III OSK 811/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. E. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 791/17 w sprawie ze skargi M. E. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia 25 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty posiadanego stopnia i powrotu do stopnia bezpośrednio niższego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 791/17, oddalił skargę M. E. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia 25 października 2016 r. w przedmiocie utraty posiadanego stopnia i powrotu do stopnia bezpośrednio niższego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wniosła skarżąca. Uzasadniając wniosek podniosła, że zaskarżona decyzja negatywnie wpływa na jej sytuację, gdyż wyrządziła jej znaczną szkodę majątkową, bowiem utrata stopnia niewątpliwie wiązała się ze znacznym obniżeniem przysługującego uposażenia. Uzasadniając przesłankę trudnych do odwrócenia skutków wskazała, że nawet gdyby została ponownie przywrócona do poprzedniego stopnia, to nie odzyskałaby lat straconej służby, stażu pacy, możliwości uzyskania potencjalnych awansów i dodatków, zdobywania cennego doświadczenia zawodowego, a także szansy na dalszą służbę na rzecz Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Podkreślić jednak należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skutki, które wynikają z wykonania aktu lub czynności już wystąpiły. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest bowiem postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa przed ewentualnymi skutkami działania organu administracji publicznej, kontrolowanego przez Sąd. Objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 P.p.s.a. może mieć zatem miejsce w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. (vide postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 410/10). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została już wykonana. Zauważyć bowiem należy, że rozkazowi personalnemu organu I instancji z dnia 16 września 2016 r. w przedmiocie utraty posiadanego stopnia i powrocie do stopnia bezpośrednio niższego, nadany został rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny. Z kolei decyzją z dnia 25 października 2016 r., nr [...], Szef SKW utrzymał w mocy rozkaz organu pierwszej instancji. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została już wykonana – skarżąca kasacyjnie z dniem 16 września 2016 r. utraciła posiadany stopień i powróciła do stopnia bezpośrednio niższego. Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zatem bezprzedmiotowy, bowiem skutki wynikające z jej wykonania już wystąpiły. Nie ma bowiem możliwości odwrócenia dokonanych już czynności. Nie sposób zatem, na obecnym etapie postępowania, orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Skutki kwestionowanej przez skarżącą kasacyjnie decyzji mogą być zniwelowane jedynie w drodze prawomocnego orzeczenia Sądu, uwzględniającego skargę kasacyjną, a nie poprzez wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania takiego aktu. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 61 § 3 w zw. z 193 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.