III OZ 243/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.P. od zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt: II SA/Łd 365/23 w sprawie ze skargi J.P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 marca 2023 r., nr DSE3-K0918-D6224-28/23 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2023 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał J.P. do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia. Zarządzenie zostało doręczone w dniu 21 kwietnia 2023 r. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła J.P. wnosząc o jego uchylenie w całości i nakazanie Szefowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nadania biegu wznowieniu postępowania administracyjnego celem rozpatrzenia nowego dowodu z dnia 16 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzenie zawierające wezwanie do uiszczenia wpisu jest "dowodem znęcania się" nad skarżącą oraz zostało wydane wbrew jej woli i nie było objęte żądaniami zawartymi we wnioskach z pism do organu z dni: 22 i 31 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło być uwzględnione. W niniejszej sprawie skarżąca pismem z dnia 22 marca 2023 r. wniosła o uchylenie postanowienia Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 10 marca 2023 r., co zostało przez organ potraktowane jako złożenie skargi na postanowienie, bowiem była to jedyna możliwość zaskarżenia rozstrzygnięcia organu zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), stanowi, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021 poz. 535). Zgodnie z § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia wydanego w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Słusznie zatem Sąd I instancji – Zastępca Przewodniczącego Wydziału II WSA w Łodzi – wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi. Zauważyć również należy, że podnoszone zarzuty znęcania się lub dyskryminacji skarżącej są bezpodstawne, bowiem sądy administracyjne na podstawie wyżej wymienionych przepisów są obowiązane w każdej sprawie do weryfikacji braków fiskalnych skarg, bez względu na osobę skarżącego lub przedmiot sprawy. Wyłączeniem są objęte jedynie sprawy enumeratywnie wymienione w art. 239 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz podmioty, które zwróciły się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 243 p.p.s.a. Zauważyć jednak należy, że skarżąca takiego wniosku nie złożyła ani przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, ani w toku postępowania, a jedynie twierdzi, że z nieznanej przyczyny nie powinna być wzywana do uiszczenia wpisu sądowego. Zgodnie z powyższym zaskarżone zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2023 r. jest prawidłowe, co skutkuje uznaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionego zażalenia za nieusprawiedliwione i jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a.