III OW 2/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków a Dyrektorem Zarządu Terenów Publicznych w W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. G. o doprowadzenie do zmiany lub uchylenia decyzji o odmowie zezwolenia na usunięcie topoli postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 2 czerwca 2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Dyrektorem Zarządu Terenów Publicznych w W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. G. o pilne doprowadzenie do zmiany lub uchylenia decyzji o odmowie zezwolenia na usunięcie topoli. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2019 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił Miastu [...], reprezentowanemu przez Dyrektora Zarządu Terenów Publicznych zezwolenia na usunięcie drzewa gat. topola holenderska (Populus x canadensis 'Marilandica') o obw. 173 cm – znajdującego się na terenie nieruchomości przy ul. [...]. Pismem z 2 kwietnia 2020 r. K. G. zwróciła się do Dyrektora Zarządu Terenów Publicznych w W. o pilne doprowadzenie w trybie art. 154 K.p.a. do zmiany lub uchylenia powyższej decyzji, w interesie społecznym. Zdaniem wnioskodawczyni drzewo stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi zgodnie z ekspertyzą dendrologiczną natomiast nie zostało usunięte z winy Zarządu, który odwołał się od ww. decyzji jeden dzień za późno. Pismem z 13 maja 2020 r. Zarząd Terenów Zielonych w W. przesłał powyższe pismo z 2 kwietnia 2020 r. Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków. Pismem z 2 czerwca 2020 r. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Dyrektorem Zarządu Terenów Publicznych w W., wnosząc o "wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Pani K. G.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. Wyjaśnić przy tym trzeba, iż sporem kompetencyjnym jest sytuacja, w której co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi rozbieżność poglądów, która powinna zostać usunięta na skutek podjętych w tym kierunku środków prawnych. Spór kompetencyjny ma miejsce wtedy, gdy w postępowaniu przed organami chodzi o rozstrzygnięcie sprawy między tymi samymi stronami, dotyczącej tego samego przedmiotu, przy zastosowaniu tej samej podstawy prawnej. Spór kompetencyjny może więc powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. Przesłanką zatem, która jest podstawowa dla ustalenia właściwości rzeczowej, jest przedmiot sprawy administracyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, iż taki spór w ogóle zaistniał. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków i Zarząd Terenów Publicznych w W. uznały się za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku K. G. z 2 kwietnia 2020 r. Co charakterystyczne, sam wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego nie zawiera żadnej argumentacji prawnej poza stwierdzeniem, że Dyrektor Zarządu Terenów Publicznych przekazał Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków powyższe pismo z 13 maja 2020 r. Wyjaśnień, dlaczego pismo to zostało przekazane Konserwatorowi Zabytków nie sposób dopatrzeć się także w piśmie Zarządu Terenów Publicznych z 13 maja 2020 r. Poza zakresem analizy organów pozostało zarówno to czego dotyczył przedmiotowy wniosek jak również to czy stanowił on żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego. Tymczasem sam wniosek został sformułowany precyzyjnie i jednoznacznie. Wnioskodawczyni nie domagała się w nim wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 154 K.p.a., ale zwróciła się z wnioskiem do reprezentującego adresata decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Dyrektora Zarządu Terenów Publicznych, by on złożył taki wniosek w interesie społecznym, we własnym imieniu. Nie sposób zatem tak sformułowanemu pismu przypisać cech żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej (art. 154 K.p.a.). W konsekwencji tego, nie można uznać, aby w okolicznościach niniejszej sprawy wystąpił pomiędzy Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków i Zarządem Terenów Publicznych w W. spór kompetencyjny. Podkreślić również trzeba, że w ramach rozstrzygania sporu kompetencyjnego nie jest możliwe wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny określenia sposobu załatwienia sprawy przez organ i wskazania właściwego trybu działania. Nie jest, bowiem rzeczą sądów administracyjnych wyręczanie organów w załatwianiu spraw, czy też udzielaniu im wiążących wskazań, co do sposobu prowadzenia określonego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 P.p.s.a. wniosek Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oddalił.