III OZ 435/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 2530/25 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr DKO-WOK.401.455.2022.kj w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2530/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie obowiązujący tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 20 sierpnia 2025 r. nr DKO-WOK.401.455.2022.kj w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu ww. postanowienia WSA w warszawie podał, że w treści skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako "skarżąca" lub "spółka") zamieściła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast, jak podkreślił dalej Sąd I instancji, skarżąca w ogóle nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego powodu WSA w Warszawie stwierdził, że nie mógł dokonać oceny, czy zostały spełnione przesłanki do udzielenia ochrony tymczasowej, co prowadziło do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że zarzuty podniesione wobec decyzji nie mogą zastąpić uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia sąd nie bada bowiem trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, zaskarżając je w całości. Skarżąca wniosła o jego uchylenie lub jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę zastosowania rzeczonego przepisu, gdy tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy poza dotkliwościami finansowymi istnieje groźba poniesienia dalszych konsekwencji prawnych przez skarżącego na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, które mogą zostać uznane jako powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki; 2) art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku w sytuacji stwierdzenia przez Sąd I instancji, iż wniosek zawiera braki polegające na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności wskazujących na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu zażalenia spółka wskazała m.in., że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do blokady firmowego rachunku, co z kolei może istotnie ograniczyć bieżącą działalność gospodarczą, a w częstych wypadkach wprost uniemożliwiać prowadzenie działalności, gdyż spółka nie może dokonać płatności publiczno-prawnych. Ponadto zajęcie rachunku firmowego to paraliż dla działalności, który często prowadzi do upadku, ponieważ blokuje środki, uniemożliwia regulowanie zobowiązań i dokonanie wypłat wynagrodzeń pracownikom. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca nie przedstawiła argumentacji przemawiającej za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy bowiem i nie może prowadzić do oceny legalności zaskarżonego aktu. Sąd nie może też z urzędu poszukiwać, czy też wykładać uzasadnienia zarzutów skargi na potrzeby wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy wniosek tego rodzaju nie zawiera odrębnego uzasadnienia. Brak uprawnienia sądu administracyjnego do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wynika z ugruntowanego orzecznictwa oraz jednoznacznego stanowiska doktryny (por. post. NSA z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 , POP 2009, Nr 2, poz. 22; post. NSA z dnia 25 lipca 2008 ., II OZ 766/08 , Legalis; post. NSA z dnia 26 lipca 2006 r., II FZ 452/06 , Legalis; post. NSA z dnia 25 czerwca 2008 r., II OZ 648/08 , Legalis; cyt. za R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025). Co więcej, przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., są przesłankami merytorycznymi (materialnymi) i nie podlegają uzupełnieniu jako braki formalne pisma, a co za tym idzie nie stosuje się do ich uzupełnienia przepisu art. 49 § 1 p.p.s.a. Natomiast wskazaną dopiero na etapie zażalenia kwestię ewentualnych skutków uiszczenia orzeczonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej dla płynności finansowej spółki, nie można było, w oparciu o takie tylko ogólne twierdzenia, uznać za okoliczność mieszcząca się w przesłance "spowodowania trudnych do odwrócenia skutków", czy też w przesłance wystąpienia "niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody". Spółka wskazując na możliwe skutki finansowe wywołane obowiązkiem uiszczenia, czy też egzekucją orzeczonej kary pieniężnej powinna była co najmniej wykazać rozmiar szkód, które mogą powstać w stosunku do spółki na tle jej aktualnej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych (np. dokumentując wysokość już istniejących zobowiązań płatniczych w zestawieniu z posiadanymi zasobami pieniężnymi/finansowymi, czy też dokumentując relację aktywów do pasywów finansowych spółki z wykazaniem istniejących w tym zakresie dysproporcji). Jednakże kwestii tych spółka nie wykazała. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.