III OZ 239/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M., D.M., I.T. i K.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 2020/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.M., D.M., I.T. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 9 października 2023 r., nr SKO.4113.15.2022 w przedmiocie odpadów postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 2020/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku E.M., D.M., I.T. i K.T. (dalej: "skarżący", "wnioskodawcy"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 9 października 2023 r., nr SKO.4113.15.2022 w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. Sąd I. instancji, odnosząc się do argumentacji wniosku wskazał, że zaskarżona decyzja, wbrew stanowisku skarżących, podlega wykonaniu, tj. nadaje się do wykonania, albowiem wiąże się z ich działaniem, czyli wykonaniem nałożonego na nich obowiązku. Zdaniem WSA w Gliwicach, skarżący poza wskazaniem na naruszenie hierarchii postępowania odpadami nie wykazali na czym miałoby ono dokładnie polegać, do czego miałyby im służyć przedmioty znajdujące się na terenie do nich należącym. W zakresie argumentacji skarżących dotyczącej nieodwracalnych skutków dla środowiska zaznaczono, że i w tym przypadku nie może on stanowić podstawy uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Skarżący nie podali jak dużego terenu wydana decyzja dotyczy, jakiego rodzaju odpady się tam znajdują oraz na ile w ich ocenie pozostawienie ich tam lub ich usunięcie wiąże się z nieodwracalnymi skutkami dla środowiska. Nie wyjaśnili również czym teren ten jest porośnięty. Podkreślone zostało przez Sąd I. instancji, że w zakresie szkody, która miałaby powstać w majątku skarżących, nie wskazali żadnej choćby przybliżonej kwoty z jaką wiązałoby się wykonanie nałożonego obowiązku ani też nie odnieśli jej do ich majątku. Pismem z 9 kwietnia 2024 r. skarżący, reprezentowani przez adwokata, wywiedli zażalenie na postanowienie WSA w Gliwicach z 25 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 2020/23. Zaskarżanemu postanowieniu zarzucono: I. naruszenie art. 3 ust. 6) i 14) ustawy o odpadach w zw. z art. 17 ustawy o odpadach w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. wyrażające się w wydaniu postanowienia nie korespondującego z treścią akt sprawy, w szczególności: 1) bez dokładnej analizy opinii biegłego dra inż. M.C., w której wskazano zarówno dane dotyczące działki, w tym jej parametry, jak i charakterystykę jej aktualnego stanu; 2) bez dokładnej analizy akt postępowania, w których wskazane zostały wszystkie dane działki i skarżący potraktował część informacji jako znane Sądowi z urzędu; II. naruszenie art. 3 ust. 6) i 14) ustawy o odpadach w zw. z art. 17 ustawy o odpadach w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 75 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. wyrażające się w wydaniu postanowienia odnoszącego się jedynie do kwestii nowego zarzutu stron, a to kwestii bezprzedmiotowości decyzji, z pominięciem całej gamy zarzutów odnoszących się do tego, że strony w ogóle zaprzeczają aby na działkę zostały zwiezione odpady, a zatem decyzja ab ovo nie jest wykonalna, III. naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach w zw. z art. 17 ustawy o odpadach w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. wyrażające się w nieprawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego skutkującej błędnym wnioskowaniem w realiach niniejszej sprawy, w szczególności błędnym ustaleniem, że zmuszenie skarżących do wykonania czynności "usunięcia odpadów" nie spowoduje naruszenia zasady hierarchii postępowania z odpadami; IV. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. wyrażające się na oparciu rozstrzygnięcia na skutek jednostronnego i gołosłownego twierdzenia J.W. z 2 marca 2024 r., podczas gdy to na skutek donosu tej właśnie osoby doszło do wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania, i oczywistym jest, że ma on do stron negatywne, ukierunkowane podejście, a zatem jego stanowisko powinno być traktowane z bardzo dużą ostrożnością, w szczególności ocena prawna wartości jego zeznań powinna prowadzić do wniosku, że jego twierdzenia mają niską wartość dowodową jako niepoparte żadnymi analizami ani danymi pozwalającymi na wykazanie słuszności jego twierdzeń; - w konsekwencji: V. naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. wyrażające się w jego niezastosowaniu i w odmowie wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, pomimo istnienia przesłanek pozwalających na uznanie, że w sprawie strony wystąpią trudne (a wręcz niemożliwe) do odwrócenia skutki w razie wykonania zaskarżanej decyzji. Wobec powyższego wniesiono o zmianę zaskarżanego postanowienia i wstrzymanie decyzji SKO w Częstochowie z 9 października 2023 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta M. z 13 kwietnia 2021 r. w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę skarżącą we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Pojęcie "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają uzasadnienia w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 29 kwietnia 2021 r., I GSK 335/21, z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Samo powołanie określonych twierdzeń na okoliczności związane z np. sytuacją materialną czy majątkową strony skarżącej nie jest wystarczające do uznania, że wniosek spełnia przesłanki zawarte w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (post. NSA: z 3.7.2014 r., sygn. akt II OZ 661/14, z 6.2.2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, z 18.3.2010 r., sygn. akt II FSK 502/09 - CBOSA). Zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrującego zażalenie, skarżący nie uprawdopodobnili w wystarczającym stopniu, aby wykonanie decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego wiązałoby się z wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma bowiem na celu zapobiegnięcie sytuacji, w której mimo uchylenia aktu, jego wykonanie wywołało skutki, które trudno odwrócić lub wyrządziło znaczną szkodę. Okoliczności powoływane przez stronę skarżącą we wniosku oraz w zażaleniu (zarzuty I-IV) są co do zasady istotą skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający zażalenie od postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji nie może rozpoznać sprawy, co do istoty. Przypomnieć przy tym należy, że ewentualna wadliwość zaskarżonej decyzji nie stanowi przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd administracyjny. Odnosząc się zatem do stanowiska skarżących zawartego w zażaleniu wskazać trzeba, że argumentacja o bezprzedmiotowości decyzji z uwagi na brak nawiezienia odpadów na działki oraz wiarygodności uczestnika postępowania stanowi polemikę z ustalonym przez organy administracji publicznej stanem faktycznym, która jest niedopuszczalna w ramach postępowania w przedmiocie udzielenia ochrony tymczasowej. Odwołanie się do zasad hierarchii postępowania z odpadami w ramach postępowania w sprawie wstrzymania wykonania aktu bez szczegółowego powiązania argumentacji w tym zakresie z przesłankami z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Prawidłowa jest ocena Sądu I. instancji, że w zakresie szkody, która miałaby powstać w majątku, skarżący nie wskazali żadnej choćby przybliżonej kwoty z jaką wiązałoby się wykonanie nałożonego obowiązku ani też nie odnieśli jej do ich majątku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.