III OZ 147/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniej L.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego W.G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1596/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi L.G. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025 r. znak: KOC/1464/St/25 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 27 maja 2025 r. małoletnia L.G., reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego W.G. (dalej w skrócie: "skarżąca"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2025 r. znak: KOC/1464/St/25 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 16 lutego 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 1596/25, powołując się na art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535), wezwał skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, pod rygorem jej odrzucenia. Powyższe zarządzenie skarżąca uczyniła przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazała, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega wpisowi na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej w skrócie: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia, w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 (niniejsza sprawa) wpis stały wynosi 200 zł. Wobec powyższego uznać należy, że Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowo zastosował powołane przepisy i zasadnie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Trafnie określił również wysokość należnego wpisu w kwocie 200 zł. Oznacza to, że skarżąca, w związku z wniesioną skargą, zobowiązana jest do uiszczenia od niej wpisu sądowego w w/w wysokości. Odnosząc się do argumentacji skarżącej zawartej w zażaleniu, zauważyć należy, iż przepis art. 239 p.p.s.a. nie przewiduje ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy materialnej dla uczniów, o jakiej mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 750 ze zm.). W ramach tej pomocy uczeń ubiegać się może o pomoc materialną o charakterze socjalnym w postaci stypendium szkolnego. Podkreślenia wymaga, że sam fakt, iż z regulacji dotyczących stypendium socjalnego wynika, że stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12 (art. 90d w/w ustawy o systemie oświaty) – nie świadczy o tym, że są to sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 września 2021 r. sygn. akt III OZ 659/21). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia