III OW 21/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Zachodniopomorskiego a Prezydentem Miasta Koszalin w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku o usunięcie drzew postanawia: umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Wnioskiem z 9 października 2024 r. Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego (dalej: Marszałek) wystąpił o rozstrzygnięcie sporu pomiędzy Prezydentem Miasta Koszalin a Marszałkiem Województwa Zachodniopomorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o usunięcie drzew. W uzasadnieniu wskazano, że prowadząc rozpoznanie sprawy Marszałek ustalił, że wnioskowane do usunięcia drzewa, zgodnie z uzasadnieniem wniosku, dotyczą działek, na których odbywa się ruch kolejowy, a w myśl art. 56 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 602) w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew. W ocenie Marszałka, organem właściwym do wydania decyzji o usunięciu drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów jest zatem starosta, bez względu na to, do kogo należy nieruchomość, z której mają zostać drzewa lub krzewy usunięte. Marszałek wskazał, że powołana regulacja ma charakter samoistny i nie stosuje się w sprawach z nią związanych ustawy o ochronie przyrody, wobec czego Marszałek nie będzie organem właściwym do wydania zezwolenia na usunięcie drzew utrudniających widoczność sygnalizatorów, pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych, nawet jeżeli tereny na których rosną przedmiotowe drzewa lub krzewy należeć będą do Gminy Miasto Koszalin. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w Koszalinie realizujący statutowe zadania Zarządu Dróg i Transportu w Koszalinie, będącego jednostką organizacyjną gminy Miasto Koszalin, wskazał, że po powtórnej analizie akt sprawy przyjmuje stanowisko Marszałka dotyczące organu właściwego do wydania decyzji będącej przedmiotem sporu o właściwość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. Spór dotyczyć może zatem wyłącznie sporu pomiędzy organami administracji publicznej, którego rozstrzygnięcie polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazano we wniosku, zastosowanie znajdzie regulacja art. 56 ust 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 697), zgodnie z którą w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów. Wniosek zarządcy infrastruktury linii [...] K.-B. dotyczy bowiem potrzeby usunięcia drzew właśnie z przyczyn określonych we wskazanym unormowaniu, ponieważ – jak wskazano we wniosku – rosnące drzewa stwarzają zagrożenie dla prowadzenia ruchu kolejowego oraz okolicznych instalacji, budynków i ludzi. Stosownie zaś do art. 92 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 107), prezydent miasta na prawach powiatu posiada kompetencje do działania jako organ powiatu, tj. starosta. Niezależnie jednak od powyższego wskazać należy, że w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju inną przesłanką bezprzedmiotowości postępowania, ponieważ w odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, Dyrektor Zarządu Dróg i Transportu w Koszalinie realizujący statutowe zadania Zarządu Dróg i Transportu w Koszalinie, będącego jednostką organizacyjną gminy Miasto Koszalin oświadczył, że przyjmuje stanowisko Marszałka, a zatem uznał swoją właściwość do załatwienia sprawy. Oznacza to, że spór między organami przestał istnieć, a w konsekwencji przestał również istnieć przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego toczącego się w tym zakresie, dlatego też postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega umorzeniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 4 i art. 15 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.