III OZ 209/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2296/25 o odrzuceniu skargi W.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 lipca 2025 r., znak KOA/3211/Os/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zwrócić W.S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uiszczony wpis od zażalenia w kwocie 100 zł (sto złotych).

Postanowieniem z 11 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2296/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę W.S. (dalej: skarżący) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 lipca 2025 r., znak KOA/3211/Os/24 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarżący pismem z 26 sierpnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 17 lipca 2025 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania. W wykonaniu zarządzenia z 25 września 2025 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie do Sądu podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym skargi. Wezwanie doręczono 23 listopada 2025 r. Skarżący pismem złożonym 30 listopada 2025 r. na platformie elektronicznej usług administracji publicznej (ePUAP) przesłał odpowiednik skargi, jednak niepodpisany podpisem elektronicznym, zaufanym ani osobistym. W ocenie Sądu, skoro wniesiona w niniejszej sprawie skarga stanowi załącznik do pisma przewodniego skarżącego z 26 sierpnia 2025 r., to wymagała ona odrębnego podpisania podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Nie została jednak opatrzona którymkolwiek z ww. podpisów. Wobec powyższego skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi. Sąd I instancji podkreślił, że w treści pouczeń przesłanych skarżącemu wskazano, że zarówno pisma, jak i załączniki do nich muszą być podpisane w postaci elektronicznej (k. 37, pouczenie). Zdaniem WSA, w terminie otwartym, skarżący ponownie przesłał pismo zawierające skargę, jednak podpisane zostało jedynie pismo przewodnie, zaś właściwa skarga nie została podpisana. Wobec powyższego Sąd I instancji odrzucił skargę. Zażalenie na ww. postanowienie Sądu I instancji wywiódł skarżący wskazując, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż skarga nie została podpisana w sposób prawidłowy, pomimo że została opatrzona podpisem elektronicznym (podpisem zaufanym). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie - przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 46 § 2a p.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Przywołać w tym miejscu należy uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, zgodnie z którą skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że skarga z zasady jest pismem strony, obejmującym jej wnioski i oświadczenia składane poza rozprawą, a nie załącznikiem do innego pisma, i dlatego właśnie pismo to winno zostać uwierzytelnione przez stronę podpisem jako samodzielny dokument, który może zostać następnie odłączony i przesłany stronie przeciwnej. NSA wskazał również, że podpisanie pisma procesowego, a w szczególności skargi, potwierdza wolę skierowania do sądu administracyjnego środka prawnego o określonej treści. Ma to na celu, aby nie było wątpliwości, czy w istocie strona załączyła do pisma ogólnego w platformie ePUAP zamierzoną treść skargi. Pewności tej brakuje, gdy podpisane zostało tylko pismo ogólne, które w swojej treści nie zawiera żadnych elementów skargi, ograniczając się do poinformowania o przesłaniu skargi jako załącznika do niego. Stanowiskiem wyrażonym w tej uchwale NSA w składzie niniejszym jest związany na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. i w całości je podziela. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji bezpodstawnie odrzucił złożoną przez skarżącego skargę. Nie budzi wątpliwości, że skarżący – wykonując wezwanie Sądu I instancji – ponownie nadesłał drogą elektroniczną pismo, do którego załączono skargę. W aktach sprawy znajduje się dokument potwierdzający weryfikację podpisu elektronicznego pod pismem przewodnim. Jednocześnie jednak brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie analogicznej weryfikacji w odniesieniu do załącznika stanowiącego skargę. W szczególności w aktach sprawy nie znajduje się raport weryfikacji podpisu elektronicznego dotyczący załącznika, adnotacja wskazująca na brak podpisu elektronicznego pod tym dokumentem ani jakikolwiek inny dokument pozwalający na przyjęcie, że skarga nie została opatrzona podpisem, o którym mowa w art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. W tej sytuacji nie można uznać, że Sąd I instancji w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że brak formalny skargi nie został usunięty. W konsekwencji zażalenie na powołane na wstępie postanowienie Sądu I instancji uznać należało za zasadne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien jest raz jeszcze dokonać analizy akt niniejszej sprawy biorąc pod uwagę wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu sądowego od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.