III OZ 261/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 795/20 odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych w sprawie ze skargi W.W. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 795/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił W.W. (skarżący) przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych jego skargi na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż postanowieniem z 11 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę skarżącego na opisane wyżej postanowienie. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącemu za pośrednictwem platformy ePUAP [...] września 2020 r. Zażalenie na postanowienia z [...] września 2020 r. skarżący złożył [...] września 2020 r. za pomocą platformy ePUAP wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2020 r. NSA oddalił ww. zażalenie. We wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi skarżący nadmienił, iż w dniu [...] lipca 2020 r. za pomocą platformy ePUAP przesłane zostało do niego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Następnie w dniu [...] lipca 2020 r. przesłane zostało kolejne wezwanie. Ponadto podniósł, że od kilku miesięcy zmaga się z pogłębiającą depresją, jest pomawiany przez Prezesa IPN o służbę w organach bezpieczeństwa państwa jako tajny współpracownik oraz że bezprawnie została mu zabrana emerytura mundurowa, co przyczyniło się do tego, że nie stać go na korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wskazał, iż Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Brzezinach wydał w stosunku do niego orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Dodatkowo wyjaśnił, że na początku lipca 2020 r. wyjechał wraz z żoną nad morze i w trakcie wyjazdu nie miał dostępu do swojego komputera, zaś w związku z sytuacją epidemiczną unikał skupisk ludzkich i kawiarenek internetowych. Podkreślił, że w trakcie urlopu nie wiedział o przesłaniu wezwania, bowiem dopiero w [...] lipca 2020 r. mógł odczytać pismo Sądu, zaś w dniu [...] sierpnia 2020 r. uzupełnił brak formalny skargi. Sąd wskazał, że brak formalny skargi został uzupełniony w dniu [...] sierpnia 2020 r., a zatem po terminie. Wyjaśnił także, że rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu należy zwrócić uwagę, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, które wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przez stronę przy prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Sądu I instancji przedstawione przez skarżącego argumenty nie uprawdopodobniają, że uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie było istotnie niemożliwe. Podkreślił przy tym, iż składanie pism procesowych za pomocą platformy ePUAP ma za zadanie ułatwienie i uproszczenie korespondencji z Sądem. Wskazał, iż z faktu przesyłania kolejnych pism procesowym (skargi, zażalenia oraz wniosku o przywrócenie terminu) za pomocą ePUAP wynika zdaniem Sądu, iż skarżący umiejętnie posługuje się pocztą elektroniczną. Dodatkowo Sąd podniósł, że gdyby odczytanie korespondencji Sądu w platformie ePUAP w trakcie urlopu, byłoby rzeczywiście niemożliwe, skarżący właściwie dbając o swoje interesy powinien poinformować Sąd o czasowej zmianie sposobu doręczania pism oraz podać aktualny adres do korespondencji. Konkludując Sąd stanął na stanowisku, iż fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym w innym miejscu niż miejsce zamieszkania, nie usprawiedliwia uchybienia terminu, zaś okoliczność pogłębiającej się depresji, czy też legitymowania się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w zażaleniu wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - zdanie 1 jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Warunkiem koniecznym do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest brak winy rozumiany jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W przypadku dopuszczenia się przez stronę chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność uznać należy za bezskuteczną. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił skutecznie okoliczności, która wskazywałaby na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, tym samym za słuszne należało uznać stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Przypomnieć należy, że podstawy uwzględnienia wniosku nie mogą stanowić jedynie oświadczenia strony, która winna uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący natomiast wskazał jedynie, że w momencie doręczenia przesyłki znajdował się na urlopie i nie miał dostępu do komputera z pismami oraz do Internetu a w związku ze stanem epidemii unikał skupisk ludzkich, w tym "kawiarenek internetowych". Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu Sądu I instancji, że to po stronie skarżącego leży obowiązek zapewnienia odbioru korespondencji w sposób, który umożliwi mu skuteczne, a więc terminowe korzystanie z przysługujących uprawnień procesowych. Ponadto, na co również słusznie zwrócił uwagę Sąd, skarżący właściwie dbając o swoje interesy powinien poinformować Sąd o czasowej zmianie sposobu doręczania pism oraz podać aktualny adres do korespondencji. Podobnie za trafne należy uznać spostrzeżenie Sądu I instancji, iż skarżący umiejętnie posługuje się pocztą elektroniczną, o czym niewątpliwie świadczy posługiwanie się platformą ePUAP w prowadzeniu korespondencji z organami i sądem. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. uznając, że zachowanie skarżącego stanowiło przejaw niedbalstwa w prowadzeniu własnych spraw, co jednocześnie wyklucza możliwość przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odnosząc się zaś do okoliczności, iż skarżący cierpi na depresję wskazać należy, że sam zmagania się z chorobą przez skarżącego nie mógł stanowić skutecznej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, ponadto brak jest jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej ten fakt. Natomiast kwestia posiadania przez skarżącego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności pozostaje bez związku z przedmiotową sprawą, bowiem to nie ograniczenia skarżącego spowodowane niepełnosprawnością były bezpośrednią przyczyną uchybienia terminowi. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że zarządzenie o wezwaniu go do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało wydane [...] kwietnia 2020 r., zaś pismo wysłano [...] lipca 2020 r., bowiem termin na wykonanie wezwania biegnie od momentu doręczenia stronie wezwania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.