III OZ 315/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 771/23 o odrzuceniu skargi I. G. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie przyznania dodatku teleinformatycznego postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 29 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 29 listopada 2023 r. (data złożenia za pośrednictwem platformy ePUAP) skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w rozpoznaniu jej wniosku o przyznanie dodatku teleinformatycznego. Pismo przewodnie skarżącej zostało podpisane elektronicznie, a podpis został zweryfikowany, zaś stanowiąca załącznik do pisma przewodniego skarga nie zawierała podpisu. Pismem z 7 lutego 2024 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, wniesionej za pośrednictwem platformy ePUAP, poprzez jej podpisanie (kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, albo podpisem osobistym lub też własnoręczne podpisanie skargi), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało skarżącej 8 lutego 2024 r. (k. 65 akt sądowych). W odpowiedzi skarżąca, w zakreślonym terminie, złożyła skargę wraz z załącznikami. W wyniku weryfikacji ww. dokumentów elektronicznych stwierdzono, że skarga nie została podpisana podpisem elektronicznym. Odrzucając skargę, Sąd I instancji wskazał, że nieopatrzenie skargi wymaganym podpisem (własnoręcznym bądź kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym) stanowi brak formalny pisma, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że podpisanie pisma przewodniego nie czyni zadość wymaganiom formalnym podpisania skargi. Skarga była załącznikiem do pisma przewodniego i nie zawierała podpisu elektronicznego, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., z powodu nieuzupełnienia jej braków formalnych nie może być merytorycznie rozpatrzona i podlega odrzuceniu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Jej zdaniem w zakreślonym przez sąd terminie złożyła skargę wraz z załącznikami za pośrednictwem platformy ePUAP, poprzez ich podpisanie podpisem zaufanym, na co otrzymała potwierdzenie na powiązany z jej kontem adresem e-mail. Na wspomnianej platformie również widnieje adnotacja o podpisaniu całego dokumentu - "Wszystkie podpisy prawidłowe". W rozmowie telefonicznej ze wsparciem użytkowników ePUAP w Centralnym Ośrodku Informatyki potwierdzono, że cały dokument jest podpisany. Nadmieniła, że wszystkie załączniki (skarga) były podpisane własnoręcznie i dołączone w postaci skanów. Nadmieniła, iż po otrzymaniu postanowienia Sądu, weryfikowała działanie platformy ePUAP pod kątem podpisywania pisma przewodniego oraz załączników i platforma w żaden sposób nie informuje o tym. że załączniki nie są podpisane - co więcej, widnieje informacja o tym, że wszystkie podpisy są prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis tej strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z art. 46 § 2a p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w art. 46 § 2a dotyczą także załączników do pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Wbrew twierdzeniom skarżącej, okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają na uznanie, że wniesiona przez nią do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga została prawidłowo podpisana. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca wywiodła skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej, jednak prawidłowo podpisała jedynie pismo przewodnie, zaś załącznik do pisma ogólnego z 29 listopada 2023 r., zawierający skargę w postaci odrębnego dokumentu elektronicznego, nie został przez skarżącą oddzielnie elektronicznie podpisany. Załącznik do skargi stanowił bowiem skan podpisanego własnoręcznie przez skarżącą dokumentu, który nie został jednocześnie przez nią prawidłowo podpisany elektronicznie. Skarżąca zaś, pomimo skutecznie doręczonego wezwania Sądu I instancji, w którym poinformowano ją o skutkach niewykonania przez nią wezwania w zakreślonym terminie, nie wykonała tego wezwania prawidłowo i nie przesłała do sądu skargi podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i tym samym braków formalnych niniejszej skargi nie uzupełniła. Należy podkreślić, że sędzia WSA w zarządzeniu z 31 stycznia 2024 r. w sposób wyjątkowo szczegółowy i precyzyjny wyjaśniła skarżącej na czym polega brak skargi i w jaki sposób można go uzupełnić, w tym poinformowała skarżącą że: "(...) w Biuletynie Informacji Publicznej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w zakładce "e-PUAP" można zapoznać się z "Zasadami wnoszenia pism procesowych w sprawach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie", a także skorzystać z usługi umożliwiającej podpisanie załączników do pisma przewodniego.". Mimo powyższego skarżąca nie wykonała prawidłowo wezwania i nie podpisała skargi stanowiącej załącznik do podpisanego pisma przewodniego, co nie jest wystarczające dla uznania samej skargi za podpisaną prawidłowo. Z treści zażalenia wynika, że skarżąca nie skorzystała z ww. informacji. Należy zauważyć, że na tle w zasadzie identycznych spraw w dniu 6 grudnia 2021 r. NSA wydał uchwałę I FPS 2/21: "zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną, jedynie wówczas gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.". Treść art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że brak podpisania skargi uniemożliwia uznanie, że skarga została skutecznie złożona, co w konsekwencji nie pozwala na nadanie jej - jako wciąż obarczonej brakiem formalnym - dalszego biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że okoliczności niniejszej sprawy stanowiły podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.