III OZ 430/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1773/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w sprawie ze skargi T.T. na rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia 27 czerwca 2023 r. nr 175 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 listopada 2023 r., II SA/Wa 1773/23, po rozpoznaniu wniosku T.T. (dalej: "skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Dowódcy [...] z 27 czerwca 2023 r., nr 175, w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej. Przedstawiając w uzasadnieniu powołanego na wstępie rozstrzygnięcia stan sprawy, Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Dowódcy [...] z 27 czerwca 2023 r. nr 175 w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy pasywnej. Do skargi załączył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, wskazując, że wydana decyzja niesie dla niego niepowetowaną szkodę, mianowicie żołnierzowi nie została wypłacona odprawa, został pozbawiony środków do życia, zrobiono z niego osobę chorą umysłowo, nie może zarejestrować się w urzędzie pracy z uwagi na "błędy w zwolnieniu". Odmawiając uwzględnienia wniosku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dacie orzekania przez Sąd, fakt stwierdzony rozkazem personalnym już zaistniał, zatem orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu jest bezprzedmiotowe. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego. Zdaniem skarżącego, istnieje możliwość odwrócenia dokonanych już czynności. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji ww. normy prawnej wynika, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (rozkazu personalnego) została powołana do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Przechodząc do okoliczności przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że zaskarżonym rozkazem personalnym, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z 28 czerwca 2023 r. i przeniesiony do rezerwy pasywnej. Słusznie zatem stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że zarówno w dacie złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego, tj. 24 lipca 2023 r., jak również w dniu orzekania przez Sąd, tj. 15 listopada 2023 r., skutek wynikający z zaskarżonego rozkazu personalnego już nastąpił. Orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania aktu byłoby w takim przypadku bezprzedmiotowe, nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności w trybie wstrzymania wykonania decyzji. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia aktu, który nadaje się do wykonania i który ma być w przyszłości wykonany. W związku z tym, stanowisko WSA, zgodnie z którym, w niniejszej sprawie nie jest możliwe zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej, należało uznać za uzasadnione. Skutki kwestionowanego przez skarżącego rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby mogą być zatem zniwelowane jedynie przez pozytywne dla niego orzeczenie sądu administracyjnego uwzględniające jego skargę, a nie przez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania rozkazu personalnego (por. postanowienia NSA: z 12 grudnia 2008 r., I OZ 896/08; z 4 grudnia 2015 r., I OZ 1591/15; z 13 lipca 2017 r., I OZ 1085/17; z 27 marca 2018 r., I OZ 277/18; z 23 października 2018 r., I OSK 3524/18; z 1 grudnia 2020 r., I OZ 1004/20; z 31 marca 2022 r., III OZ 199/22; z 20 września 2022 r., III OSK 1873/22 oraz z 23 września 2022 r., III OZ 486/22). Odnosząc się do argumentacji skarżącego, trzeba wskazać, że w świetle orzecznictwa NSA, utrata zatrudnienia nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 16 kwietnia 2004 r., OZ 17/04 i OZ 20/04). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197. p.p.s.a. oddalił zażalenie.