III OZ 192/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniego R. S. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową D. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1275/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi małoletniego R. S. reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową D. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1275/20 odrzucił skargę R. S., reprezentowanego przez przedstawicielkę ustawową D. D., na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że D. D., jako przedstawiciel ustawowy R. S., złożyła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2020 r., w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z 21 lipca 2020 r. wezwał D. D. do nadesłania jej numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że w niniejszej sprawie wezwanie do usunięcia ww. braku formalnego skargi zostało doręczone stronie skarżącej 24 lipca 2020 r. Zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął 31 lipca 2020 r. We wskazanym terminie strona skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu, bowiem nie nadesłała ww. numeru PESEL. Dlatego też skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu. Na powyższe postanowienie strona skarżąca złożyła zażalenie, w którym Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu D. D. podniosła, że brak wskazania numeru PESEL w niniejszej sprawie nie powinno zostać uznane jako brak formalny skargi, gdyż Sąd jest władny znaleźć w bazie PESEL niezbędne w tym zakresie dane. Zwróciła także uwagę, że ma stwierdzoną niepełnosprawność i nie ma bliskiej rodziny, która mogłaby jej pomóc. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył także pełnomocnik skarżącej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 83 p.p.s.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewłaściwe zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. Jednocześnie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z pisma z 27 lipca 2020 r., na fakt uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej w zasadzie powielił argumentację wskazaną w uzasadnieniu ww. zażalenia. Jednocześnie podniósł, że Sąd winien wstrzymać się z ewentualnym wezwaniem do uzupełnienia braku formalnego skargi do czasu przyznania stronie skarżącej pełnomocnika z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Brzmienie tego przepisu zostało ustalone ustawą z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 934), dalej: "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie strona skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi w sposób prawidłowy. Wezwanie to zawierało podstawę prawną jego wystosowania oraz wskazywało termin, w którym należało nadesłać numer PESEL przedstawiciela ustawowego skarżącego. Zawarte w nim było również pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania (odrzucenie skargi). Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej 24 lipca 2020 r., dlatego też termin do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL upływał z 31 lipca 2020 r. W sprawie nie jest sporne, że pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny skargi nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustosunkowując się zaś do argumentacji zawartej w zażaleniu, iż w niniejszej sprawie Sąd winien wystosować wezwanie dopiero po ustanowieniu dla strony skarżącej pełnomocnika z urzędu, wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony. W przedmiotowej sprawie taki wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu strona skarżąca złożyła dopiero po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi. Końcowo wskazania również wymaga, że na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogło mieć wpływu załączone do zażalenia pismo z 27 lipca 2020 r. Pismo to, pomimo, iż zawiera w swej treści numer PESEL, zostało nadesłane do innej sprawy strony skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.