna bieg od dnia doręczenia wezwania, oczywistym pozostaje, że nie można faktu nieuiszczenia tejże opłaty i nienadesłania pełnomocnictwa łączyć ze skutkiem prawnym odrzucenia skargi kasacyjnej, jeżeli wykazane zostanie, że wezwanie to nie zostało stronie skutecznie doręczone. Podzielenie stanowiska Wójta w zakresie, w jakim akcentuje on wpływ prawidłowości doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej na prawidłowość postanowienia o jej odrzuceniu z powodów wskazanych w art. 220 § 3 p.p.s.a. i art. 178 p.p.s.a. nie przekłada się na uznanie, że w kontrolowanej sprawie Sąd I instancji uchybił powyższym przepisom, co miało być spowodowane niedoręczeniem pełnomocnikowi Wójta przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do zakwestionowania ustalenia, zgodnie z którym przesyłka o numerze [...] została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Wójta w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Na prawidłowość doręczenia nie miało wpływu to, że kolejne czynności mające związek z doręczeniem przesyłki, w tym jej dwukrotne awizowanie były dokonywane przez inną placówkę pocztową operatora (Poczty Polskiej), aniżeli zakładał to pełnomocnik Wójta. Należy przypomnieć, że w myśl art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 366). Stosownie do art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi w sposób bezpośredni, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy - Prawo pocztowe, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Za placówkę pocztową należy rozumieć jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym (art. 3 pkt 15 ustawy – Prawo pocztowe). Z przesyłki znajdującej się w aktach sprawy, wynika, że skierowana do pełnomocnika Wójta przesyłka została przekazana do doręczenia, a następnie dwukrotnie awizowana i zwrócona nadawcy (Sądowi I instancji) przez Urząd Pocztowy 1 (ul. [...], w [...]). Wskazywana okoliczność, że urzędem właściwym do doręczania przesyłek pełnomocnikowi Wójta jest Urząd Pocztowy przy ul. [...] w [...] nie prowadzi do wadliwości doręczenia wymienionej wyżej przesyłki. Właściwą placówką pocztową operatora jest ta placówka, w której strona miała możliwość odebrania awizowanej przesyłki. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie awizacja wskazywała na Urząd Pocztowy 1, nieodebranie przez pełnomocnika Wójta przesyłki w wyznaczonym terminie w tym Urzędzie Pocztowym skutkowało przyjęciem na zasadzie tzw. fikcji doręczenia, że przesyłka została stronie skutecznie doręczona. Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji, a czego pełnomocnik Wójta w zażaleniu w żaden sposób nie podważa, poszczególne czynności zmierzające do doręczenia przesyłki o numerze [...] (w tym awizowanie przesyłki 30 kwietnia 2025 r. i 8 maja 2025 r.) były podejmowane przez Urząd Pocztowy w [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oparcie w tych warunkach zarzutów zażalenia na wykazaniu, że ww. przesyłka była awizowana, niemniej przez niewłaściwą placówkę pocztową tego samego operatora, musi być z przedstawionych względów uznane za nieuzasadnione. Z tej przyczyny Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.