Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 96/26

Wyrok NSA z 25 sierpnia 2026 r., III OSK 96/26

Wynik

Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
25 sierpnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Szkoły Policyjnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 176/25 w sprawie ze skargi K. S. na bezczynność Komendanta Szkoły Policji w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. 2. odstępuje od zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Komendanta Szkoły Policji w P. jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 października 2025 roku, sygn. akt IV SAB/Po 176/25, którym po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez K. S. na bezczynność w/w organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w pkt 1 zobowiązano organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2025 roku w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, w pkt 2 stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pkt 3 zasądzono od organu na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: K. S. (dalej również skarżąca) pismem z [...] lipca 2025 r. wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwróciła się do Komendanta Policji (dalej również organ, Komendant) z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie organizacji imprezy na terenie Szkoły Policji w dniu [...] lipca 2025 r., precyzując, że oczekuje informacji w przedmiocie: 1. Czy na terenie Szkoły Policji tj. w bursie (obiekcie SP) organizowana była w dniu [...] lipca 2025 r. impreza z udziałem alkoholu? 2. Jeśli tak należało wskazać liczbę uczestników oraz kto był organizatorem wydarzenia, czy spożywanie alkoholu było dozwolone lub tolerowane przez kierownictwo jednostki, czy udział w wydarzeniu był służbowy, czy miał charakter prywatny (np. w czasie wolnym pracowników/funkcjonariuszy), czy wydarzenie było finansowane ze środków publicznych, funduszu socjalnego lub innych środków pozostających w dyspozycji szkoły? 3. Czy kierownictwo jednostki uznaje, że organizacja wydarzeń z udziałem alkoholu na terenie placówki szkoleniowej Policji nie narusza zasad etyki i regulaminu Szkoły, który wprowadził Komendant Szkoły? Czy taka impreza nie wpływa negatywnie na wizerunek i autorytet instytucji publicznej? 4. Czy władze szkoły przeprowadziły ocenę ryzyk lub wydały jakiekolwiek wewnętrzne stanowiska, zalecenia, protokoły lub decyzje dotyczące organizacji imprezy z udziałem alkoholu na terenie szkoły? W przypadku istnienia dokumentów (notatek, opinii, pism służbowych) związanych z powyższą tematyką skarżąca zwróciła się o ich udostępnienie w zakresie stanowiącym informację publiczną. Skarżąca zwróciła się również z pytaniem czy to prawda, że Komendant wyrzuca słuchaczy za bycie pod wpływem alkoholu, a sam nie daje słuchaczom przebywającym na terenie Szkoły dobrego przykładu. Nie otrzymawszy odpowiedzi na powyższe zapytanie skarżąca pismem z 4 sierpnia 2025 r. (data stempla pocztowego), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Komendanta Szkoły Policji w P. w rozpoznaniu wniosku z [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymała odpowiedzi na wniosek, ani decyzji odmownej. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W załączeniu do skargi przesłano wydruk wiadomości e-mail z [...] lipca 2025 r. Komendant Szkoły Policji w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. Organ wskazał, że załączony przez skarżącą e-mail nigdy do niego nie wpłynął. Przeprowadzono postępowanie wyjaśniające obejmujące sprawdzenie adresu skrzynki: komendant [...], w tym foldery: skrzynka odbiorca, kosz, archiwum, oraz inne (spam). W dniu [...] lipca 2025 r., ani w żadnym innym na powyższy adres nie wpłynęła żadna wiadomość z adresu [...] obejmująca przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W związku z dalszymi czynnościami wyjaśniającymi specjalista Wydziału Prezydialnego Szkoły Policji skontaktował się z J. W. z Wydziału Cyberbezpieczeństwa Biura Łączności i Informatyki KGP w celu ustalenia, czy w dniu [...] lipca 2025 r. na skrzynkę poczty elektronicznej pod adresem: wpłynęła korespondencja elektroniczna w postaci e-mail nadana z adresu: komendant [...], ponieważ przedmiotowa wiadomość nie została odnaleziona w poczcie elektronicznej Komendanta Szkoły. Ustalono, że wiadomość elektroniczna wysłana w dniu [...] lipca 2025 r. z adresu: [...] automatycznie