III OZ 404/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Gd 251/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 28 stycznia 2026 r., nr G.RUZ.4219.30.2024.4.AAP w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z 29 kwietnia 2026 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 251/26 odmówił M.T. (dalej: "skarżący") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 28 stycznia 2026 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego w postaci przystani składającej się ze stałego pomostu przeznaczonego do celów rekreacyjno-turystycznych wraz z jednym miejscem cumowniczym. W skardze zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł, że wykonanie decyzji grozi wyrządzeniem mu znacznej szkody majątkowej oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał, że realizacja planowanej inwestycji wpłynie negatywnie na możliwość bezpiecznego korzystania z istniejących pomostów tj. należącego do R.S. pomostu w kształcie litery "L" oraz należącego do niego pomostu w kształcie litery "T". Zdaniem skarżącego inwestycja utrudni również bezpieczne cumowanie jednostek pływających przy sąsiednich pomostach, stworzy zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi, a także negatywnie wpłynie na roślinność brzegową jeziora [...], w tym występujące w miejscu planowanego pomostu trzciny i lilie wodne. Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu przedstawione we wniosku twierdzenia miały charakter ogólnikowy i nie zostały poparte dokumentami ani innymi dowodami wskazującymi, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę majątkową. Skarżący nie wyjaśnił również, w jaki sposób planowana przystań miałaby utrudniać bezpieczne korzystanie z istniejących urządzeń wodnych, powodować zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi ani negatywnie oddziaływać na roślinność brzegową. Sąd wskazał przy tym, że z materiału znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż nabrzeże w miejscu lokalizacji przystani nie jest porośnięte trzciną, a występuje tam jedynie przerzedzona wynurzona roślinność wodna. Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości. Zarzucił Sądowi I instancji błędne przyjęcie, że wykonanie decyzji nie grozi wyrządzeniem znacznej szkody ani spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Podniósł, że realizacja inwestycji ograniczy możliwość bezpiecznego korzystania z istniejących urządzeń wodnych i jego nieruchomości, narazi go na uciążliwości związane z budową oraz ewentualną rozbudową pomostu, a także nieodwracalnie wpłynie na środowisko naturalne. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta stanowi formę ochrony tymczasowej, której celem jest zabezpieczenie interesów skarżącego przed następstwami wykonania aktu przed dokonaniem przez sąd oceny jego legalności. Obowiązek wskazania okoliczności uzasadniających udzielenie takiej ochrony spoczywa na wnioskodawcy. Powinien on przytoczyć konkretne fakty pozwalające przyjąć, że wykonanie aktu stwarza rzeczywiste niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za znaczną szkodę uznaje się taką szkodę majątkową lub niemajątkową, której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani usunąć przez przywrócenie stanu poprzedniego. Trudne do odwrócenia skutki oznaczają natomiast takie zmiany w sferze faktycznej lub prawnej, które mają charakter istotny lub trwały, a powrót do stanu poprzedniego wymagałby dłuższego czasu albo znacznego nakładu sił i środków. Ocena wystąpienia tych przesłanek powinna uwzględniać sytuację, w której zaskarżony akt zostaje wykonany, a następnie wskutek uwzględnienia skargi, wyeliminowany z obrotu prawnego. Samo powołanie się na możliwość wystąpienia szkody lub nieodwracalnych następstw nie jest wystarczające. Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić zarówno możliwość ich wystąpienia, jak i ich rozmiar lub trwałość. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło wywołać skutki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Obszerność przedstawionej przez niego argumentacji nie zmienia tego, że opiera się ona przede wszystkim na jego własnej ocenie przewidywanych następstw inwestycji. Twierdzenia te nie zostały poparte obiektywnym i weryfikowalnym materiałem, w szczególności dokumentacją techniczną, opinią specjalistyczną ani materiałem pozwalającym określić rzeczywisty wpływ inwestycji na bezpieczeństwo korzystania z akwenu i środowisko naturalne. Dołączone do skargi wydruki z Geoportalu oraz obliczenia odległości pomiędzy pomostami obrazują ich wzajemne położenie, nie dowodzą jednak, że realizacja objętego pozwoleniem pomostu uniemożliwi lub istotnie ograniczy bezpieczne pływanie i cumowanie jednostek albo stworzy rzeczywiste zagrożenie dla zdrowia osób korzystających z pomostów i akwenu. Skarżący nie przedstawił konkretnych danych pozwalających określić charakter i skalę takiego zagrożenia. Nie wyjaśnił również, w jaki sposób uniemożliwienie mu korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób ani że uciążliwości związane z budową pomostu będą miały rozmiar uzasadniający udzielenie ochrony tymczasowej. Obawy dotyczące ewentualnej rozbudowy pomostu mają natomiast charakter hipotetyczny i wykraczają poza zakres następstw wykonania zaskarżonej decyzji, która dotyczy realizacji urządzenia wodnego w określonym w niej kształcie. Nie można ponadto pominąć, że w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji funkcjonują już dwa pomosty, w tym pomost należący do skarżącego. Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego mimo istniejącej już zabudowy realizacja kolejnego urządzenia wodnego miałaby prowadzić do znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Również twierdzenia dotyczące wpływu inwestycji na środowisko naturalne nie zostały wystarczająco uprawdopodobnione. Samo wskazanie, że linia brzegowa stanowi siedlisko ptaków, w tym gatunków chronionych w ramach obszaru Natura 2000 "[...]", oraz że występuje tam roślinność wodna, nie pozwala przyjąć, że budowa pomostu spowoduje znaczną szkodę w środowisku lub skutki trudne do odwrócenia. Skarżący nie przedstawił materiału pozwalającego ustalić charakter, zakres i trwałość przewidywanego oddziaływania inwestycji. Sąd I instancji trafnie zwrócił przy tym uwagę, że z materiału znajdującego się w aktach wynika, iż nabrzeże w miejscu lokalizacji przystani nie jest porośnięte trzciną, lecz występuje tam jedynie przerzedzona wynurzona roślinność wodna. Skarżący nietrafnie powołał się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ przepis ten ma zastosowanie przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, podczas gdy na obecnym etapie rozstrzygano jedynie, czy jej wykonanie powinno zostać czasowo wstrzymane. Z kolei art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm.) określają sposób prowadzenia postępowania i oceny dowodów przez organ administracji, a nie przez sąd administracyjny. Odesłanie zawarte w art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zmienia zakresu zastosowania tych przepisów. Niezależnie od błędnego wskazania podstaw prawnych Naczelny Sąd Administracyjny ocenił istotę zarzutów na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. i nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji. Argumentacja skarżącego zmierza w istocie do zakwestionowania dopuszczalności lokalizacji planowanego pomostu, a więc kwestii podlegającej ocenie przy rozpoznaniu skargi na decyzję. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, sąd nie ocenia natomiast jej zgodności z prawem ani zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Na etapie udzielania ochrony tymczasowej ocenie podlega wyłącznie to, czy wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że skarżący we wniosku nie uprawdopodobnił niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty, podniesione w zażaleniu nie podważają tej oceny, gdyż również nie wskazują na wystąpienie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.