III OZ 501/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 789/25 o odrzuceniu skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2025 r. znak: KOA/4755/Oś/24 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 789/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2025 r. znak: KOA/4755/Oś/24 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, odrzucił skargę (pkt 1); zwrócił skarżącemu Stowarzyszeniu [...] z siedzibą w [...] uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł (pkt 2). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że w związku z wniesioną skargą Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "Stowarzyszenie") zostało wezwane do uzupełnienia jej braków formalnych, poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji skarżącego (np. odpis KRS), podanie numeru skarżącego w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz nadesłanie dwóch odpisów skargi, jak również do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Sąd wyznaczył siedmiodniowy termin na wykonanie w/w wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone Stowarzyszeniu w dniu 17 kwietnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy), w związku z czym termin na ich wykonanie upłynął z dniem 24 kwietnia 2025 r. W dniu 22 kwietnia 2025 r. Stowarzyszenie uiściło wpis sądowy od skargi w wymaganej wysokości oraz dołączyło dwa odpisy skargi. Następnie, w dniu 25 kwietnia 2025 r., za pismem przewodnim do spraw o sygn. akt: IV SA/Wa 791/25 i IV SA/Wa 792/25 Stowarzyszenie dołączyło dokumenty przeznaczone do spraw o sygn. akt: IV SA/Wa 789/25 i IV SA/Wa 790/25, w tym nieuzupełnione wcześniej braki: wydruk aktualnej informacji z KRS oraz wskazanie numeru KRS Stowarzyszenia, z prośbą o ich dołączenie do odpowiednich akt sądowych. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niedopuszczalną. Wskazał, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z brzmienia art. 46 § 2 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wynika, że pismo strony powinno zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie, m.in. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji. W świetle art. 29 p.p.s.a., osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z kolei stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W ocenie WSA w Warszawie, z przedstawionego powyżej stanu faktycznego wynika, że skarżące Stowarzyszenie nie uzupełniło w ustawowym terminie wszystkich braków formalnych skargi. Wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przedstawienie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji Stowarzyszenia, nastąpiło bowiem dopiero w dniu 25 kwietnia 2025 r., tj. po upływie siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 49 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji należało uznać, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Stowarzyszenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraziło niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Stwierdziło, iż jeśli WSA w Warszawie podjął wątpliwości co do danych zawartych w KRS, to mógł sam je zweryfikować z danymi dostępnymi w tym Rejestrze. Jest to bowiem uzasadnione ekonomiką procesową, a obowiązek dołączenia w/w dokumentu nie wynika z przepisów prawa. Ponadto wydruk z KRS i jego numer zostały dostarczone do Sądu z jednodniowym opóźnieniem, co nie miało żadnego wpływu na prowadzenie przedmiotowego postępowania. W piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2025 r. uczestnik postępowania – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o czym stanowi art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. 3 p.p.s.a., w skardze należy podać numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania. Z kolei w świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Według zaś art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi. Z powołanych przepisów wynika wyraźnie, że to na osobie dokonującej w postępowaniu sądowym czynności w imieniu osoby prawnej spoczywa obowiązek wykazania swojego umocowania. Wykładni wymienionych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia treść art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 869). Wbrew bowiem twierdzeniu Stowarzyszenia, możliwość samodzielnego pobrania przez sąd administracyjny wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru nie czyni wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się przez stronę z tego obowiązku. Podkreślić należy, że to na osobie działającej w imieniu jednostki organizacyjnej, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, że to Sąd pierwszej instancji powinien samodzielnie zweryfikować umocowanie pełnomocnika Stowarzyszenia do podpisania skargi, poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego KRS. Wprawdzie rejestr KRS jest jawny, to jednak nie oznacza to, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to bowiem czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma zatem podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełnienia braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, na przewodniczącego wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź też na sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia przewodniczącego wydziału (por. postanowienia NSA z dnia: 3 września 2013 r., sygn. akt I FSK 650/13; 13 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2737/13; 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16; 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 654/14; 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FZ 9/24; 30 lipca 2025 r., sygn. akt I GZ 273/25 oraz uchwała NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22). Wobec powyższego, uznać należy, iż Stowarzyszenie nie uzupełniło w ustawowym terminie wszystkich braków formalnych skargi, bowiem wskazanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz przedstawienie dokumentu, z którego wynika sposób reprezentacji Stowarzyszenia, nastąpiło dopiero w dniu 25 kwietnia 2025 r., tj. po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 49 § 1 p.p.s.a., czego strona skarżąca nie kwestionuje. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji prawidłowo – w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.