III OW 163/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Sędzia NSA Teresa Zyglewska, po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Marszałkiem Województwa [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy w zakresie wydania zezwolenia na usunięcia drzewa postanawia: wskazać Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.

Pismem z dnia 20 sierpnia 2021 r. Prezydent Miasta [...] wniósł o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość, który zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta [...] a Marszałkiem Województwa [...], przez wskazanie Marszałka Województwa [...] jako organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa. Z uzasadnienia wniosku wynika, że pismem z dnia 5 marca 2020 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] wniosła o wydanie zezwolenia na usunięcie jednego drzewa zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], obręb [...] – [...], stanowiącej współwłasność Gminy Miasta [...] i ww. Wspólnoty Mieszkaniowej. Pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. Marszałek Województwa [...] przekazał sprawę Prezydentowi Miasta [...] jako organowi właściwemu do rozpatrzenia wniosku. We wniosku Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że współwłaścicielem działki nr [...], obręb [...], na której rośnie objęte wnioskiem drzewo jest Miasto [...] oraz Wspólnotowa Mieszkaniowa. W związku z tym Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania starosty nie będzie właściwy do wydania decyzji w tej sprawie, zgodnie z art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1098 ze zm., dalej: ustawa o ochronie przyrody). W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa [...] wniósł o wskazanie Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego w sprawie. Marszałek Województwa [...] nie zgadza się z argumentacją, że skoro do współwłasności bez względu na wielkość udziałów stosuje się przepisy o własności, to również bez względu na wielkość udziału w prawie własności gminy, Prezydent Miasta [...] podlega wyłączeniu w rozpoznaniu sprawy, zgodnie z regułami wynikającymi z art. 90 ustawy o ochronie przyrody. Ponadto, Marszałek Województwa Śląskiego wskazał, że przedmiotowa działka nie stanowi współwłasności Gminy Miasta [...] i Wspólnoty Mieszkaniowej, a wyłączną własność osoby fizycznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 83a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków. Ustawodawca przewidział jednak wyjątek od tej zasady. Stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, czynności, o których mowa w art. 83-89 (a więc dotyczy to również wydania zezwolenia na wycięcie drzew), w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta. Jeżeli natomiast prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty (tak jak ma to miejsce w tej sprawie), czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje marszałek województwa (art. 90 ust. 2 cytowanej ustawy). Wyjątek od zasady, że decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta podyktowany jest potrzebą uniknięcia sytuacji, w których organ gminy (miasta) wydawałby decyzję o usunięciu drzew z działki, której jest właścicielem lub współwłaścicielem i której gmina (miasto) nie oddała w użytkowanie wieczyste. W niniejszej sprawie, skoro przedmiotowa działka należy wyłącznie do osoby fizycznej, to Prezydent Miasta [...] jest niewątpliwie uprawiony do wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z przedmiotowej działki. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Prezydenta Miasta [...] jako organ właściwy w sprawie.