III OZ 291/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 26/25 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi A.M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie przyznania okresowej pomocy pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił A.M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 30 października 2024 r. w przedmiocie przyznania okresowej pomocy pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z wniosku o przywrócenie terminu skarżący już 20 października 2024 r. "napisał pismo na decyzję Szefa Urzędu i był przekonany, że zostanie ono potraktowane jako skarga na decyzję. Na pismo to skarżący nie otrzymał odpowiedzi, a zatem uznał, że zostało przesłane do WSA w Kielcach celem rozpoznania". W ocenie skarżącego, gdyby otrzymał odpowiedź na to pismo, to "nie byłby w błędnym przekonaniu, że pismo to zostało potraktowane jako skarga". Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana 30 października 2024 r. i doręczona skarżącemu 6 listopada 2024 r. Termin do wniesienia skargi upływał 6 grudnia 2024 r. Nie można zatem uznać, że pismo skarżącego z 20 października 2024 r. mogło być przez niego traktowane jako skarga, skoro zostało wniesione do organu przed wydaniem i doręczeniem decyzji przez organ. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1) art. 86 § 3 w związku z art. 87 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), 2) art. 141 § 4 w związku z art. 166 i art. 86 § 1 p.p.s.a., 3) art. 45 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Tego rodzaju okolicznością uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi nie jest złożenie przez skarżącego pismo do organu zanim jeszcze decyzja będące przedmiotem skargi została wydana i doręczona skarżącemu. Bez znaczenia jest przy tym czy skarżący otrzymał odpowiedź na pismo z 20 października 2024 r., skoro po wniesieniu tego pisma została mu doręczona decyzja z 30 października 2024 r. zawierająca pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Brak odpowiedzi na pismo wniesione przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie mógł być mylący dla skarżącego, uwzględniając wskazany wyżej powołany obiektywny miernik staranności. Osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna wnieść skargę zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji. Stanowisko Sądu I instancji było zatem prawidłowe, a zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.