III OZ 112/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Z.Z. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III OZ 634/23 o oddaleniu zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 219/20 w sprawie ze skargi Z.Z. na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III OZ 634/23, oddalił zażalenie Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Wr 219/20 o odrzuceniu zażalenia. Skarżący pismem z dnia 8 lutego 2024 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2024 r., sygn. akt III OZ 634/23, na podstawie art. 270-280 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "P.p.s.a."), wskazując że powyższe postanowienie narusza zasady państwa prawnego należącego do UE w sferze prawa procesowego i materialnego. Zdaniem skarżącego, postanowienie to godzi również w zasadę wymiaru sprawiedliwości do wydania orzeczenia zgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy (z prawdą). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zwykłym postępowaniem sądowym ani też postępowaniem ze skargi kasacyjnej, lecz ma ono charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Ze względu na wyjątkowy charakter tego postępowania muszą być zachowane wymogi określone w dziale VII P.p.s.a. Stosownie do treści art. 280 P.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, bowiem merytoryczne rozpoznanie skargi jest niemożliwe, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Podkreślenia przy tym wymaga, że badanie o jakim mowa w tym przepisie nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest bowiem stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki formalne, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. W myśl art. 276 P.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 P.p.s.a. Odesłanie to oznacza, że skargę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym może sporządzić wyłącznie adwokat lub radca prawny (art. 175 § 1 P.p.s.a.). Wyjątkowo skarga ta może być sporządzona przez stronę postępowania, ale wyłącznie w sytuacji, gdy strona jest: sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych albo jeżeli wnosi ją prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2). Przepisu art. 175 § 1 P.p.s.a. nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej RP, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną RP (art. 175 § 2a P.p.s.a.). Ustanowiony przez ustawodawcę wymóg sporządzenia skargi o wznowienie postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika ma charakter materialnoprawny, dlatego uchybienie temu wymogowi nie podlega uzupełnieniu. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga o wznowienie postępowania nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 P.p.s.a. Skargę tę sporządził natomiast osobiście skarżący. Oznacza to, że nie został spełniony obowiązek ustawowy z art. 276 w związku z art. 175 § 1 P.p.s.a. Skarżący nie posiada bowiem wymaganej ustawowo tzw. zdolności postulacyjnej do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 276 i art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.