Sygnatura
III OSK 526/26
Wyrok NSA z 25 sierpnia 2026 r., III OSK 526/26
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok w części, w pozostałej części skargę kasacyjną oddalono
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 25 sierpnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Sławomir Wojciechowski sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Łd 146/25 w sprawie ze skargi K. P. na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. prostuje z urzędu oczywistą omyłkę w komparycji oraz w pkt 2 i 3 sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że trzykrotnie w miejsce słów "Zakładu Gospodarki Komunalnej w B. " wpisuje "Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B.", oraz w pkt 1 sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce słów "Zakład Gospodarki Komunalnej w B. " wpisuje "Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B.", 2. uchyla zaskarżony wyrok w pkt 1 w części, w której zobowiązano Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. do rozpoznania pkt 15 wniosku K. P. z 22 maja 2025 r. i w tej części oddala skargę, 3. oddala skargę kasacyjną w pozostałej części, 4. odstępuje od zasądzenia od K. P. na rzecz Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 22 października 2025 r. sygn. akt II SAB/Łd 146/25, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. P. na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a oraz art. 200 i art. 205 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., zobowiązał Zakład Gospodarki Komunalnej w B. do załatwienia wniosku skarżącego z 22 maja 2025 roku w zakresie pkt 9 – 15 (pkt 1), stwierdził, że bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w B. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2) oraz zasądził od Zakładu Gospodarki Komunalnej w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 3). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 22 maja 2025 r. K. P. (dalej jako "skarżący") zwrócił się jako Radny Rady Miejskiej w B. do Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. (dalej jako "Zakład") o udostępnienie informacji publicznej, w tym w zakresie następujących pytań, o nr 9-15: 9. Jaka jest różnica między rozliczonymi ściekami u odbiorców a ściekami wpływającymi na oczyszczalnię? 10. Zwracam się o wykaz tych różnic w metrach sześciennych i w przeliczeniu na złotówki w latach od 2019-2025 r. 11. Zwracam się o podanie kwot strat w złotówkach oczyszczalni ścieków Kalinowa w latach od 2015-2025 r. i czym te straty są spowodowane i jakie kroki poczynił zakład aby straty były mniejsze. 12. Zwracam się o zestawienie strat wody z osobna ze Stacji Uzdatniania Wody [...] za lata 2019-2025 r., przede wszystkim wodociąg [...]. 13. Zwracam się o przeliczenie tych strat w metrach sześciennych i w przeliczeniu na złotówki ponieważ zmieniły się w różnych latach i terminach ceny wody. 14. Z wracam się o podanie strat wody dla wszystkich wodociągów w latach 2019-2025 r. w przeliczeniu na procenty. 15. Czy w zakładzie dochodzi do niegospodarności. W odpowiedzi z 17 lipca 2025 r. Zakład udzielił informacji w zakresie pkt 1-8, natomiast co do pytań 9-14 udzielił odpowiedzi "Brak możliwości ustalenia". Z kolei pytanie nr 15 pozostawiono bez jakiejkolwiek odpowiedzi. W takim stanie rzeczy skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie od skarżącego na jego rzecz, kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji uwzględnił skargę. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że odpowiedź na wniosek skarżącego w postaci stwierdzenia "Brak możliwości ustalenia" jest niewystarczająca do uznania, że organ uczył zadość obowiązkowi należytego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podmiot, do którego wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej może poinformować wnioskodawcę m.in., że nie jest dysponentem informacji, o których udostępnienie wnioskodawca się zwrócił. Jednakże stanowisko powinno być w jakimś stopniu poparte konkretnymi argumentami. W ocenie Sądu konieczne jest zatem pisemne wyjaśnienie przyczyny nieudostępnienia informacji publicznej, bowiem tylko wiarygodna (uzasadniona) informacja braku żądanej informacji zwalnia organ z jej udostępniania. Innymi słowy w sytuacji, gdy organ (podmiot zobowiązany) nie dysponuje informacją publiczną, jego obowiązek polega na poinformowaniu o tym wnioskodawcy w formie zwykłego pisma, ale ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie udostępnił informacji za rok 2025, ponieważ tego rodzaju dane są opracowywane dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego. Niemniej wnioskodawca miał prawo oczekiwać, że tego rodzaju wyjaśnienie będzie zawarte w odpowiedzi przesłanej na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tym bardziej, że informację o podobnej treści uzyskał za rok 2024. Z kolei brak uzasadnienia przyczyn nieudostępnienia żądanej informacji publicznej za rok 2025 jest równoznaczny z bezczynnością organu. W odniesieniu do pkt 15 wniosku Sąd I instancji wskazał, że co prawda rację ma Zakład, że wnioskiem o informację publiczną objęte może być pytanie o określone fakty. Aby więc konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi odnosić się do sfery