III OZ 422/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2411/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 lipca 2024 r., nr DKO-WOK.401.470.2024.kj w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 26 listopada 2024 r., sygn. akt IV SA/Wa 2411/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odmówił F. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: skarżąca lub spółka) wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 17 lipca 2024 r., utrzymującej w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 7 marca 2021 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 1 000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia podniósł, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania wymienionych powyżej decyzji skarżąca nie wykazała, w jaki sposób wykonanie zaskarżonej decyzji będzie miało wpływ na starania spółki o uzyskanie zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów wobec statuowanej przez art. 194 w zw. z art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.; dalej: ustawa o odpadach) zasady trzykrotnej karalności administracyjną karą pienieżną, stanowiącej przesłankę do odmowy wydania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. WSA zwrócił uwagę, że pełnomocnik spółki nie wskazał, o jakie zezwolenia spółka się obecnie ubiega oraz czy toczy się jakieś postępowanie administracyjne w tym zakresie, argumentacja wniosku nie została poparta żadnymi dowodami. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania objętych wnioskiem decyzji, powołał przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz wyjaśnił, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności ani dowodów uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. WSA wyjaśnił dodatkowo, że na tym etapie postępowania nie była dopuszczalna ocena merytoryczna zarzutów skargi, a wobec braku spełnienia przesłanek dla udzielenia ochrony tymczasowej, zasadne było odmówienie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka i w zażaleniu wniosła o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 194 ust. 5 i art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b tiret pierwsze ustawy o odpadach, poprzez ich niewłaściwie zastosowanie polegające na uznaniu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji, tj. że przystąpienie do wykonania decyzji nie doprowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jak również uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż samo wykonanie decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości 1000 zł poprzez uiszczenie tej kwoty lub wszczęcie postępowania spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, podczas gdy skarżąca podnosiła we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, że wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z art. 194 ustawy o odpadach nie dotyczy jedynie wstrzymania egzekucji należności pieniężnej, a wpływa również na wstrzymanie "zaliczalności" tych kar jako jednej z trzech kar, o których mowa w art. 46 ust. 1e pkt 1 lit. b ustawy o odpadach. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w jego petitum. Skarżąca podniosła, że konsekwencje wynikające z nałożonej kary nie odnoszą się jedynie do aktualnych starań o uzyskanie ww. zezwoleń, a będą także negatywnie wpływały na uzyskanie ich w przyszłości, przez co zaciążą na prawidłowości funkcjonowania prowadzonej przez stronę skarżącą działalności gospodarczej. Wobec czego, skarżąca negowała argumentację WSA w zakresie wymogu wykazania aktualnie toczącego się postępowania w przedmiocie wydania zezwolenia. Skarżąca podkreśliła, że w przedmiotowej sprawie dotkliwość administracyjnej sankcji nie przejawia się w wymiarze kwotowym sensu strico, a w konsekwencjach związanych z zasadą potrójnej karalności z ustawy o odpadach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Pokreślić należy, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na szkodę majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04; z 3 października 2007 r., sygn. akt I OZ 707/07 i z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.). We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uczyniono zadość wskazanych powyżej wymogom. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona nie odniosła się w sposób konkretny do przesłanek statuowanych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., operując jedynie ogólnie rozumianymi, potencjalnymi negatywnymi konsekwencjami na przyszłość, które stanowią naturalne następstwo nałożonej administracyjnej kary pieniężnej, w równym stopniu dotykające każdy podmiot nimi obarczony. Tym samym, spółka nie przywołała żadnych okoliczności indywidualizujących jej sytuację i przemawiających za uznaniem, że następstwa sankcji wykraczają poza zwykłą uciążliwość przewidywaną przez ustawodawcę. Sama obawa na przyszłość nie wystarcza bowiem dla wypełnienia analizowanych przesłanek (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 listopada 2007 r., sygn. akt I OZ 815/07). Spółka nie uprawdopodobniła więc, że zaskarżona decyzja wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, a więc wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, skarżąca nie wykazała, o jakie zezwolenia aktualnie się ubiega oraz czy toczy się jakieś postępowanie administracyjne w tym zakresie. Do wniosku nie dołączono również żadnych dokumentów na poparcie zawartych w nim twierdzeń. Wbrew twierdzeniom skarżącej, Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy przedstawionych przesłanek przez pryzmat okoliczności ujawnionych przez stronę i na ich podstawie dokonał trafnej oceny wniesionego przez skarżącą wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.