III OZ 52/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 596/20 o odrzuceniu skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 596/20, odrzucił skargę H.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 30 grudnia 2019 r., nr KOA/4018/Wo/19, w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 marca 2020 r. H.M. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego przez nadesłanie 4 odpisów skargi opatrzonych własnoręcznym podpisem oraz podanie numeru PESEL - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 12 czerwca 2020 r. (k. 11). Ostatni dzień na uzupełnienie braków formalnych skargi przypadał zatem na dzień 19 czerwca 2020 r. Skarżąca w piśmie z dnia 19 czerwca 2020 r. (data prezentaty) wprawdzie podała swój numer PESEL, a w załączeniu złożyła 4 kserokopie złożonej skargi, jednak żaden ze złożonych odpisów nie został opatrzony własnoręcznym podpisem. Jak wskazał Sąd meriti odpis wymaga bezwzględnego poświadczenia zgodności z oryginałem. Przez to poświadczenie osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Zatem uwierzytelnienia takiego dokonuje strona, która jest autorem danego pisma procesowego. Do dnia orzekania w sprawie niniejszy brak formalny nie został jednak uzupełniony zgodnie z wezwaniem. W tym stanie rzeczy Sąd Wojewódzki, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", postanowił jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Odpisami w rozumieniu § 1 mogą być także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (§ 2). Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku nieuzupełnienie braków skargi w wyznaczonym przez Sąd terminie podlega ona odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie zobowiązano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez nadesłanie 4 odpisów skargi opatrzonych własnoręcznym podpisem oraz podanie numeru PESEL. W zakreślonym terminie skarżąca przesłała wymaganą ilość odpisów skargi oraz podała nr PESEL, jednakże odpisy te nie zostały własnoręcznie przez skarżącą podpisane. W takim przypadku rozważenia wymagało, czy niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skutkować musiało odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozróżnienia wymaga sytuacja, w której braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w ogóle, od sytuacji, gdy skarżąca w terminie 7 dni – na wezwanie Sądu – składa wymaganą ilość odpisów skargi, jednak czyni to w sposób częściowo wadliwy, mianowicie bez ich podpisania. W tym miejscu wskazać należy, że odpisem pisma procesowego jest każdy jego dalszy egzemplarz zgodny z oryginałem. Istotą bowiem odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Może to być kopia maszynowa, a także kopia wykonana przy użyciu każdej innej techniki powielania np. wydruk komputerowy (zob. postanowienia NSA: z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II OZ 962/18, z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 927/09; wyrok NSA z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 774/06 dostępne [w:] CBOSA). Podstawowym wymogiem odpisu pisma procesowego pozostaje jego zgodność, tj. wierność treści z oryginałem (por. R. Hauser i M. Wierzbowski (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, s. 274). W orzecznictwie jako dominujące należy uznać stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wezwanie Sądu zostało wykonane w ten sposób, że strona lub jej pełnomocnik nadesłali kserokopie, a więc egzemplarze odpowiadające treści złożonego środka zaskarżenia, a jedynie nie podpisano lub nie poświadczono ich za zgodność z oryginałem, to jego odrzucenie byłoby dotknięte nadmiernym formalizmem. Odrzucenie takiego pisma nie znajduje uzasadnienia w treści art. 47 § 1 w zw. z art. 49 P.p.s.a., ponieważ nie ma przeszkód, żeby pismo – mimo wspomnianych niedociągnięć – mogło otrzymać prawidłowy bieg. Podzielając ten pogląd stwierdzić należy, że jego prawidłowości nie zmienia stanowisko przyjęte w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (ONSAiWSA 2014 r., nr 3, poz. 39), odnoszące się do sytuacji nie dołączenia przez skarżącego prawidłowej liczby odpisów i ich załączników oraz ich złożenia po terminie zakreślonym w zarządzeniu wzywającym do usunięcia braków (por. też postanowienia NSA z dnia: 21 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 619/18; 8 czerwca 2011 r., sygn. II OZ 484/11; 14 lutego 2012 r., sygn. I OZ 84/12; 23 czerwca 2017 r., sygn. II OZ 669/17; 6 września 2017 r., sygn. II OZ 857/17, dostępne [w:] CBOSA). Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należało uznać odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., jeżeli złożone odpisy skargi były zgodne w treści z oryginałem. Ewentualnie Przewodnicząca Wydziału mogła dokonać ponownego wezwania do złożenia podpisanych egzemplarzy odpisów skargi. W piśmiennictwie zwraca się bowiem uwagę na praktykę orzeczniczą, zgodnie z którą w pewnych sytuacjach występuje konieczność ponownego wezwania strony do usunięcia braków formalnych pisma (por. Metodyka pracy w sądach administracyjnych, red. R. Hauser, J. Drachal, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 255 i powołane tam orzecznictwo NSA). Inna ocena zaistniałej sytuacji, wobec opisanych wyżej wątpliwości, oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Z tych względów za przedwczesne należało uznać wydane przez Sąd Wojewódzki postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.