faktów, czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej, a nie do sfery przypuszczeń, sugestii, subiektywnych odczuć czy pytań o ocenę prawną. Niemniej jednak również i w stosunku do tak sformułowanego pytania zawartego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej Zakład powinien się odnieść poprzez wyjaśnienie wnioskodawcy, dlaczego tego typu pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Tymczasem w piśmie organu z 22 lipca 2025 r. pytanie nr 15 zostało pozostawione bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji zobowiązał Zakład do załatwienia wniosku skarżącego z 22 maja 2025 r. w zakresie pytań określonych w pkt 9-15 i stwierdził jednocześnie, że bezczynności Zakładu w zakresie udostępnienia ww. informacji publicznej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Skargę kasacyjną wniósł Zakład, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez błędne uznanie, że pytania zawarte w pkt 9-15 wniosku stanowią informację publiczną, podczas gdy mają one charakter ocen, opinii i żądań kreowania nowych treści, które nie podlegają udostępnieniu, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, tj. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że Zakład pozostawał w bezczynności, mimo że udzielił odpowiedzi zgodnej ze stanem faktycznym - wskazując jednoznacznie na brak posiadania żądanych informacji, 3. naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny materiału sprawy, pominięcie okoliczności, że Zakład nie mógł udzielić informacji nieistniejących, oraz błędne założenie, że odpowiedź powinna zawierać dodatkowe uzasadnienie braku danych, mimo braku takiego obowiązku w ustawie, 4. naruszenie art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezpodstawne rozszerzenie zakresu pojęcia "informacji publicznej" i zobowiązanie Zakładu do udzielania odpowiedzi wykraczających poza ustawowy obowiązek, 5. naruszenie art. 7 Konstytucji RP przez zobowiązanie Zakładu do kreowania nowych informacji, ocen i analiz, co stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej, 6. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, przez sporządzenie uzasadnienia wadliwego, wewnętrznie sprzecznego i niewyjaśniającego motywów rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez jednoczesne stwierdzenie, że część wniosku nie stanowi informacji publicznej oraz zobowiązanie Zakładu do jej rozpatrzenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Zakład wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W piśmie z 6 marca 2026 r., wniesionym z uchybieniem terminu do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Zakładu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślił, że w całości zgadza się ze stanowiskiem zajętym przez Sąd I instancji, a w sprawie doszło do bezczynności Zakładu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). A zatem Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12). Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyrok NSA z 5 sierpnia 2014 r., II FSK 2021/12,). Wskazuje się, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może uchylić zaskarżonego orzeczenia nawet wówczas, jeżeli dostrzega naruszenie przepisów prawa, które jednak nie zostało podniesione w zarzutach skargi kasacyjnej ani nie powoduje nieważności postępowania. Oddalenie skargi kasacyjnej nie oznacza zatem zawsze podzielenia wywodów Sądu pierwszej instancji, lecz świadczy o nieusprawiedliwionym charakterze zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., I OSK 1567/17). Nie wszystkim z powyższych wymogów skarżący kasacyjnie sprostał. Sąd I instancji nie mógł naruszyć art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny materiału sprawy, pominięcie okoliczności, że Zakład nie mógł udzielić informacji nieistniejących, oraz błędne założenie, że odpowiedź powinna zawierać dodatkowe uzasadnienie braku danych, mimo braku takiego obowiązku w ustawie. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "Każda informacja o sprawach publicznych (...) podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Przepis ten wyraźnie wskazuje tryb postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, że ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego to jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a., znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Odsyła ona do przepisów tego Kodeksu jedynie w art. 16 ust. 2 u.d.i.p. (tak Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyroku z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13, w wyroku z 13 marca 2025 r., III OSK 2506/24). Tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie znajdowały zastosowania, na co zresztą trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Podobnie bezskuteczny jest zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP "przez zobowiązanie Zakładu do kreowania nowych informacji, ocen i analiz, co stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej". Wskazany przepis statuuje konstytucyjną zasadę legalizmu, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasada ta ma charakter ogólny i ustrojowy. Niewątpliwie odpowiedź na pytanie, czy konkretny wniosek o udostępnienie informacji publicznej zmierza do udostępnienia istniejącej, czy też wytworzenia nowej informacji, dalece wykracza poza ramy prawne zakreślone przez art. 7 Konstytucji. Oczywiście, każde naruszenie prawa przez organ władzy publicznej jest sytuacją niepożądaną z punktu widzenia zasady praworządności. Niemniej to autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest do określenia zindywidualizowanego wzorca kontroli, pozwalającego na dokonanie oceny instancyjnej konkretnego orzeczenia i wymogu tego w żaden sposób nie spełnia powołanie się na art. 7 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełnienia tego zarzutu i powiązania go z przepisami ustawowymi, mogącymi stanowić wzorzec normatywny pozwalający na ocenę prawidłowości działania Sądu I instancji w zakresie żądanym przez autora skargi kasacyjnej. Przechodząc dalej, oczywiście bezzasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że Zakład pozostawał w bezczynności, mimo że zdaniem Zakładu udzielił on odpowiedzi zgodnej ze stanem faktycznym - wskazując jednoznacznie na brak posiadania żądanych informacji. Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. określa wyłącznie właściwość rzeczową sądu administracyjnego, wskazując iż w ramach kognicji sądu znajdują się sprawy ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w niniejszej sprawie rozpoznał skargę na bezczynność Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w sposób oczywisty nie mógł zatem naruszyć art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Odnosząc się do istoty sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności rozważy podnoszoną przez Zakład sprzeczność w ustaleniach Sądu I instancji, jakoby żądanie zawarte w pkt 15 wniosku nie dotyczyło informacji publicznej i jednoczesne zobowiązanie Zakładu do rozpoznania wniosku w tej części. W pkt 15 wniosku skarżącego z 22 maja 2025 r. zwrócono się z pytaniem "Czy w zakładzie dochodzi do niegospodarności". Zakład nie udzielił odpowiedzi na to pytanie. Sąd I instancji przyjął, że rację ma Zakład, że wnioskiem o informację publiczną objęte może być pytanie o określone fakty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wówczas, gdy informacja fizycznie istnieje (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2024 r., III OSK 2615/22). Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów (wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., III OSK 1332/24). Tym samym nie stanowią informacji publicznej pytania niedotyczące faktów, a ocen zaistniałego stanu rzeczy. Niemniej skarżący kasacyjnie wskazuje na błędne zobowiązanie przez Sąd I instancji do rozpatrzenia pkt 15 wniosku skarżącego. Stanowisko Zakładu w tym zakresie należy uznać za trafne. Skoro pkt 15 wniosku skarżącego nie dotyczył informacji publicznej, to błędnie Sąd I instancji uznał, że Zakład powinien się odnieść poprzez "wyjaśnienie wnioskodawcy, dlaczego tego typu pytanie nie dotyczy informacji publicznej". Jeżeli żądanie w ogóle nie dotyczy informacji publicznej, to przepisy u.d.i.p. nie mają zastosowania; w takiej sytuacji utrwaloną i prawidłową praktyką jest poinformowanie wnioskodawcy o tym fakcie w formie zwykłego pisma (por. wyrok NSA z 21 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1202/21; wyrok NSA z 16 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 2713/21; wyrok NSA z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 3137/23). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie nakłada natomiast na podmioty zobowiązane obowiązku wyjaśnienia czy uzasadnienia, dlaczego w ich ocenie dane żądanie dotyczy informacji niestanowiącej informacji publicznej. Co prawda w niniejszej sprawie Zakład nie poinformował skarżącego o tym, że pkt 15 wniosku nie dotyczył informacji publicznej. Niemniej w odniesieniu do pkt 15 wniosku skarżącego ustawa o dostępie do informacji publicznej nie miała zastosowania, a zobowiązanie Zakładu do rozpoznania pkt 15 wniosku sprowadzałoby się wyłącznie do poinformowania wnioskodawcy, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Ustalenie to przesądza o trafności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a, a także zarzutu naruszenia art. 6 ust. 1 u.d.i.p. w części dotyczącej pytania nr 15. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna w części dotyczącej bezczynności w udostępnieniu informacji żądanej w punkcie 15 wniosku skarżącego z 22 maja 2025 r. ma usprawiedliwione podstawy, a istota sprawy w tym zakresie jest dostatecznie wyjaśniona, dlatego na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w tej części i na podstawie art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a. oddalił skargę w odniesieniu do pkt 15 wniosku skarżącego z 22 maja 2025 r. Przechodząc do oceny pytań 9-14 wniosku z 22 maja 2025 r. i odpowiedzi udzielonej przez Zakład, NSA w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji i przyjmuje, że samo stwierdzenie "Brak możliwości ustalenia" jest niewystarczające do uznania, że Zakład uczynił zadość obowiązkowi należytego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Aby można było uznać, iż podmiot informujący o nieposiadaniu wnioskowanej informacji publicznej w sposób należyty wywiązał się z obowiązków nałożonych przepisami u.d.i.p. i tym samym nie zachodzi jego bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, powinien on wyraźnie i stanowczo powiadomić wnioskodawcę o nieposiadaniu owej informacji. W tym celu powinien złożyć wobec wnioskodawcy jasne oświadczenie o nieposiadaniu takich dokumentów, a nadto twierdzenie takie w całości uwiarygodnić. