III OZ 187/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Burmistrza [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2181/23 o odrzuceniu skargi Burmistrza [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 września 2023 r., nr DS.523.8409.2021.WP.PJ w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2181/23, odrzucił skargę Burmistrza [...] na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 7 września 2023 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych, z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi, co wiązało się z błędnym ustaleniem, że termin dla dokonania opłaty od skargi upłynął dnia 12 grudnia 2023 r., gdzie wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zaprzeczył aby odebrał wezwanie do zapłaty. Potwierdził, że w dniu 5 grudnia 2023 r. wpłynęło do niego pismo sądowe z dnia 27 listopada 2023 r., jednakże w doręczonej kopercie znajdowała się jedynie odpowiedź na skargę. W następnym piśmie sądowym z dnia 5 grudnia 2023 r., doręczonym skarżącemu w dniu 13 grudnia 2023 r., znajdowało się wezwanie o wskazanie numeru REGON, co zostało wykonane przez skarżącego pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. Podniósł, że gdyby otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu, to zostałby on uregulowany w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Natomiast zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę, która obarczona była brakiem fiskalnym. Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2023 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - w kwocie 200 zł. Dodatkowo, na podstawie odrębnego Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie, wezwano skarżącego do ustosunkowania się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Wymienione zarządzenia wykonano w dniu 27 listopada 2023 r. Tego dnia, nadano w jednej przesyłce pocztowej wezwanie skarżącego: do uiszczenia brakującego wpisu sądowego od wniesionej skargi; do ustosunkowania się do wniosku o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz przesłano odpis odpowiedzi na skargę. Z dokumentu zwrotnego odbioru przesyłki sądowej wynika, że pełnomocnik skarżącego otrzymał je w dniu 5 grudnia 2023 r. Zatem termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął z dniem 12 grudnia 2023 r. W wyznaczonym terminie pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, tj. nie uiścił wpisu, jak również nie ustosunkował się do wezwania dotyczącego trybu rozpoznania sprawy. z akt sądowych wynika natomiast, że w dniu 28 listopada 2023 r., sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie numeru REGON. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 grudnia 2023 r., a w dniu 20 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił ten brak, nadsyłając brakujący numer REGON. W złożonym zażaleniu pełnomocnik strony podniósł, że w kierowanej do niego z Sądu korespondencji z dnia 27 listopada 2023 r., otrzymał jedynie odpis odpowiedzi na skargę, nie było w niej natomiast wezwania do usunięcia braków fiskalnych skargi. Wskazał przy tym, że wykonał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie do Sądu numeru REGON. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie da się wykluczyć, że w adresowanej do pełnomocnika skarżącego przesyłce nie znajdowało się pismo dotyczące wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Sądowi drugiej instancji znane jest stanowisko orzecznictwa, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru. Niemniej w orzecznictwie postulowany był także pogląd, że zasadnym jest wzywanie o uzupełnienie wszystkich braków na jednym formularzu (np. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2020 r., II GZ 202/20). A zatem pożądaną praktyką wydaje się, by w takiej sytuacji, w piśmie przewodnim (wezwaniu, zarządzeniu, zawiadomieniu) wyraźnie wskazywać, że doręczenie dotyczy kilku pism (wezwań) wymienionych w treści pisma. Praktyka taka, pozwoliłaby na wyeliminowanie wielu sytuacji, w których kwestionowana jest zawartość doręczonej stronie postępowania korespondencji. Dodatkowo należy wskazać, że podczas kwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma powszechnej praktyki polegającej na weryfikowaniu co tak naprawdę znajdowało się w przesyłce z Sądu. Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy skarżący otrzymał oba wezwania wraz z odpowiedzią na skargę, czy jak twierdzi, tylko odpowiedź na skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała oba wezwania lub ich nie zawierała, jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania biegu sprawie w postępowaniu, które przecież strona skarżąca sama zainicjowała. Wobec tego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśnienia strony skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia m.in. wezwania do uiszczenia wpisu, a zaistniałe wątpliwości nie mogą obciążać strony. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu pełnomocnika strony skarżącej, który – gdyby założyć, że został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, a następnie do uzupełnienia braków formalnych skargi – wykonał tylko wezwanie w zakresie braków formalnych skargi, pomijając braki fiskalne (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2017 r., I OZ 92/17). Przyjąć zatem należy, że skoro pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi, to prawdopodobnym jest, że z niewiadomych powodów nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. Zdaniem NSA, za takim rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia również, umożliwienie stronie z konstytucyjnego prawa do sądu, stosownie do art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., II FZ 236/17). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.