III OZ 387/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.K., Stowarzyszenia D. w W., Stowarzyszenia I. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/22 o odmowie zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.K., Stowarzyszenia D. w W., Stowarzyszenia I. w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 21 czerwca 2022 r., nr DOOŚ-WDŚ/ZIL.420.20.2019.KCz./AB.1 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/22 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.K., Stowarzyszenia D. w W., Stowarzyszenia I. w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie drogi wojewódzkiej od węzła [...] do drogi wojewódzkiej nr [...] i do granicy W.". Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1786/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zostało zaskarżone. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazano, że wprowadzenie do porządku prawnego przepisu art. 86f ust. 1 ustawy ooś nie powoduje automatycznej konieczności wstrzymania wykonania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia w każdym przypadku złożenia stosownego wniosku wraz ze skargą do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu I. instancji wskazywanie na zagrożenia, które nastąpią po ukończeniu przedsięwzięcia, przed zbadaniem legalności tej decyzji przez Sąd, nie mogą stanowią przesłanek w rozumieniu przepisu art. 86f ust. 1 ustawy ooś. Na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji zawartego w skardze podniesione przez Skarżących zarzuty sprowadzałyby się w istocie do dokonania tzw. "przedsądu", stąd też niemożliwe było uwzględnienie tych okoliczności w zakwestionowanym postanowieniu. Natomiast obecnie zarzuty te zostały w istocie rozpatrzone w momencie wydania i uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku z 7 lutego 2023 r., którym skarga została oddalona. Zatem zdaniem Sądu I. instancji nie przemawiały one za wstrzymaniem wykonania decyzji środowiskowej. Odnosząc się zaś do kwestii złożenia przez inwestora wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, Sąd wskazuje, że w jego ocenie powyższe działanie nie mieści się w sformułowaniu "podjęcia realizacji przedsięwzięcia" zawartym w treści art. 86f ust. 1 ustawy ooś (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 stycznia 2023 r. III OZ 786/22). Samo wniesienie o wydanie stosownej decyzji nie przesądza jeszcze faktu jej uzyskania, a jak już wskazano w postanowieniu z 18 listopada 2022 r. dopiero ostateczna decyzja zrid będzie stanowiła podstawę prawną do podjęcia działań mających na celu realizację przedsięwzięcia. Pismem z 15 maja 2023 r., skarżący wywiedli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/WA 1786/22 o odmowie zmiany postanowienia nieuwzględniającego wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy - art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. - co polegało na całkowicie błędnym przyjęciu przez Sąd I. instancji, że w świetle zebranego materiału niniejszego postępowania, a w szczególności Raportu oddziaływania na środowisko, nie wykazano, że w wyniku wykonania obecnej treści decyzji GDOŚ z [...] czerwca 2022 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach nie dojdzie do spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2) naruszenie prawa materialnego - art. 86e i art. 86f ust. 1-2 ustawy ooś w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odmowie wstrzymania wykonania Decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2022 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżący wykazali trudne do odwrócenia skutki wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej, albowiem są to skutki szeroko opisane w dokumentach zebranych w niniejszej sprawie, a to: - szerokie immisje (hałas, zapylenie i drgania budowlane) wobec setek okolicznych mieszkańców w Wariancie P1 - zagrożenie życia i zdrowia dla dzieci przemieszczających się do kompleksu żłobkowo- szkolno-przedszkolnego (oraz innych tego rodzaju placówek) położonego bezpośrednio z przebiegiem Wariantu P1 - "nieodwracalne skutki wycinki około 729 drzew, w tym w ramach cennego starodrzewu [...], a w tym zniszczenie" - konieczność wyburzenia 85 obiektów budowlanych - zniszczenie siedliska 18 gatunków ptaków oraz miejsca żerowania 15 kolejnych, wśród których występują dzięcioł zielony i wróbel Passer sp., które znajdują się pod ścisłą ochroną wymagającą ochrony czynnej. W zażaleniu powołano się na znajdujący się w aktach sprawy wydruk z Planu postępowań o udzielenie zamówień na rok 2023. Wersja 3., zamieszczonego w Biuletynie Zamówień Publicznych [...] w W. w dniu 17 marca 2023 r., nr [...]. Zdaniem skarżących potwierdza to okoliczność publicznego i oficjalnego przygotowywania przez inwestora postępowania przetargowego dla przedmiotowej inwestycji przed zakończeniem postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko w niniejszej sprawie, bez oczekiwania na zakończenie procedury oceny oddziaływania na środowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem dokonania zmiany jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany. Podstawą do zmiany nie jest natomiast kwestionowanie stanowiska zajętego przez sąd, wniosek strony o zmianę postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być traktowany jak środek zaskarżenia takiego postanowienia. Środkiem zaskarżenia wobec postanowienia w przedmiocie ochrony tymczasowej jest zażalenie. Na postanowienie, którego przedmiotem jest wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 p.p.s.a., służy zażalenie (art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zażalenie służy również na postanowienia wydawane na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Okoliczności podniesione w złożonym wniosku nie wskazują na żadne okoliczności, które uległy zmianie, w związku z czym zaistniałaby podstawa do zmiany dotychczasowego postanowienia. Argumentacja strony sprowadza się zasadniczo do polemiki ze stanowiskiem Sądu I instancji i kwestionowania trafności dokonanych ocen, nie wskazuje natomiast na fakt zmiany dotychczasowych okoliczności. Takiej zmiany okoliczności nie stanowi zmierzanie przez inwestora do uzyskania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej bądź przygotowywanie się do ogłoszenia przetargu. Zamiar "wykonania" decyzji środowiskowej nie stanowi bowiem przesłanki uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej. W ramach wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji środowiskowej Sąd ocenia następstwa wynikające z hipotetycznego podjęcia realizacji przedsięwzięcia. Złożony wniosek nie zawiera żadnego argumentu wskazującego na wystąpienie przesłanki z art. 61 § 4 p.p.s.a., nie wynika z niego, aby nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych sprawy uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów jego złożenie nie mogło doradzić do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.