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądowym. Jak trafnie uznał NSA w wyroku z 3 września 2024 r., III OSK 2571/23, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien złożyć oświadczenie jednoznaczne w swej treści, tak aby wnioskodawca nie musiał jej domniemywać lub domyślać się tego, czy w udzielonej odpowiedzi nie jest ukryta jakaś informacja dająca możliwość swobodnej zmiany stanowiska co do posiadania przez ów podmiot wnioskowanych informacji publicznych. Adresat wniosku musi więc wprost i w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się, że nie posiada żadnej z wnioskowanych informacji (por. wyroki NSA z 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 851/09; z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, podmiot zobowiązany twierdzenie takie powinien uwiarygodnić. Szczególnego znaczenia nabiera uwiarygodnienie oświadczenia o nieposiadaniu informacji, które podmiot powinien posiadać, gdyż informacja ta jest związana z zakresem jego działalności i posiadaną kompetencją, a jej wytworzenie wynika z przepisu prawa (tak NSA w wyroku z 14 czerwca 2021 r., III OSK 4072/21). W niniejszej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji związanej z działalnością gminnej jednostki organizacyjnej, tj. Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, którego przedmiotem działania jest zaspokojenie codziennych materialno-bytowych potrzeb społecznych w sferze usług komunalnych. Treść pytań zadanych skarżącego dotyczyła m.in. różnicy pomiędzy rozliczonymi ściekami u odbiorców a ściekami wpływającymi na oczyszczalnię, wykazu tych różnic w metrach sześciennych i w przeliczeniu na złotówki, czy choćby strat wody dla wodociągów w latach 2019-2025 r. w przeliczeniu na procenty. Nieprzekonująca jest odpowiedź Zakładu "Brak możliwości ustalenia" w kontekście przedmiotu jego działalności. Skarżący w skardze nadmienił, że Zakład co roku składa zeznania podatkowe, bilanse, raporty i posiada wiedzę umożliwiającą odpowiedź na wyżej wymienione pytania, ponieważ woda i ścieki są opomiarowane wymaganymi urządzeniami. Argumentację tę wzmacnia fakt, że skarżący do skargi dołączył kopię pisma z 29 listopada 2024 r., w której Zakład w przeszłości udzielał skarżącemu analogicznej informacji. Co prawda Zakład wyjaśnił, że nie udzielił informacji za rok 2025, ponieważ tego rodzaju dane są opracowywane dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego. Informacja za rok bieżący w chwili rozpatrywania wniosku nie była jeszcze wytworzona, a tym samym nie istniała informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Niemniej wyjaśnienie to nastąpiło dopiero na etapie udzielenia odpowiedzi na skargę, będącej wyłącznie stanowiskiem procesowym Zakładu w sprawie zawisłej przed sądem administracyjnym. Tymczasem Zakład winien był udzielić tego wyjaśnienia już w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że brak uzasadnienia przyczyn nieudostępnienia żądanej informacji publicznej za rok 2025 w odpowiedzi na wniosek stanowi o bezczynności Zakładu. Skarżący kierując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie mógł znać stanowiska Zakładu w powyższym zakresie i miał prawo oczekiwać wyjaśnienia i uwiarygodnienia twierdzenia o nieposiadaniu żądanej informacji. W konsekwencji nietrafne były zarzuty Zakładu naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. w odniesieniu do pkt 9-14 wniosku skarżącego z 22 maja 2025 roku. W tej części skarga kasacyjna okazała się niezasadna, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w tej części na podstawie art. 184 p.p.s.a. Na podstawie art. 207 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 206 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od skarżącego na rzecz Zakładu kosztów postępowania kasacyjnego, mając na uwadze to, że skarga kasacyjna została uwzględniona tylko w niewielkiej części. Na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a. sprostowano oczywistą omyłkę w komparycji oraz sentencji zaskarżonego wyroku w ten sposób, że każdorazowo w miejsce błędnego oznaczenia organu "Zakładu Gospodarki Komunalnej w B." wpisano prawidłowe oznaczenie "Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w B. ".
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6480 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Sławomir Pauter Sławomir Wojciechowski Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
art. 1 ust. 1 · Dz.U. 2022 poz. 902
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Bk 88/26 · 25 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 25 sierpnia 2026 r., II SAB/Bk 88/26
Sygnatura: II SAB/Bk 110/26 · 25 sierpnia 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 25 sierpnia 2026 r., II SAB/Bk 110/26
Sygnatura: II SAB/Go 133/26 · 25 sierpnia 2026
Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 25 sierpnia 2026 r., II SAB/Go 133/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny