III OZ 103/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 882/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi S. w O. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia 4 października 2023 r. nr PZ-120165.621.Eg007.1.2023 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 9 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 882/23 wydanym w sprawie ze skargi S. w O. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z 4 października 2023 r. nr PZ-120165.621.Eg007.1.2023 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, nakładającego na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł, nie został uzasadniony. Strona ograniczyła się jedynie do sformułowania wniosku, a tym samym nie umożliwił sądowi ustalenia, czy zachodzą podstawy określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji dodał, że nie oceniał, czy należność objęta zaskarżonym aktem nie jest objęta postępowaniem układowym, a okoliczność ta może być brana pod uwagę na etapie przymusowego wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 61 § 2 pkt 3 oraz § 3 p.p.s.a., przez jego błędną interpretację i niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca uprawdopodobniła, iż brak wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu nr rej. PZ-120165.621.Eg007.1.2023 z 4 października 2023 roku, utrzymującego w mocy postanowienie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Ostrowie Wielkopolskim z 24 sierpnia 2023 roku, nr rej. 120165-621-Eg007-g01/23 o nałożeniu grzywny spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz nieodwracalnych skutków, jakie mogłoby spowodować u skarżącej wyegzekwowanie tego postanowienia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu zażalenia podkreśliła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Kaliszu V Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z [...] września 2023 roku, sygn. alt [...] wobec skarżącej zostało otworzone przyspieszone postępowanie układowe, a okoliczność ta została powołana w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przewidziana w tym przepisie ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z ich wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnego aktu lub czynności, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 1548/18, LEX nr 2513909, z 14 lutego 2019 r. sygn. akt II OSK 691/17, LEX nr 2639594). Podkreślić też należy, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd o potrzebie udzielenia ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (zob. stanowisko NSA w postanowieniach: z 6 kwietnia 2022 r., II GZ 76/22, LEX nr 3341853 i z 8 listopada 2022 r., II OSK 2321/22, LEX nr 3433102). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżąca nie wykazała niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Bezsprzecznie skarga nie zawiera żadnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Za wypełnienie tego wymogu nie może być uznane powołanie się na otwarcie wobec skarżącej przyspieszonego postępowania układowego. Jak to słusznie wskazał Sąd I instancji, okoliczność ta może mieć znaczenie przy przystąpieniu do przymusowego wykonania zaskarżonego postanowienia (art. 124 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 259 ust. 3 Prawa restrukturyzacyjnego). Stosownie do drugiego z powołanych przepisów, wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia wynikającego z wierzytelności objętej z mocy prawa układem jest niedopuszczalne po dniu otwarcia przyspieszonego postępowania układowego. Oznacza to, że ocena prawnej możliwości wykonania zaskarżonego postanowienia, nakładającego na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, będzie dokonana przez organ egzekucyjny. Brak wymagalności obowiązku egzekucyjnego jest podstawą wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Sama okoliczność wszczęcia przyspieszonego postępowania układowego nie ma jednak znaczenia pod kątem oceny przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Aby poddać ocenie, czy wykonanie zaskarżonego postanowienia i zapłata wskazanej w nim kwoty pieniężnej wywołuje dla strony skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczna jest ocena jej sytuacji majątkowej, co musi nastąpić na podstawie wniosku należycie uzasadnionego i uprawdopodobnionego (popartego dowodami w niezbędnym zakresie). Zaniechanie uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia słusznie doprowadziło Sąd I instancji do wniosku o bezzasadności tego wniosku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.