III OZ 232/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1269/24 o odrzuceniu skargi R.W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 25 lipca 2024 r., nr KR.RUZ.4219.7.3.2023.MK w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1269/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę R.W. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 25 lipca 2024 r., nr KR.RUZ.4219.7.3.2023.MK w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji zabudowy, a także zwrócił stronie skarżącej kwotę 300 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazano, że zarządzeniem z 20 września 2024 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez nadesłanie 4 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych oraz podanie swojego numeru PESEL. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu (do rąk dorosłego domownika) w dniu 11 października 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k-20 akt sądowych). Do dnia wydania postanowienia wskazane braki formalne nie zostały uzupełnione. Wobec powyższego Sąd I instancji działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wskazanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, podczas gdy termin na ich uzupełnienie nie minął, bowiem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków, a nadto, Sąd nie dokonał wezwania w sposób jasny i czytelny, zamieszczając w piśmie przewodnim informacje o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, co zgodnie z wezwaniem skarżący wykonał. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. W ocenie skarżącego, uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. W kopercie z Sądu otrzymał on zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł, wezwanie to wykonał i w dniu 11 października 2024 r. dokonał opłaty w wysokości 300 zł, wysyłając 14 października 2024 r. potwierdzenie dokonania opłaty wraz z pismem do Sądu. Skarżący wskazał, że o tym, iż w kopercie było drugie pismo dotyczące wezwania do uzupełnienia braków poprzez nadesłanie czterech odpisów skargi i podanie numeru PESEL dowiedział się, gdy otrzymał postanowienie z 4 grudnia 2024 r. o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 11 grudnia 2024 r. (data odebrania przesyłki z Sądu). Zdaniem skarżącego, bez swojej winy uchybił on terminowi do uzupełnienia braków skargi, bowiem nie zauważył, że w kopercie jest drugie pismo, gdyż tytuł pisma w sprawie dokonania opłaty był wprost zatytułowany jako "zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego". Nadto, pismo przewodnie z Sądu zostało zatytułowane jako "doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu". Tymczasem wezwanie obejmujące podanie numeru PESEL i nadesłanie czterech odpisów skargi zostało zatytułowane jako "wezwanie", przez co skarżący nie zorientował się, że obejmuje ono braki formalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Natomiast w myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Ponadto należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W rozpoznawanej sprawie sam fakt nieuzupełnienia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL i nadesłanie 4 odpisów skargi, jest bezsporny i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Skoro zatem, pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 11 października 2024 r. wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wraz z pouczeniem o skutkach niewykonania tego wezwania, nie zostało ono przez niego wykonane, to Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odrzucił skargę. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż podnoszone przez skarżącego w uzasadnieniu zażalenia okoliczności są w ramach niniejszego postępowania irrelewantne. Mogą zostać ewentualnie wzięte pod uwagę w ramach postępowania w sprawie przywrócenia uchybionego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, natomiast w niniejszym postępowaniu – dotyczącym wyłącznie formalnej kwestii odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie – okoliczności te nie mogły podlegać ocenie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.