III OZ 33/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt: II SA/Gl 1163/22 w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO.OS/41.9/213/2022/5508/AK w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt: II SA/Gl 1163/22 odmówił wstrzymania zaskarżonej przez B.K. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO.OS/41.9/213/2022/5508/AK w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w skardze z dnia 18 lipca 2022 r. skarżąca domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wniosek ten wyjaśniła stwierdzeniem, że usunięcie odpadów w "kształcie i terminie'' wskazanym w decyzji spowoduje znaczne koszty dla prowadzonej działalności i pozbawi zarówno ekonomicznego, jak i faktycznego sensu jej prowadzenia. Jednocześnie narazi stronę na utratę źródła zarobkowania oraz może w konsekwencji prowadzić do znacznego zadłużenia się celem wykonania nałożonego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędnym warunkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest jednak wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sad wyjaśnił, że wnioskodawca jest zobligowany do rzeczowego uzasadnienia złożonego wniosku przez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Zdaniem Sądu na poparcie wniosku nie przedstawiono konkretnych argumentów, nie wskazano nawet jaka jest sytuacja finansowa prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej i jakie są choćby koszty wykonania decyzji. W odniesieniu do argumentu wniosku o ewentualnej konieczności zadłużenia się przez skarżącą, Sąd zauważył, że nie wskazano, jaka jest sytuacja materialna skarżącej, czy posiada ona oszczędności lub inne zasoby pieniężne pozwalające na wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 18 listopada 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się zmiany postanowienia i wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu 18 lipca 2022 r. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. Jednocześnie wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji objętej skargą w trybie art. 61 § 2 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 16 września 2022 r. wniósł do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem w zażaleniu pełnomocnik podniósł, że strona jednoznacznie wskazała i nadal podtrzymuje, iż usunięcie odpadów w kształcie i terminie wskazanym w uzasadnieniu decyzji spowoduje znaczne koszty dla prowadzonej działalności i w tym zakresie de facto pozbawi ją zarówno ekonomicznego, jak i faktycznego sensu jej prowadzenia. Jednocześnie narazi stronę na utratę źródła zarobkowania oraz może w konsekwencji prowadzić do znacznego zadłużenia się celem wykonania nałożonego obowiązku. Pełnomocnik podkreślił, że we wniosku wskazano, że strona skarżąca magazynuje średnio/miesięcznie ok. [..] ton materiału, z którego wytwarza mieszanki energetyczne stanowiące wsad do pieca w elektrowniach i elektrociepłowniach. Nagła i niespodziewana przerwa w dostawach może spowodować perturbacje w pracy elektrowni. W chwili obecnej nieruchomość w G. jest jedynym miejscem, w którym skarżąca prowadzi produkcję mieszanek energetycznych i ich sprzedaż; utrata jedynego źródła dochodu w krótkim czasie spowodowały konieczność likwidacji firmy i zwolnienie pracowników. Średnia wartość towaru składowanego na terenie nieruchomości wynosi ok. [..] złotych netto. Sam koszt transportu składowanego materiału wynosiłby nie mniej niż [..] zł netto; nie licząc kosztów załadunku i trudności technicznych związanych ze zorganizowaniem transportu. Przemieszczenie składowanego materiału jest możliwe tylko i wyłącznie za pomocą transportu samochodowego, albowiem do nieruchomości nie dochodzi żadna linia kolejowa. Sama liczba samochodów ciężarowych potrzebnych do likwidacji składowanego materiału wynosi nie mniej niż ok. 850 sztuk, niezależnie od faktu, iż nie jest możliwe w tak krótkim czasie ze względów techniczno-organizacyjnych zorganizowanie transportu, a samo skomasowanie takiej ilości samochodów ciężarowych o tonażu 40 ton spowodowałoby kompletne zniszczenie dróg lokalnych, które nie są przystosowane do takiego natężenia ruchu kołowego. Pełnomocnik wskazał, że Sąd nie odniósł się w żaden sposób do powyższych argumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało uwzględnić. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozstrzygając o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oparł się wyłącznie na treści wniosku zawartego w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 maja 2022 r. Akta sprawy zawierają natomiast wniosek strony skarżącej z dnia 14 września 2022 r., w którym zawarto znacznie szerszą argumentację niż we wniosku pierwotnym, zgłoszonym w skardze. W dniu orzekania (24 października 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach był więc w posiadaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 14 września 2022 r. O ile słusznie Sąd stwierdził, że uzasadnienie wniosku nie podlega uzupełnieniu w drodze wezwania do uzupełnienia braków formalnych pisma, to niezasadnie pominął treść ponownego wniosku, jako argumentacji mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta powodowała uwzględnienie wniesionego zażalenia, skoro Sąd I instancji nie ocenił wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie w sprawie. Kwestią mającą znaczenie jest bowiem fakt, że wniosek z dnia 14 września 2022 r. wpłynął do akt sprawy przed dniem orzekania i stanowił rozwinięcie argumentacji wniosku zgłoszonego w skardze na decyzję. Jak wynika z przytoczonej przez pełnomocnika sekwencji zdarzeń, pierwotnie liczył on na uwzględnienie wniosku przez organ w oparciu o art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – dalej: p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. Nie zachodziły podstawy do orzekania o kosztach postępowania zażaleniowego. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy szczególne to art. 200-201 oraz art. 203-204 wymienionej ustawy i tylko w tych wypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami.