Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OW 45/24

Postanowienie NSA z 12 listopada 2024 r., III OW 45/24 – pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii

Wynik

Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
12 listopada 2024
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.), Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka, po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Podlaskiego z 19 lipca 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Podlaskiego a Starostą Grajewskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie zmiany decyzji przez zatwierdzenie aktualnego planu "metodyki monitorowania wersja 11" dla instalacji do energetycznego spalania paliw postanawia: wskazać Starostę Grajewskiego jako organ właściwy w sprawie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z 19 lipca 2024 r. Marszałek Województwa Podlaskiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Starosty elewskiego jako organu właściwego w sprawie zmiany decyzji przez zatwierdzenie aktualnego planu "metodyki monitorowania wersja 11" dla instalacji do energetycznego spalania paliw o mocy ponad 20 MW, eksploatowanej na terenie zakładu A. w G. (dalej: spółka), na podstawie art. 26f ust. 11 pkt 1 w związku z art. 52 ust. 2 ustawy z 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2023 r. poz. 589 ze zm.). W uzasadnieniu Marszałek Województwa Podlaskiego wskazał, że spółka wystąpiła do Starosty Grajewskiego z wnioskiem o zmianę wydanej przez ten organ decyzji przez zatwierdzenie aktualnego "planu metodyki monitorowania wersja 11", stanowiącego załącznik do wniosku. Starosta Grajewski pismem z 2 lipca 2024 r. przekazał wniosek Marszałkowi Województwa Podlaskiego do załatwienia zgodnie z właściwością. Starosta Grajewski stwierdził, że spółka posiada pozwolenie zintegrowane Marszałka Województwa Podlaskiego z 21 grudnia 2022 r. na prowadzenie instalacji do odzysku odpadów z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej o zdolności przetwarzania nie mniejszej niż 100 ton na dobę zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] 24A, na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb 0001 [...], gm. [...], woj. podlaskie. Zgodnie z art. 52 ust. 2 ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, zezwolenie wydaje odpowiednio organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego albo pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, o którym mowa w ustawie z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm., dalej: p.o.ś.). Marszałek Województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm.). Nie podzielając stanowiska Starosty Grajewskiego, Marszałek Województwa Podlaskiego wystąpił ze wskazanym na wstępie wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Wyjaśnił, że spółka prowadzi zakład produkcyjny, gdzie eksploatowana jest instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka o zdolności przyjmowania obliczonej jako wartość średnia w stosunku do produkcji rocznej ponad 200 ton mleka na dobę. Instalacja ta wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 94 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), instalacja ta należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że zgodnie z art. 378 ust. 1 p.o.ś., organem właściwym dla tej instalacji jest starosta. Starosta Grajewski udzielił spółce pozwolenia zintegrowanego z 21 grudnia 2021 r. na eksploatację instalacji do obróbki i przetwórstwa mleka zlokalizowanej przy ulicy [...] 13 w [...]. Przedmiotem wniosku spółki jest zmiana decyzji Starosty Grajewskiego przez zatwierdzenie aktualnego "planu metodyki monitorowania wersja 11". Zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych, a tym samym zatwierdzenia "planu metodyki monitorowania" wymaga m.in. spalania paliw w instalacjach o całkowitej nominalnej mocy cieplnej przekraczającej 20 MW. Powyższa instalacja znajduje się na terenie zakładu do obróbki i przetwórstwa mleka przy ulicy [...] 13 w [...] i została objęta pozwoleniem zintegrowanym wydanym przez Starostę Grajewskiego z 21 grudnia 2021 r. (punkt 11.2.1.3., str. 4 decyzji). Zgodnie z art. 26f ust. 11 pkt 1 w związku z art. 52 ust. 2 ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, "plan metodyki monitorowania" zatwierdza organ właściwy do wydania zezwolenia, a zezwolenie wydaje odpowiednio organ właściwy do wydania pozwolenia zintegrowanego albo pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. Instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka przy ulicy [...] 13 w [...] zgodnie z właściwością objęta jest wydanym przez Starostę Grajewskiego pozwoleniem zintegrowanym, a także wydanym przez Starostę Grajewskiego zezwoleniem na emisję gazów cieplarnianych z instalacji objętej systemem handlu uprawnieniami z 2 grudnia 2021 r. oraz decyzją zatwierdzającą "plan metodyki monitorowania" z 17 sierpnia 2022 r. Pozwolenie zintegrowane wydane przez Marszałka Województwa Podlaskiego z 21 grudnia 2022 r., na które powołał się Starosta Grajewski, jest to pozwolenie na eksploatację instalacji przy ul. [...] 24A w [...]. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, instalacja ta należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast na terenie zakładu przy ulicy [...] 