III OZ 411/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SPP/Wa 39/25 o odrzuceniu sprzeciwu J.A. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wa 154/24 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 stycznia 2024 r., nr DSE3-K0918-D4730-24/24 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 maja 2025 r., sygn. akt IV SPP/Wa 39/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił sprzeciw J.A. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2024 r., sygn. akt IV SPP/Wa 154/24 odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.A. (dalej: skarżący) na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 3 stycznia 2024 r., nr DSE3-K0918-D4730-24/24 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie referendarza sądowego z 31 marca 2025 r. zostało doręczone wnioskodawcy 24 kwietnia 2025 r. Ostatni dzień terminu na wniesienie sprzeciwu upływał zatem 1 maja 2025 r. Jednakże, zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a., jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. W związku z powyższym, z uwagi na to, że 1 maja jest dniem ustawowo wolnym od pracy (art. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy ), Sąd I instancji uznał, iż ostatnim dniem terminu na wniesienie sprzeciwu w przedmiotowej sprawie był dzień 2 maja 2025 r. Podkreślono przy tym, że dzień 2 maja nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Nie była to także ani sobota ani niedziela, lecz piątek. Sprzeciw w przedmiotowej sprawie wniesiony został natomiast w dniu 5 maja 2025 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Dodatkowo zauważono, że co prawda w dniu 2 maja 2025 r. biuro podawcze Sądu było nieczynne dla interesantów, przez co złożenie pisma na owym biurze nie było możliwe. Sąd I instancji wskazał jednakże, że ww. dzień był, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 stycznia 2018 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 1884/17 "dniem wolnym od pracy wyłącznie na mocy wewnętrznych przepisów określających dodatkowe dni wolne od pracy, a nie na mocy aktu rangi ustawowej. Zatem art. 83 § 2 p.p.s.a., nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym powyżej orzeczeniu stwierdził następnie, że "aby zachować określony termin do wniesienia np. zażalenia jak w niniejszej sprawie, strona nie jest zobowiązana do złożenia tego pisma wyłącznie na biurze podawczym właściwego sądu. Bowiem zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu". W ocenie WSA, skarżący mógł przedmiotowy sprzeciw złożyć do Sądu w ustawowym terminie, poprzez nadanie go 2 maja 2025 r. w placówce pocztowej. Zaznaczono przy tym, że niemożność złożenia sprzeciwu w dniu 2 maja 2025 r. na biurze podawczym Sądu przez skarżącego, który przedmiotowy sprzeciw złożył 5 maja 2025 r. na biurze podawczym osobiście, mogłaby mieć ewentualnie znaczenie jedynie przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia sprzeciwu. Takiego wniosku skarżący jednak nie złożył. Z przywołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika natomiast, że sprzeciw w przedmiotowej sprawie wniesiony został z uchybieniem terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień referendarza w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Stosownie do art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wynika z akt sprawy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 marca 2025 r. zostało doręczone skarżącemu 24 kwietnia 2025 r. (k. 13 akt sądowych sprawy). Termin na zgłoszenie sprzeciwu od tego orzeczenia upływał zatem 2 maja 2025 r. Skarżący złożył sprzeciw dopiero 5 maja 2025 r. Skoro zaś sprzeciw został osobiście złożony przez skarżącego w Sądzie I instancji dopiero w dniu 5 maja 2025 r., to trafnie przyjęto, że został on wniesiony po upływie terminu i podlega odrzuceniu. Natomiast przyjęcie - jak chce tego skarżący - że dzień 2 maja 2025 r., który wewnętrznie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie został ustanowiony dniem wolnym od pracy, stanowi przesłankę wyłączającą ten dzień od liczenia biegu terminów sądowych, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa co szczegółowo wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności te mogłyby być przedmiotem oceny sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu, nie mogą natomiast stanowić okoliczności, które podlegają ocenie Sądu badającego spełnienie przez stronę warunków formalnych sprzeciwu, w tym dochowania terminu do jego wniesienia. Z powyższych ustaleń wynika zatem, że Sąd I instancji miał wszelkie podstawy do odrzucenia przedmiotowego sprzeciwu jako wniesionego po ustawowym terminie. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.