III OZ 185/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1897/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 1 w sprawie ze skargi [...] S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 lipca 2023 r., nr DS.523.5225.2021.FT.UD w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1897/23, odmówił wstrzymania wykonania decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 lipca 2023 r. w przedmiocie nakazania zaprzestania przetwarzania danych osobowych w celu obrony przed ewentualnymi roszczeniami, z uwagi na brak wykazania zaistnienia w sprawie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższym postanowieniem nie zgodził się skarżący, wnosząc zażalenie i domagając się jego uchylenia i rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.).poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy brak możliwości przetwarzania danych osobowych spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, uzasadniające wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji w postaci udaremnienia możliwości dochodzenia przez Bank roszczeń związanych z umową lub udaremnienia obrony przed takimi roszczeniami. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skarżący Bank wprost wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadniony - jeśli bowiem Bank nie będzie przetwarzał danych osobowych w celu dochodzenia ewentualnych roszczeń, nie będzie mógł również skutecznie dochodzić przed sądem roszczeń związanych z zawartą umową, ani nie będzie mógł się przed takimi roszczeniami bronić. Wskazał, że przez okres przedawnienia roszczeń uzasadnione jest przetwarzanie danych uczestnika przez Bank w celu dochodzenia lub obrony przed ewentualnymi roszczeniami wobec Banku. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kompetencja sądu administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 P.p.s.a. W myśl tego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Należy przy tym uwzględnić, że podejmując decyzję w sprawie zastosowania bądź odmowy zastosowania ochrony tymczasowej sąd administracyjny powinien wziąć pod uwagę nie tylko interes prawny skarżącego, czy interes publiczny, ale także interesy prawne i stanowiska innych stron i uczestników postępowania. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. W niniejszej sprawie Bank złożył w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne ze względu na to, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - jeśli bowiem Bank nie będzie przetwarzał danych uczestnika w celu dochodzenia ewentualnych roszczeń, nie będzie mógł również skutecznie dochodzić przed sądem roszczeń związanych z zawartą umową, ani nie będzie mógł się przed takimi roszczeniami bronić. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący Bank nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 P.p.s.a., bowiem uzasadnienie wniosku jest bardzo ogólne i w żaden sposób nie odnosi się do konkretnych okoliczności sprawy. Bank powinien przedstawić we wniosku na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, by sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane lub konkretną argumentację odwołującą się do okoliczności sprawy, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. We wniosku Bank natomiast nie wskazał jakichkolwiek faktów pozwalających przyjąć możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie wystąpiła przesłanka trudnych do odwrócenia skutków. Przesłankę tę należy odnosić nie tylko do sytuacji strony skarżącej, ale i pozostałych stron i uczestników postępowania. Biorąc pod uwagę, iż udzielenie skarżącemu Bankowi ochrony tymczasowej równałoby się z możliwością przetwarzania danych osobowych uczestnika na czas postępowania sądowego, należy dojść do wniosku, iż taki stan rzeczy mógłby spowodować znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki również po stronie uczestnika. Automatyczne wstrzymanie, na czas postępowania sądowego, wykonania decyzji nakazującej zaprzestania przetwarzania danych osobowych w praktyce oznaczałoby przyzwolenie na przetwarzanie danych objętych ostateczną i wykonalną decyzją organu. W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Na skarżącym spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia w sposób rzetelny i jasny istnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego Banku kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a. nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.