III OZ 102/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Kr 35/19 odrzucające zażalenie T. L. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2020 r. o utrzymaniu w mocy zarządzenia referendarza sądowego z dnia 3 lipca 2019 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2015 r. nr ADM 0144-3-247-15/SO w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z dnia 3 lipca 2019 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek T. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata z urzędu. Od ww. postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Postanowieniem z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. jw., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie utrzymał w mocy ww. zarządzenie referendarza sądowego. Odpis postanowienia z uzasadnieniem i pouczeniem, że nie przysługuje od niego żaden środek zaskarżenia doręczono skarżącemu w dnia 2 marca 2020 r. Dnia 9 marca 2020 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II SPP/Kr 35/19, WSA w Krakowie odrzucił zażalenie. Sąd I instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 260 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, o czym stanowi art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a.. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego zarządzenia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. Również i przepis art. 194 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest rozpoznanie sprzeciwu od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt. 6-8. Postanowienie z dnia 11 stycznia 2024 r. zaskarżył zażaleniem skarżący, w którym wniósł o jego uchylenie. W jego uzasadnieniu stwierdził, że "orzeczenia referendarza sądowego, a więc urzędnika sądowego nie mają statusu orzeczenia składu sądu czyli instancji czyli pierwszej instancji". Nie może więc sąd orzeczenia sądu, a dokładnie orzeczenia sędziego WSA w tym zakresie traktować jako instancję drugą czyli odwoławczą. Takiej sytuacji, czyli orzeczenia drugiej instancji, zdaniem składającego zażalenie nie było, bowiem orzeczenie wydane przez sędziego WSA było dopiero pierwszoinstancyjnym orzeczeniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe. Słusznie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z treści art. 260 § 1 i § 2 p.p.s.a. wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji, natomiast sprzeciw wniesiony od tego postanowienia jako środek odwoławczy. Tym samym wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw w przedmiocie prawa pomocy, działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. W konsekwencji wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2020 r. podlegało odrzuceniu Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.