III OZ 334/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie w zakresie kosztów postępowania sądowego zawarte w pkt. 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. sygn. akt ll SO/Kr 4/24 w sprawie z wniosku J.M. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] sp. z o.o. [...] za nieprzekazanie skargi postanawia: uchylić punkt 2 zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SO/Kr 4/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zarządu [...] sp. z o.o. [...] za nieprzekazanie skargi oraz orzekł (w pkt 2. sentencji ww. postanowienia) o zwrocie skarżącemu kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego. W uzasadnieniu Sąd podał, że umorzył postępowanie wobec cofnięcia wniosku i zwrócił stronie cały uiszczony wpis na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Na postanowienie zawarte w pkt 2. postanowienia z 26 kwietnia 2024 r., tj. dotyczące zwrotu uiszczonego wpisu sądowego, zażalenie złożył skarżący, zarzucając zasądzenie kosztów w niewłaściwej wysokości. Podniósł, że postanowienie to nie uwzględnia kwoty 100 zł uiszczonej od zażalenia z 23 października 2023 r., które Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, uchylając postanowienie Sądu I instancji z 16 października 2023 r., sygn. akt II SO/Kr 11/23 o oddaleniu wniosku o wymierzenie grzywny i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. W sprawie istotną okolicznością jest fakt, że zaskarżone postanowienie zostało wydane wskutek uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z 23 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 35/24 - postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 października 2023 r., sygn. akt II SO/Kr 11/23 i przekazania sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Uchylonym postanowieniem WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny Prezesowi [...] sp. z o.o. [...] za nieprzekazanie Sądowi skargi na decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W ocenie NSA, wnioskodawca, w zażaleniu, trafnie zauważył, że gdyby nie jego wniosek o wymierzenie grzywny sytuacja, w której WSA nie miałby wiedzy o wpływie skargi, mogłaby trwać nadal. Gdyby zatem Sąd I instancji, wnikliwie oceniając stan sprawy, przed wydaniem rozstrzygnięcia, poinformował wnioskodawcę – jak domagał się on tego w piśmie z 3 lipca 2023 r. - o zaistniałych w sprawie okolicznościach, realizując obowiązek wynikający z treści przepisu art. 6 przywołanej powyżej ustawy (udzielił stronie występującej osobiście niezbędnych pouczeń) – wnioskodawca miałby możliwość cofnięcia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Przy czym, jak zaznaczył NSA, z kolejnych pism wnioskodawcy wynikało wprost, że wnioskodawca taką wolę wyraża. W takiej sytuacji, jak następnie podkreślił NSA, w przypadku umorzenia postępowania sądowego, rzeczywiście nie zachodziłyby podstawy do obciążania wnioskodawcy kosztami postępowania. NSA uznał zatem, że w związku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, Sąd I instancji ponownie rozważy kwestię zwrotu należnych skarżącemu kosztów poniesionych w związku z postępowaniem sądowym. Przechodząc do oceny zasadności zażalenia należy przypomnieć, że w świetle art. 211 p.p.s.a., koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków. Zgodnie z art. 212 § 1 p.p.s.a. opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna. Sąd I instancji zwrócił stronie na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jedynie cały uiszczony wpis od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł. Natomiast stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. Ma zatem rację strona skarżąca, że Sąd I instancji nie uwzględnił kosztów postępowania zażaleniowego dotyczących zażalenia wniesionego na postanowienie z 16 października 2023 r., które to zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, uchylając postanowienie Sądu I instancji z 16 października 2023 r., sygn. akt II SO/Kr 11/23 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Tymczasem żalący się wnioskodawca uiścił wpis od uwzględnionego zażalenia na postanowienie z 16 października 2023 r. Wobec powyższego Sąd I instancji ponownie rozważy kwestię zwrotu przez Sąd należnych skarżącemu kosztów sądowych poniesionych w związku z postępowaniem sądowym, w tym także zażaleniowym, mając na względzie treść art. 232 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz to, że w stanie faktycznym tej konkretnej sprawy czynność wniesienia zażalenia, która spowodowała koszty w postaci wpisu była w ujęciu obiektywnym potrzebna do realizacji praw strony (por. także postanowienie NSA z 3 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 498/08, Legalis nr 298298). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. uchylił punkt 2 zaskarżonego postanowienia.