została zablokowana i objęta "kwarantanną" na serwerze głównym Komendy Głównij Policji. Ustalono, że przedmiotowa wiadomość e-mail w dniu [...] lipca 2025 r. nie wpłynęła także na skrzynki odbiorcze Gabinetu Komendanta Głównego Policji oraz Biura Spraw Wewnętrznych KGP. Ponadto ekspert Zespołu ds. Kontroli, Skarg i Wniosków Szkoły Policji w dniu 6 sierpnia 2025 r. skontaktowała się z funkcjonariuszem BSWP Wydział w P. celem ustalenia, czy wpłynął na jego służbową pocztę elektroniczną od skarżącej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, którą miała wysłać w dniu [...] lipca 2025 r., między innymi na jego adres maila służbowego. Ustalono, że wskazany funkcjonariusz żadnego pisma od skarżącej w tym terminie nie otrzymał, a z pewnością zwróciłby uwagę, gdyż jest to osoba, która często wysyła do niego różne zapytania oraz informacje. Zdaniem organu powyższe okoliczności niewątpliwie świadczą, że na dzień wniesienia skargi nie pozostawał on bezczynny, albowiem nie otrzymał przedmiotowego wniosku. Tym samym zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Wnosząca skargę na bezczynność organu pismem z 2 września 2025 r. (data stempla pocztowego), wniosła o nieuwzględnienie stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę i podtrzymała zarzuty i wnioski zawarte we wniesionej skardze na bezczynność. Skarżąca wskazała, że organ, Komenda Główna Policji i biuro Spraw Wewnętrznych nie odpowiedziały na e-mail z dnia [...] lipca2025 r., nie udzieliły informacji publicznej, bo ich zamiarem było "zamiecenie" tej bulwersującej sprawy pod dywan jako sprawy niewygodnej dla policji, bo dotyczącej imprezy alkoholowej generała [...], oraz najwyższych rangą policjantów na terenie bursy Szkoły Policji w P., ku zaskoczeniu i zbulwersowaniu słuchaczy, osób odbywających kursy itd. Skarżąca podkreśliła skuteczność wniesienia wniosku drogą elektroniczną na adres e-mail organu podany publicznie, odpowiedzialność organu za system teleinformatyczny, prawo do informacji publicznej zgodne z art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej a niedopuszczalność przerzucania obowiązków na wnioskodawcę w zakresie potwierdzenia wpływu wniosku. Uzupełnienie skargi skarżąca złożyła również pismem z 13 października 2025 r. (data stempla pocztowego) w którym podtrzymała wnioski zawarte w skardze jak i w piśmie z 2 września 2025 r. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w pkt 1 zobowiązał organ do załatwienia sprawy z wniosku skarżącej z dnia 16 lipca 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, w pkt 2 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a w pkt 3 zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji na wstępie stwierdził, że w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym nie rozstrzyga czy wnioskowane przez skarżącą informacje stanowią informacje publiczne, lecz wyłącznie czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej noszącego datę [...] lipca 2025r. Dalej wskazał, że nie budzi wątpliwości, że Komendant Policji jest organem władzy publicznej zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, czego strony w niniejszej sprawie nie kwestionowały. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest również, że przedmiotowy wniosek nie został rozpoznany. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez organ stanowiącego istotę sporu, Sąd I instancji stwierdził, że w przypadku przesłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną ryzyko nieodebrania, czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. wyrok NSA z 19 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2589/15 - CBOSA). Z orzecznictwa wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, to dotarła ona do adresata. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony organowi administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek. Zwraca się przy tym uwagę, że odmienne zapatrywanie prowadziłoby w praktyce do sytuacji, w której prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna od arbitralnej woli organu. Godziłoby to również w regulacje konstytucyjne, wymagające zapewnienia sprawności działania władz publicznych (preambuła Konstytucji), jak też dostępność informacji publicznej - art. 61 ust. 1 Konstytucji (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1890/18, z 31 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 708/17 - CBOSA). Do obowiązków organu administracji publicznej należy natomiast taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (por. postanowienia NSA z 10 września 2015 r. sygn. akt I OSK 1968/15 i z 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15 CBOSA). Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (por. postanowienie NSA z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1414/15, wyrok NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2186/14 - CBOSA). Tym samym bezskuteczne są wyjaśnienia organu, że wiadomość elektroniczna wysłana przez skarżącą w dniu [...] lipca 2025 r. z adresu skarżącej automatycznie została zablokowana i objęta "kwarantanną" na serwerze głównym, a następnie z niego usunięta. Organ, prowadząc postępowanie z wniosku skarżącej, powinien zatem rozważyć czy i jakie konkretne informacje objęte wnioskiem stanowią informację publiczną w aspekcie brzmienia regulacji art. 6 u.d.i.p., a następnie przeanalizować czy informacje mające charakter informacji publicznej mogą być jej udzielone, czy też ewentualnie zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do żądanych informacji publicznych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Komendanta Policji do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że organ pozostawał w przekonaniu, że skarżąca nie złożyła skutecznie wniosku. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu umyślności czy też chęci utrudnienia skarżącej w sposób pozaprawny uzyskania informacji publicznej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Szkoły Policji w P. zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. a) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, tj. brak uwzględnienia faktu, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż organ w ogóle otrzymał wniosek o udostępnienie informacji publicznej; b) art. 133 § 1 p.p.s.a. przez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. przez przyjęcie na podstawie akt sprawy i dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, że mimo bez zbędnej zwłoki przeprowadzonego wnikliwego i szczegółowego postępowania wyjaśniającego i zarządzonego wewnętrznego i zewnętrznego sprawdzenia rzeczywistego wpływu wniosku o udzielenie informacji publicznej pocztą e-mail na adres skrzynki odbiorczej Komendanta Szkoły Policji w P. oraz innych adresatów policyjnych oraz ustalenia na podstawie wyników tych postępowań wyjaśniających, że w dniu [...] lipca 2025 r. nie odnotowano wpływu na ww. skrzynkę odbiorczą oraz inne skrzynki spornego wniosku o udzielenie informacji publicznej, Komendant Szkoły Policji w P., jako organ administracji publicznej nie dochował wystarczającej staranności co do weryfikacji wpływu przedmiotowego wniosku na skrzynkę odbiorczą Szkoły Policji w P. i tym samym nie odpowiedział na wniosek, który miała złożyć Pani K. S., mimo, że odpowiedzialność organu władzy publicznej za doręczenie wiadomości e-mailowych skierowanych na ich adres poczty elektronicznej nie ma charakteru absolutnego i jest limitowana zachowaniem aktów należytej staranności związanych z e-mailowym sposobem komunikacji, albowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności dające podstawę do uznania, iż w sposób nieprawidłowy w Szkole Policji w P. została zorganizowana obsługa techniczna poczty elektronicznej; c) art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie odniósł się szczegółowo do okoliczności związanych z obaleniem domniemania doręczenia wiadomości e-mail z dnia [...] lipca 2025 r. na adres Komendanta Szkoły Policji w P., a to w szczególności w związku z brakiem jakiegokolwiek wpływu organu na brak doręczenia mu tej wiadomości. Mając na uwadze powyższe zarzuty kasacyjne organ wnosił na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie na rzecz organu od skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono uzasadnienie do poszczególnych zarzutów kasacyjnych. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej kasacyjnie - na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. - zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako nieuzasadnioną ocenić należy skargę kasacyjną dotyczącą naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. Uregulowanie zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. określa elementy, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu wyroku. