III OZ 558/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 517/21 odrzucające sprzeciw M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji orzekającej o nakazaniu przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 517/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił sprzeciw M.H. (skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji orzekającej o nakazaniu przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż opisaną wyżej decyzję doręczono skarżącej [...] lutego 2021 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni. Następnie wskazał, iż biorąc pod uwagę zakres zaskarżenia decyzji organu (wyłącznie punkt 2) należało uznać skargę za sprzeciw. Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji można wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Skoro zaś skarżąca wniosła środek zaskarżenia [...] lutego 2021 r. to uznać go należało za spóźniony. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu zarzuciła mu naruszenia: - art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § pkt 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonego orzeczenia na jej niekorzyść oraz uznanie, że sprzeciw został wniesiony po terminie w sytuacji, w której błędne pouczenie w decyzji nie może szkodzić, gdy strona zastosowała się do tego pouczenia; - art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. przez bledną wykładnię i pominięcie okoliczności, iż w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia, a w konsekwencji nierozpoznanie merytorycznie skutecznie wniesionego środka zaskarżenia i odesłanie do postępowania o przywrócenie terminy; - art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. przez błędną wykładnię przez przyjęcie, iż wniesienie spóźnionego środka zaskarżenia do sądu, który wpłynął z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, zwalnia wojewódzki sąd administracyjny z obowiązku rozpatrzenia go. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", od decyzji, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl natomiast art. 64c § 1 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu. Z kolei stosownie do treści art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, iż sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, że organ błędnie pouczył skarżącą, iż od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a nie sprzeciw, który powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu [...] lutego 2021 r., natomiast środek odwoławczy został wniesiony w dniu 18 lutego 2021 r., a zatem po upływnie terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się natomiast, że jeżeli w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i trzydziestodniowym terminie do jej wniesienia, to powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd I instancji. Zgodnie bowiem z treścią art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Nie ulega wątpliwości, iż konsekwencje obowiązywania art. 112 k.p.a. powinny być jednolite na drodze postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zatem w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ/sąd obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 621). Tym samym biorąc pod uwagę treść art. 64b § 1 p.p.s.a. uznać należało, że do sprzeciwu będzie miał zastosowanie art. 112 k.p.a. (por. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17). Mając powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.