III OZ 1318/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1425/21 odrzucające skargę S. S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 25 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1425/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. S.A. z siedzibą w [...] (skarżąca) na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia interpretacji indywidualnej. Sąd wskazał, że pismem z [...] czerwca 2021 r. skarżąca złożyła skargę, następnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z [...] lipca 2021 r., pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (odpis z KRS na dzień udzielenia pełnomocnictwa - tj. [...] marca 2021 r. lub pełny odpis z KRS). Wezwanie zawierało pouczenie, iż nieuzupełnienie braków skargi w zakreślonym terminie spowoduje odrzucenie skargi, zaś przesyłka zawierająca to wezwanie została doręczona pełnomocnikowi [...] lipca 2021 r. Termin do uzupełnienia braku formalnego upłynął zatem [...] sierpnia 2021 r. natomiast pełnomocnik skarżącej nie złożył dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tym samym nie wykonał wezwania Sądu. W konsekwencji Sąd przyjął, iż w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych zachodzi podstawa do odrzucenia skargi. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca i w zażaleniu wniosła jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi. Wskazano, iż Sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi w sytuacji, gdy nie zawierała ona braków formalnych. Skarżąca podniosła, iż dokumenty potwierdzające umocowanie do reprezentowania Spółki znajdowały się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. Po myśli art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, zaś zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Tym samym art. 46 § 3 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że warunkiem formalnym skargi jest dołączenie pełnomocnictwa. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Zwrócić również należy uwagę na funkcjonujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania spółek prawa handlowego wykazują, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.), dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15). Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w związku z brakiem formalnym skargi do skarżącej wystosowano wezwanie do nadesłania odpisu KRS na dzień udzielenia pełnomocnictwa załączonego do skargi, tj. [...] marca 2021 r. lub pełnego odpisu z KRS, które zostało doręczone pełnomocnikowi [...] lipca 2021 r. Siedmiodniowy termin na dokonanie tej czynności upłynął bezskutecznie [...] sierpnia 2021 r., bowiem pełnomocnik nie uzupełnił w terminie braku formalnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem Spółka wprawdzie załączyła do skargi odpis KRS jednak był to odpis aktualny na dzień [...] czerwca 2021 r. (dzień złożenia skargi), zaś załączone do skargi pełnomocnictwo procesowe na podstawie, którego działał pełnomocnik opatrzone zostało datą [...] marca 2021 r. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu KRS aktualnego na dzień udzielenia pełnomocnictwa, na które powołuje się pełnomocnik, bądź odpisu zupełnego KRS, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierające powyższe wezwanie została doręczona pełnomocnikowi skarżącej [...] sierpnia 2021 r. W wyznaczonym terminie nie został jednak uzupełniony ww. brak formalny skargi, zaś w konsekwencji uczyniło to niemożliwym ustalenie czy złożone pełnomocnictwo zostało udzielone przez osobę do tego uprawnioną. Wobec tego uznać należy, że Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. Dodatkowo wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości, iż rejestr KRS jest jawny, jednak nie oznacza to, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism, bowiem są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż zwolnienie strony z dokonania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego, polegającego na niedołączeniu odpisu KRS i obciążenie tą czynnością Sąd musiałoby mieć oparcie ustawowe, a takiego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak. Oznacza to, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., II OZ 422/19; 11 grudnia 2012 r., II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., II FZ 716/16). Zwrócić również trzeba uwagę na dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym nieuzupełniony istotny brak formalny skargi, nie może stać się innego rodzaju brakiem formalnym – w tym wypadku brakiem podpisu skarżącego pod skargą, który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu w oparciu o treść art. 49 art. w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z 9 lutego 2018 r., sygn. akt I OZ 103/18). Odnosząc się zaś do sformułowanego w uzasadnieniu zażalenia zarzutu odnoszącego naruszenia przepisu art. 45 Konstytucji, Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażany już w orzecznictwie, iż mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronie należy umożliwić uzupełnienie braków formalnych skargi. Jeżeli jednak z takiej możliwości strona nie skorzystała w sposób odpowiedni, to ponosi konsekwencje procesowe swego zaniedbania. Każde nieuzupełnienie właściwie zdiagnozowanych istotnych braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem (por. postanowienia NSA z: 29 grudnia 2011 r., I OSK 2319/11; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 15 maja 2019 r., II OZ 422/19). W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.