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to, więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (vide uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ma także obowiązek ustosunkowania się do wszystkich zgłoszonych zarzutów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził czy stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09). Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11). Przypadek braku możliwości przeprowadzenia kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku zachodzi także, gdy w uzasadnieniu brakuje którejkolwiek z wymaganych prawem części, a również wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09, 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., zawiera bowiem wszystkich elementy przewidziane tym przepisem, a w szczególności odniesienie się do zarzutów skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku kontroli instancyjnej. Sąd I instancji w szczególności przestawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy, stanowisko strony skarżącej oraz organu, a także przedstawił przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonał ich wykładni. Co jest szczególne istotne Sąd I instancji wskazał na okoliczności, które jego zdaniem przemawiają, za przyjęciem, iż wniosek skarżącej o udzielenie informacji publicznej został doręczony organowi, a co stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić skutecznej podstawy do kwestionowania ustalonego stanu faktycznego, czy też dokonanej wykładni przepisów prawa materialnego. Natomiast pozostałe zarzuty kasacyjne podniesione przez Komendanta Szkoły Policji zmierzają do zakwestionowania, przyjętego w sprawie ustalenia, że wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej noszący datę 2025 roku dotyczącej organizacji i przebiegu na terenie Szkoły Policji w P. spotkania funkcjonariuszy policji został skutecznie doręczony organowi zobowiązanemu do załatwienia tego wniosku tj. Komendantowi tejże Szkoły. Zgodzić należy się z ogólnym poglądem wypracowanym przez orzecznictwo sądów administracyjnych, na który powołuje się zarówno Sąd I instancji jak i skarżąca w piśmie procesowym stanowiącym polemikę ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie skarżącego (por. np. postanowienie z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15; wyrok z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2589/15, CBOSA). Z orzecznictwa tego wynika w istocie domniemanie, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana na oficjalny adres poczty elektronicznej organu, oznacza to, że dotarła ona do adresata. Odmienne zapatrywanie sprawiałoby bowiem, że w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej byłoby iluzoryczne, a jego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu. Dla zastosowania opisanego wyżej domniemania kluczowe jest ustalenie, czy wniosek został w ogóle wysłany drogą elektroniczną. Dopiero potwierdzenie tego faktu pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2113/15; z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16; z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 61/17; z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 613/17; postanowienie z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1777/17, CBOSA). Powyższe stanowisko stanowi zatem o wypracowaniu przez orzecznictwo domniemania faktycznego zgodnie z którym, wykazanie przez adresata wniosku, że nadał wniosek o udzielenie informacji publicznej drogą elektroniczną pod wskazany przez organ administracji publicznej oficjalny adres to przyjąć należy, że wniosek ten został adresatowi temu skutecznie doręczony. Jest to jednak domniemanie wzruszalne tj. można je obalić poprzez wykazanie przez organ, że wniosek ten nie został z określonych przyczyn niezależnych od organu jemu doręczony, nie wpłynął na jego pocztę elektroniczną. Powyżej zaprezentowane stanowisko podziela obecny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przyjąć zatem należy, że istotnym jest w pierwszej kolejności dowiedzenie wysłania wniosku na oficjalny adres poczty elektronicznej organu. W rozpoznawanej sprawie stwierdzić należy, że przedłożony przez skarżącą wydruk wniosku o udzielenie informacji publicznej z poczty elektronicznej nadawcy dołączony do skargi na bezczynność wskazuje na pięciu adresatów, w tym Komendanta Policji Szkoły w P. Jednak w złożonym wydruku do akt przez skarżącą adres elektroniczny komendanta Szkoły Policji w P. podobnie jak adresy elektroniczne pozostałych adresatów nie są pełne. Odnośnie do Komendanta Szkoły Policji w P. podano tylko " fragment tego adresu tj. komandant [...]