III OZ 572/22

Dnia 30 września 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 335/20 oddalające wniosek o wyłączenie asesora WSA Marty Pająkiewicz - Kremis od orzekania w sprawie ze skargi J. K. i J. G. na decyzję Prokuratora Okręgowego w L. z dnia 27 kwietnia 2020r. nr POIV Ip 8.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 października 2021 r., oddalił wniosek J. K. o wyłączenie asesora WSA Marty Pająkiewicz - Kremis w sprawie ze skargi J. K. i J. G. na decyzję Prokuratora Okręgowego w Legnicy z dnia 27 kwietnia 2020r. nr POIV Ip 8.2019 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 18 P.p.s.a., uzasadniające wyłączenie asesora sądowego z mocy ustawy. Ponadto, strona nie przedstawiła okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie asesora sądowego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Skarżący nie podał bowiem żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających wyłączenie wskazanego asesora od rozpoznawania sprawy. Natomiast okoliczność, że sędzia czy asesor reprezentuje pogląd prawny, w ocenie skarżącego dla niego niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jego oczekiwań rozstrzygnięcie, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego (asesora). Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w spawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą bowiem uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 995/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 P.p.s.a.; t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 P.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Sądu Wojewódzkiego odnośnie braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w przedmiotowej sprawie asesora sądowego objętego wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 P.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącej (art. 19 P.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności (następnie powtórzone w zażaleniu) mają bowiem subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia z wydanych przez tego asesora sądowego orzeczeń. Przeświadczenie strony co do braku bezstronności sędziego (asesora sądowego) w związku z wydaniem orzeczenia nieodpowiadającego jej oczekiwaniom nie stanowi jednak przesłanki uzasadniającej wyłączenie, co jednolicie akcentuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Ponadto zauważyć należy, że nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 40/15). Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, wniosek skarżącego ograniczał się w zakresie wniosku o wyłączenie asesora sądowego do żądania jego wyłączenia, gdyż "rażąco naruszyła prawo, procedurę, prawo materialne oraz dokonała błędnej oceny materiału dowodowego". Żądanie to pozbawione było jakiejkolwiek argumentacji, na podstawie, której strona wywodziła swoje wątpliwości, co do bezstronności wskazanego asesora. W takim stanie sprawy nie zaistniały po stronie Sądu I instancji podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego, wobec czego niewadliwie oddalono wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Ponadto z oświadczenia złożonego przez asesora sądowego objętego wnioskiem wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie ww. przepisów. Podkreślić w tym miejscu należy, że autorytet moralny sędziego (asesora sądowego) przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. np. postanowienie NSA z: 12.3.2012 r. I FZ 147/12; 9.10.2013 r. II OZ 851/13; 24.9.2014 r. I OZ 754/14, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). We wniosku skarżącego, jak i w zażaleniu brak jest zaś wskazania takich okoliczności i argumentów, które podważałyby prawdziwość złożonego oświadczenia. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., oddalił zażalenie.