III OZ 239/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 277/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 czerwca 2018 r., nr DSE2-K0988-D5467-11/18 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycja antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 277/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej "WSA") odrzucił skargę W.M. (dalej "Skarżący") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycja antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazano, że zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 12 września 2018 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi na tę decyzję upłynął w dniu 12 października 2018 r. Skargę nadano natomiast w dniu 2 lutego 2023 r., a zatem ze znacznym przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Przed odrzuceniem skargi, zarządzeniem z 20 marca 2023 r., wezwano Skarżącego do sprecyzowania, czy jego skarga dotyczy postanowienia Szefa Urzędu do Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2023 r., nr [...] czy decyzji tego organu z [...] czerwca 2018 r., nr [...] pod rygorem uznania, że skarga dotyczy decyzji Szefa Urzędu do Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. W piśmie z 28 marca 2023 r., Skarżący wskazał, że skarga dotyczy "postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]". Pismem z 17 kwietnia 2023 r., skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 277/23, wskazując, że skarga dotyczy "decyzji Szefa Urzędu do Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] stycznia 2023 r., nr [...]". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Wedle art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Mając na uwadze treść powyższych przepisów wskazać trzeba, że prawidłowe określenie zakresu żądania jest obowiązkiem strony skarżącej, zaś sąd administracyjny powinien poinformować o skutkach niewłaściwego wypełnienia tego obowiązku i wezwać do sprecyzowania skargi pod rygorem jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu NSA z dnia 20 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 135/18 (postanowienie dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż nieokreślenie przedmiotu skargi jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zaznaczyć należy, że w skardze z 2 lutego 2023 r. jako przedmiot skargi wskazano decyzję z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Wobec wątpliwości co do prawidłowości określenia przedmiotu skargi, wynikających z wniesienia skargi po upływie niemalże 5 lat od wydania decyzji, Sąd I instancji podjął decyzję o wezwaniu do sprecyzowania przedmiotu skargi. Wezwanie to zostało odpowiednio i jasno sformułowane, jak również zawierało stosowne pouczenie o skutkach jego niewykonania w wymaganym terminie. W piśmie z 28 marca 2023 r., Skarżący podtrzymał, że skarga dotyczy "postanowienia z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...]". Podał zatem prawidłową datę oraz numer jednego z rozstrzygnięć zapadłych w sprawie. Sąd nie może zastępować strony i precyzować, uzupełniać czy poprawiać przedmiotu zaskarżenia. W toku postępowania administracyjnego Skarżący został również pouczony o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Tym samym prawidłowo stwierdził Sąd I. instancji, że złożona skarga została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu przewidzianego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i z tego powodu podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.