III OZ 394/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 685/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 685/24 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 lipca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] wskazując w przedmiotowej skardze jako pierwszym piśmie procesowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym adres do korespondencji: ul. [...], [...]. W trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji wezwanie do usunięcia braków formalnych – złożenie pełnomocnictwa zostało wysłane na adres: [...] Spółka Akcyjna, ul. [...], [...]. Wezwanie zostało odebrane i potwierdzone przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...] Spółka Akcyjna, ul. [...], [...]. Odpis postanowienia z dnia 23 października 2024 r. oraz zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 12 grudnia 2024 r. został doręczony na adres: [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] /adres koresp./ [...], ul. [...], [...]. Odpis postanowienia z dnia 23 października 2024 r. został odebrany i potwierdzony przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...] Spółka Akcyjna, ul. [...], [...], zaś zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane i potwierdzone przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...], ul. [...], [...]. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. nikt się nie stawił. Sąd pierwszej instancji uznał, że zawiadomienia o rozprawie doręczono. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 685/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Wnioskiem z dnia 16 maja 2025 r. strona skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o: 1) przywrócenie terminu do złożenia wniosku sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/24; 2) sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 685/24 i doręczenie Spółce odpisu wyroku z pisemnym uzasadnieniem. Spółka podniosła, że na żadnym etapie postępowania nie wskazała następującego adresu do korespondencji: [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...], ul. [...], [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Łd 685/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi: odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła skarżąca [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 86 § 1 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że Spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienia wyroku z dnia 12 grudnia 2024 r., podczas gdy uchybienie terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku zostało wywołane przez błąd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oznaczył adresata korespondencji niezgodnie z oświadczeniem Spółki, a oczekiwanie braku winy strony postępowania nie może obejmować obowiązku strony do naprawiania uchybień sądu; 2) art. 87 § 5 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że brak winy strony w uchybieniu terminu można stwierdzić jedynie w sytuacjach wyjątkowych, podczas gdy wyjątkowe okoliczności stanowią podstawę do przywrócenia terminu wyłącznie po upływie roku od uchybienia terminu. Wskazując na powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenia Spółce terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku WSA w Łodzi z dnia 12 grudnia 2024 r. zgodnie z wnioskiem z dnia 16 maja 2025 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto skarżąca Spółka wniosła o zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). W art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy. Należy mieć na uwadze to, że uprawdopodobnienie ma na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności. Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W szczególności, w ramach tej oceny należy mieć na uwadze rodzaj błędu, który doprowadził do uchybienia terminu. Przy ocenie przesłanek podanych przez stronę dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu należy mieć na uwadze ocenę stopnia zawinienia. W niniejszej sprawie kluczowa jest kwestia przedmiotowego doręczenia zawiadomienia o rozprawie, bowiem wyrok został wydany na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r., zaś jak wynika z protokołu rozprawy: "Po wywołaniu sprawy nikt się nie stawił, zawiadomienie o rozprawie doręczone". Natomiast zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wskazać należy, że odpis postanowienia z dnia 23 października 2024 r. oraz zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 12 grudnia 2024 r. został doręczony na adres: [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] /adres koresp./ [...], ul. [...], [...]. W konsekwencji takiego doręczenia doszło do sytuacji, że odpis postanowienia z dnia 23 października 2024 r. został odebrany i potwierdzony przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...] Spółka Akcyjna, [...], [...], zaś zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane i potwierdzone przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...], ul. [...], [...]. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 91/15, Legalis). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, w której zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 12 grudnia 2024 r. zostało doręczone na adres: "[...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] /adres koresp./ [...] ul. [...]", nie zaś na adres: "[...] Spółka Akcyjna [...] " nie można przyjąć, że brak winy strony w uchybieniu terminu został uprawdopodobniony. Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podniósł, że: Nie można stwierdzić, że Sąd posłużył się danymi adresowymi podmiotu działającego pod firmą [...] Sp. z o.o., bowiem w danych adresata przesyłki wyraźnie wskazano, iż jest ona przeznaczona dla [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w [...]. Wskazano również prawidłowy adres korespondencyjny. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do powyższej argumentacji i przyjmuje ją jako własną. Podkreślenia wymaga również fakt, iż Spółka prowadząca działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niedochowaniu terminu. Nie uszło uwadze Sądu, że w trakcie postępowania przed Sądem pierwszej instancji wezwanie do usunięcia braków formalnych – złożenie pełnomocnictwa zostało wysłane na adres: [...] Spółka Akcyjna, ul. [...], [...]. Wezwanie zostało odebrane i potwierdzone przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...] Spółka Akcyjna, zaś sporne zawiadomienie o terminie rozprawy zostało odebrane i potwierdzone przez upoważnionego pracownika w osobie [...] wraz z pieczątką [...], ul. [...], [...]. Innymi słowy, każdorazowo przesyłki sądowe w niniejszej sprawie były doręczone na adres wskazywany przez skarżącą Spółkę, tj. ul. [...], [...]. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, opisane wyżej okoliczności oraz ocena całokształtu sprawy, nie uzasadniają przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 685/24. Z tych względów powołane w zażaleniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania należało uznać za niezasadne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.