... Natomiast Organ podaje, że jego pełny prawidłowy adres brzmi komandant[...]. Sąd I instancji do tej kwestii się nie odniósł. Należy także zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa nosząca datę 13 sierpnia 2025 roku, w której stwierdzono, że skontaktowano się z J. W. z Wydziału Cyberbezpieczeństwa Biura Łączności i Informatyki KGP celem ustalenia czy na skrzynkę poczty elektronicznej organu o adresie już wyżej wskazanym wpłynęła korespondencja w postaci e-mail, nadana z adresu skarżącej. W/w udzielił informacji, że powyższa wiadomość elektroniczna wysłana przez skarżącą została zablokowana i objęta kwarantanną na serwerze głównym KGP. Nadto poddano, że powyższa wiadomość w dniu [...] lipca w dniu [...] lipca 2025 roku nie wpłynęła na skrzynki odbiorcze Gabinetu KGP oraz Biura Spraw Wewnętrznych KGP, czyli kolejnych dwóch jej adresatów. Takiej samej informacji udzielił także kolejny jej adresat L. B. Powyższe okoliczności podnoszone przez organ nie zostały poddane ocenie przez Sąd I instancji Zatem kwestia skutecznego doręczenia organowi wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2025 roku o udzielnie informacji publicznej wymaga ze strony Sądu I instancji bardziej wnikliwej oceny. W szczególności ocena ta winna uwzględnić wyjaśnienie powiązania między serwerem głównym, a serwerem w Szkole Policji w P., wyjaśnienie zablokowania i poddania kwarantannie korespondencji na serwerze głównym, możliwości otrzymania takiej wiadomości przez Komendanta Szkoły Policji w P. Dopiero wyjaśnienie powyższych okoliczności pozwoli na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy można przyjąć, iż organowi doręczono skutecznie wniosek o udzielenie informacji publicznej w rozumieniu art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślił należy, że to skarżąca dokumentując nadanie wniosku drogą elektroniczną decydowała jakie dokumenty dołączyć celem wykazania wysłania wniosku na prawidłowy adres organu. Umknęło jej uwadze, że przedłożony wydruk wniosku mający potwierdzić jego nadanie pocztą elektroniczną zawiera tylko część adresu na który wniosek wysłano. Nie jest rolą sądu domniemywać, że w całości adres ten był prawidłowy. Dokonując oceny podniesionych zarzutów kasacyjnych należy zauważyć, że orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 149 § 1 pkt 1, jak i pkt 3 p.p.s.a., którego naruszenie zarzuca autor skargi kasacyjnej, podobnie zresztą jak art. 145 § 1 pkt 1, art. 146 § 1, art. 147, art. 151, czy też art. 161 § 1 p.p.s.a., ma charakter ogólny (blankietowy) i określa kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą więc stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 lub 3 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Brak jest także podstaw do stwierdzenia , że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a, czy też art. 134 p.p.s.a. Wskazując na te przepisy w skardze kasacyjnej organ nie wykazał w jaki sposób Sąd I instancji je naruszył. Sąd I instancji uwzględnił bowiem cały materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych przesłanych przez organ i rozstrzygnął sprawę w jej granicach. Podkreślić także należy, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 26 października 2009 roku , sygn. akt I OPS 10/09 , sąd kasacyjny nie może zasadniczo automatycznie dyskwalifikować skargi kasacyjnej, gdy zarzuty kasacyjne nie w pełni spełniają wymogi konstrukcyjne określone w art. 176 p.p.s.a. Dotyczy to w szczególności sytuacji gdy wadliwość zarzutów jest możliwa do usunięcia poprzez analizę argumentacji uzasadnienia środka zaskarżenia. Z taką sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w niniejsze sprawie. Mając powyższe na uwadze, uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1. Ponownie rozpatrując sprawę Sąd I instancji winien uwzględnić powyższe rozważania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 w zw. z art. 206 p.p.s.a. Odstąpienia od zasądzenia na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od wnoszącej skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 stycznia 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Sławomir Pauter /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny