III OZ 355/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 171/26 o odrzuceniu skargi M.N. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 grudnia 2025 r., nr DN.538.59.1.2025.KS-Ż w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 30 marca 2026 r., sygn. akt IV SA/Wr 171/26, odrzucił skargę M.N. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 17 grudnia 2025 r. o skreśleniu z listy studentów, z uwagi na wniesienie skargi po terminie. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana przez jego mamę (domownika). Mama przekazała mu tę przesyłkę w dniu 5 stycznia 2026 r., tym samym termin do wniesienia środka zaskarżenia upływał z dniem 4 lutego 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a i 4b. Wniesienie skargi w terminie stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12). Sąd, odrzucając skargę, nie bada zatem, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy też nie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Dla ustalenia czy do przekroczenia terminu faktycznie doszło zasadnicze znaczenie ma ustalenie kiedy decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu. Z przepisów K.p.a. wynika, że doręczenie pisma osobie fizycznej może mieć miejsce w jej mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych (art. 42 § 1 K.p.a.) ewentualnie w każdym miejscu gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 K.p.a.) czy w lokalu organu (art. 42 § 2 K.p.a.). Natomiast w razie nieobecności adresata możliwe jest doręczenie, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W niniejszej sprawie decyzję doręczono w dniu 2 stycznia 2026 r. dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma skarżącemu. Doręczanie pism jest czynnością materialno-techniczną, która wywołuje określone skutki prawne przez fakty. Prawne skutki związane są z doręczeniem pisma, natomiast z punktu widzenia poprawności czynności procesowych i biegu postępowania nie ma znaczenia, czy adresat z treścią tego pisma się zapoznał. Samo potwierdzenie odbioru ma istotne znaczenie przy ocenie daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonania określonych czynności. Skoro zatem decyzję doręczono 2 stycznia 2026 r., to właśnie ta data, a nie data zapoznania się skarżącego z treścią decyzji, determinuje rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Tym samym, w myśl art. 53 § 1 P.p.s.a., trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi rozpoczął swój bieg od dnia następnego i upływał z dniem 2 lutego 2026 r. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga mogła być wniesiona do dnia 2 lutego 2026 r., toteż nadanie jej w placówce pocztowej dopiero w dniu 4 lutego 2026 r. oznacza uchybienie terminowi do dokonania tej czynności procesowej. Uprawniona była tym samym ocena Sądu pierwszej instancji, że skoro skarga została złożona po terminie, to miał on obowiązek tę skargę odrzucić. Należy także podkreślić, że podnoszone przez skarżącego w zażaleniu okoliczności, które, jego zdaniem, przyczyniły się do uchybienia terminu do złożenia skargi (fakt odbioru przesyłki przez domownika oraz faktyczne przekazanie przesyłki skarżącemu dopiero w dniu 5 stycznia 2026 r.) nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia Sądu, ponieważ niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie kwestii odrzucenia skargi z powodu bezsprzecznego uchybienia terminu do jej wniesienia. Podniesione w zażaleniu argumenty zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji w odrębnym postępowaniu w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.