24A w [...] nie znajduje się żadna instalacja kwalifikowana zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych jako wymagająca uzyskania zezwolenia na emisję gazów cieplarnianych, a tym samym zatwierdzenia "planu metodyki monitorowania". Instalacje eksploatowane w [...] znajdują się pod innymi adresami, są oddalone od siebie o "wiele" kilometrów, nie znajdują się na terenie jednego zakładu i nie są powiązane technologicznie. Instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka przy ulicy [...] 13 funkcjonuje samodzielnie bez udziału instalacji do odzysku odpadów z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej przy ulicy [...] 24A. Zakład to teren usytuowany pod jednym adresem tworzący funkcjonalną całość ze względów logistycznych i technologicznych oraz ściśle ze sobą powiązanych procesem technologicznym. Organem właściwym w sprawie jest zatem Starosta Grajewski. W odpowiedzi na wniosek Starosta Grajewski wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Podlaskiego jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Ogólna właściwość organów ochrony środowiska została uregulowana w art. 378 ust. 1 p.o.ś., z którego wynika, że organem ochrony środowiska jest starosta. Wyjątek od tej zasady przewiduje art. 378 ust. 2a pkt 1 p.o.ś., zgodnie z którym marszałek województwa jest właściwy w sprawach przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zakładów, gdzie jest eksploatowana instalacja, która jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa). Zakład w rozumieniu art. 3 pkt 48 p.o.ś. to jedna lub kilka instalacji wraz z terenem, do którego prowadzący instalacje posiada tytuł prawny, oraz znajdującymi się na nim urządzeniami. Z kolei instalacja to zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu (art. 3 pkt 6 lit. b) p.o.ś.). W tej sprawie mamy do czynienia z trzema instalacjami. Pierwsza z nich to instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka zlokalizowana na terenie Oddziału Zakładu Produkcji Mleczarskiej w [...], przy ul. [...] 13. Druga to instalacja do oczyszczania ścieków przemysłowych zlokalizowana na terenie Oddziału Zakładu Produkcji Mleczarskiej w [...], przy ul. [...] 24a. Trzecia to instalacja do odzysku odpadów z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej o zdolności przetwarzania nie mniejszej niż 100 ton na dobę - przy ul. [...] 24a. Trzecia z tych instalacji objęta jest decyzją Marszałka Województwa Podlaskiego z 21 grudnia 2022 r. udzielającą pozwolenia zintegrowanego. Właściwość marszałka województwa wynika z tego, że instalacja ta należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestią sporną w tej sprawie pozostaje powiązanie technologiczne instalacji do obróbki i przetwórstwa mleka oraz instalacji do odzysku odpadów z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej. W świetle cytowanych wyżej przepisów, tylko w takim przypadku można uznać, że instalacje te znajdują się na terenie jednego zakładu, a co za tym idzie właściwy w sprawie jest marszałek województwa zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 1 p.o.ś. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione akta sprawy prowadzą do wniosku, że o ile pomiędzy omawianymi instalacjami istnieje związek funkcjonalny, o tyle nie są one ze sobą powiązane technologicznie. Stanowisko Marszałka Województwa Podlaskiego opiera się w istocie na stwierdzeniu, że instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka nie może funkcjonować bez instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych, a ta z kolei znajduje się na terenie jednego zakładu z instalacją do odzysku odpadów z wykorzystaniem fermentacji beztlenowej. Okoliczność, że instalacja do obróbki i przetwórstwa mleka wymaga do swojego działania instalacji do oczyszczania ścieków przemysłowych, nie przesądza jeszcze, że między tego rodzaju instalacjami istnieje związek, który można określić jako powiązanie o charakterze technologicznym, nawet w przypadku, w którym obie instalacje połączone są w formie rurociągu. Należy pamiętać, że cel tego rodzaju definicji instalacji i zakładu należy odczytywać z uwzględnieniem celów ustawy Prawo ochrony środowiska, a także celów ustawy środowiskowej. Chodzi tu zatem przede wszystkim o zapewnienie prawidłowego rozpoznania wpływu danej instalacji (zakładu) na środowisko i co się z tym wiąże, prawidłowe określenie warunków tego oddziaływania. Jeżeli zatem mamy do czynienia z dwiema instalacjami, które znajdują się od siebie w znacznej odległości i które chociaż funkcjonalnie powiązane mogą być eksploatowana odrębnie, to brak jest podstaw do przyjęcia, że są ze sobą powiązane technologicznie tylko z tego powodu, że są prowadzone przez jeden podmiot. Nie bez znaczenia jest również, że jak wynika z akt sprawy, oczyszczalnia ścieków przemysłowych jest wykorzystywana także przez inne podmioty (przykładowo szkołę), co oznacza, że stanowi odrębną instalację, stanowiącą samodzielną technologicznie całość. Zakład obejmujący instalację do obróbki i przetwórstwa mleka nie znajduje się zatem na terenie, gdzie jest eksploatowana instalacja kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Marszałka Województwa Podlaskiego, że organem właściwym w sprawie jest Starosta Grajewski na podstawie art. 378 ust. 1 p.o.ś., ponieważ brak jest przesłanek uznania właściwości marszałka województwa na podstawie art. 378 ust. 2a pkt 1 p.o.ś. Z tych względów i na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 lipca 2024
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Starosta
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/ Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny