III OZ 109/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SPP/Po 85/22 o oddaleniu wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 26 czerwca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. sprostować komparycję sentencji zaskarżonego postanowienia poprzez zastąpienie słów: "na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu" słowami: "na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu"; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 85/22, oddalił wniosek R. P. (dalej: "skarżący") o wyłączenie starszego referendarza sądowego D. M. w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu, z dnia 26 czerwca 2019 r., Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania W ocenie Sądu pierwszej instancji, nie zaistniały okoliczności, o których stanowią art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", które dawałyby podstawę do wyłączenia referendarza sądowego w niniejszej sprawie. Powodem takim nie mogą być same tylko twierdzenia skarżącego wyrażające wątpliwość odnośnie bezstronności referendarza. Wniosek o jego wyłączenie mogłyby uzasadnić jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywoływałyby wątpliwości do jego bezstronności. W zażaleniu z dnia 30 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, gdyż "jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 24 § 1 P.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, o czym stanowi art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 P.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył w dniu 14 października 2022 r. oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1-3 lub art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność oświadczenia referendarza sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do referendarza sądowego D. M. i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności referendarza sądowego - w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. - nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. przez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona (por. postanowienie NSA z 2 lipca 2015 r., II OZ 630/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Tak samo z analizy akt sprawy nie wynikają okoliczności przemawiające za wyłączeniem referendarza sądowego od podejmowania czynności z zakresu ochrony prawnej w niniejszej sprawie. Skoro zatem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia. O sprostowaniu oczywistej omyłki w komparycji sentencji zaskarżonego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 156 § 1 i § 3 P.p.s.a.