III OZ 292/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.Z. i W.Z. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 675/20 o odrzuceniu skargi kasacyjnej G.Z. i W.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 675/20 oddalającego skargę G.Z. i W.Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrona Środowiska z [...] stycznia 2020 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 8 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną G.Z. i W.Z. (dalej: skarżący) od wyroku z 27 sierpnia 2020 r. oddalającego skargę skarżących na decyzję Głównego Inspektora Ochrona Środowiska z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 26 listopada 2020 r. wezwano skarżących, reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie odpisu skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 9 grudnia 2020 r. Pełnomocnik reprezentujący skarżących nadesłał odpis skargi przesyłką nadaną w placówce pocztowej w dniu 17 grudnia 2020 r. Odrzucając skargę kasacyjną Sąd I instancji wskazał, że siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął 16 grudnia 2020 r. We wskazanym terminie skarżący nie nadesłał odpisu skargi kasacyjnej. Odpis ten został nadesłany dopiero 17 grudnia 2020 r., a więc z uchybieniem terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący zarzucając naruszenie art. 178 w związku z art. 49 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Natomiast stosowanie do art. 176 § 2, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony. W tej sprawie uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej w postaci nadesłania odpisu tego środka zaskarżenia nie jest kwestionowane przez skarżących i ich pełnomocnika. Natomiast skarżący stoją na stanowisku, że brak ten nie uniemożliwiał nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżących. Nie ulega wątpliwości, że pełnomocnik skarżących, pomimo prawidłowego wezwania i upływu zakreślonego terminu, nie nadesłał wymaganego odpisu skargi kasacyjnej, co skutkowało odrzuceniem skargi kasacyjnej, ponieważ uzupełnienie braków formalnych po terminie jest równoznaczne w skutkach procesowych z ich nieuzupełnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska, zgodnie z którym podstawą odrzucenia skargi lub skargi kasacyjnej może być tylko nieuzupełnienie braków, które nie pozwalają na nadanie skardze (skardze kasacyjnej) dalszego biegu. Kwestia ta była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13, której rozważania koncentrowały się wokół kwestii niemożności nadania skardze dalszego biegu i wpływu brzmienia art. 49 § 1 p.p.s.a. na możliwość odrzucenia skargi (a odpowiednio także skargi kasacyjnej). Uchwała ta rozstrzygała powstałe wcześniej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, których przykładem są między innymi powołane w zażaleniu przez skarżących orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane przed datą podjęcia uchwały z 18 grudnia 2013 r. W treści uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że z art. 49 p.p.s.a. wynika, że tryb w nim określony ma zastosowanie w razie takich braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, to jest wywołanie przez nie właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do sądu, jak i pozostałych podmiotów uczestniczących w postępowaniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego zażalenie wniesione w tej sprawie, brak nadesłania przez skarżącego odpisu skargi kasacyjnej w sposób oczywisty wpływa na możliwość nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu, ponieważ brak jest możliwości przesłania tego odpisu pozostałym stronom postępowania. Doręczanie odpisów pism pozostałym stronom postępowania jest jedną z form zagwarantowania stronom czynnego udziału w postępowaniu. Jest to zatem brak o doniosłych skutkach prawnych. Naruszenie przez Sąd I instancji przepisów skutkujące pozbawieniem strony możności działania i obrony swoich praw może prowadzić zarówno do nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.), jak i do wznowienia postępowania sądowego (art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto wbrew twierdzeniom zażalenia, nie można przyjąć, że w tej sprawie odpowiednia ilość odpisów skargi kasacyjnej została załączona do skargi kasacyjnej. Z akt sprawy wynika, że do skargi kasacyjnej załączono jeden odpis skargi kasacyjnej. Natomiast pozostałe strony postępowania to organ oraz uczestnik postępowania A.Z., a zatem konieczne było złożenie dwóch odpisów skargi kasacyjnej. Stąd też Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżących do nadesłania jednego odpisu skargi kasacyjnej. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo orzekł, że skarżący, pomimo skutecznego wezwania, nie uzupełnili braków formalnych skargi kasacyjnej i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.