III OZ 183/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gl 529/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 529/22 oddalającego skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił M.P. (dalej: skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 2 grudnia 2022 r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 23 maja 2022 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując, że z uwagi na uszkodzenie komputera nie miał możliwości technicznej złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w ustawowym terminie. W ocenie Sądu I instancji, tego rodzaju okoliczność nie mogła stanowić podstawy przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Wyrok oddalający skargę został wydany 2 grudnia 2022 r., a skarżący nie stawił się na rozprawie. Wraz z zawiadomieniem o rozprawie skarżący został pouczony m.in. o sposobie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął w tej sprawie 9 grudnia 2022 r. Skarżący pięć dni po upływie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Sąd I instancji podkreślił, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest czynności nieskomplikowaną i nie wymaga użycia komputera. Z akt sprawy wynika, że skarżący do czasu wydania wyroku podejmował skuteczne czynności procesowe. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, żeby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że uchybienie przez stronę terminowi nie nastąpiło z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie uzasadniały przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Przede wszystkim, wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku nie wymaga użycia komputera, wniosek tego rodzaju może zostać sporządzony odręcznie i nadany w placówce pocztowej lub złożony bezpośrednio w siedzibie Sądu. W zażaleniu skarżący wskazał, że jest osobą niepełnosprawną (niesłyszącą) i ze względu na stan zdrowia nie mógł stawić się w siedzibie Sądu. Przede wszystkim, skarżący nie wskazał, jakiego rodzaju schorzenie stanowiło przeszkodę wskazaną w zażaleniu. Ma to istotne znaczenie, ponieważ co do zasady choroba jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Ponadto obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu, nie oznacza, że strona może poprzestać wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach. W tej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że w trakcie biegu terminu do złożenia wniosku chorował w sposób uniemożliwiający złożenie wniosku w urzędzie pocztowym lub siedzibie Sądu. Powyższe oznacza, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.