III OZ 303/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 632/24 o odmowie uzupełnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 632/24 w sprawie ze skargi K.S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia 15 maja 2024 r. nr RD/dokt/2/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 632/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.S. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] z dnia 15 maja 2024 r. nr RD/dokt/2/2020 w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego, stwierdził nieważność zaskarżonego orzeczenia (pkt 1); zasądził od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Doktorantów Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego K.S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). K.S. w ustawowym terminie, na podstawie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniósł o uzupełnienie w/w wyroku, poprzez umorzenie postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 632/24 odmówił uzupełnienia wyroku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przesłanką uzupełnienia orzeczenia jest pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten określa zatem dwa przypadki, w jakich sąd może dokonać uzupełnienia wyroku. Po pierwsze, jeśli sąd pominął w nim niektóre akty lub czynności objęte skargą albo orzekł tylko co do części rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie, nie ustosunkowując się do pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, jeśli sąd nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Użyte w powołanym przepisie pojęcie "całości skargi" określa zakres zawisłości prawnej, o którym decydują wnioski skargi określające przedmiot zaskarżenia, stanowiący podstawowy element kształtujący zakres kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia, a także dodatkowe orzeczenia, np. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które według przepisów ustawy sąd powinien zamieścić w wyroku. Ponadto gramatyczna wykładnia w/w przepisu pozwala na stwierdzenie, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, bowiem złożony na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a wniosek nie może zmierzać do zmiany bądź uzupełnienia treści merytorycznej uzasadnienia wyroku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał na brak podstaw do uzupełnienia wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r. o rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia postępowania na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., czego domagał się skarżący. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie pominął żadnego aktu objętego skargą i orzekł co do całości zaskarżonego orzeczenia. Ponadto Sąd nie stwierdził istnienia podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, a także nie był z urzędu zobowiązany do zamieszczenia w wyroku dodatkowego orzeczenia o umorzeniu tego postępowania. Sąd wskazał jedynie, że organ odwoławczy, który stwierdził istnienie podstawy do umorzenia postępowania, nie był umocowany do jego umorzenia, ponieważ kompetencja ta w przedstawionym stanie prawnym przysługuje organowi pierwszej instancji. W tych okolicznościach uzupełnienie wyroku w zakresie wskazanym przez skarżącego prowadziłoby pośrednio do uzupełnienia uzasadnienia wyroku, co jest niedopuszczalne. Powyższe postanowienie z dnia 18 lutego 2025 r. stało się przedmiotem zażalenia K.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji oraz wniósł "o stwierdzenie nieważności całości postępowania" na podstawie art. 183 § 2 pkt 1, 3, 4 i 5 p.p.s.a. Ponadto zarzucił "naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności przepisów zawartych we wnioskach" oraz wniósł m.in. o umorzenie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zasadnie stwierdził, że wyrok z dnia 4 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Po 632/24 nie może zostać uzupełniony na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., gdyż zawiera on wszystkie elementy wymagane prawem. W przedmiotowym wyroku, wbrew twierdzeniu skarżącego, orzeczono o całości skargi K.S., poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Analiza wniosku o uzupełnienie wyroku i zawarta w nim argumentacja, w tym przede wszystkim wskazywanie na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 3 p.p.s.a., czy też zarzucanie nieważności postępowania w oparciu o art. 183 § 2 pkt 1, 3, 4 i 5 p.p.s.a., prowadzi do uznania, że skarżący w istocie kwestionuje zapadłe w tym wyroku rozstrzygnięcie i jego uzasadnienie, zmierzając do jego merytorycznej zmiany, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że wniosek o uzupełnienie wyroku nie może stanowić dodatkowego środka jego zaskarżenia, uruchamiającego kolejne, poza przewidzianymi przez przepisy p.p.s.a., postępowanie kontrolne, czy też stanowić polemiki z zapadłym rozstrzygnięciem. Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia i powołane wyżej przepisy dotyczące kwestii uzupełnienia wyroku, podniesione w zażaleniu zarzuty – niezwiązane z w/w kwestią – nie zasługiwały na uwzględnienie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.