III OZ 287/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 468/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. G. na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 7 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 9 maja 2024 r., II SAB/Wa 468/23 odrzucił skargę M. G. (dalej: "skarżący") na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pismem z 5 lipca 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w przedmiocie rozpoznania wniosku z 7 czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 7 września 2023 r., II SAB/Wa 468/23 skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, złożony w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, referendarz sądowy postanowieniem z 17 stycznia 2024 r., II SPP/Wa 308/23, odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego od ww. orzeczenia, postanowieniem z 6 marca 2024 r. II SPP/Wa 308/23, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe, Sąd pierwszej instancji pismem z 19 kwietnia 2024 r. (k. 144), wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie z 7 września 2023 r. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący - pismem z 29 kwietnia 2024 r., (uzupełnionym pismem z 1 maja 2024 r.) ponownie wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu, zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga - jako nieopłacona - podlega odrzuceniu. Jednocześnie Sąd podniósł, że złożony przez skarżącego ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc u uchylenie zaskarżonego orzeczenia z uwagi na swoją sytuację finansową oraz naruszenie jego konstytucyjnych praw do sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 214 § 1 art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej "p.p.s.a.") jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Natomiast art. 220 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Wedle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucenie skargi przez Sąd pierwszej instancji było zasadne. Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy wypełnia przesłankę z art. 220 § 3 p.p.s.a. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w wyznaczonym terminie. Z akt przedmiotowej sprawy bezspornie bowiem wynika, że skarżący - po wyczerpaniu trybu instancyjnego w zakresie prawa pomocy zasadnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 17 kwietnia 2024 r. (pismo z 19 kwietnia 2024 r.) został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 7 września 2023 r. wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismo z 19 kwietnia 2024 r. zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 26 kwietnia 2023 r., zatem termin do wykonania wezwania Sądu do uiszczenia wpisu sądowego upłynął 4 maja 2024 r. W wyżej wskazanym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego (co potwierdził Odział Finansowo-Budżetowy WSA w Warszawie adnotacją umieszczoną na piśmie k. 115), a zatem nie uzupełnił braku skargi, co stanowiło podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy (por. postanowienia NSA: z 12 września 2019., I OZ 805/19; z 27 sierpnia 2019 r., I OZ 716/19; z 25 lipca 2019 r., II OZ 588/19). Tym samym za słuszne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zawiesił biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zatem skarżący był zobowiązany do dotrzymania terminu i uiszczenia należnej kwoty. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.