Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 7541/21

Wyrok NSA z 16 maja 2025 r., III OSK 7541/21

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
16 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Adam Płusa po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 177/21 w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz A. D. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 177/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1), a także zasądził od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r., przesłanym pocztą elektroniczną, A. D. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") zwrócił się do Biura Prawnego Służby Kontrwywiadu Wojskowego o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kopii treści (skan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "Szef SKW", "organ") w miesiącu wrześniu 2020 r. Jednocześnie wskazał, by udostępniając żądaną informację organ zasłonił dane prywatne, tj. adres zamieszkania, numer PESEL kontrahentów, ale zachował np. imiona i nazwiska wykonawców oraz nazwy przedsiębiorców. Uznając, że wniosek dotyczy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Dyrektor Biura Prawnego SKW wezwał wnioskodawcę do wykazania, w terminie 14 dni, że za udostępnieniem wnioskowanej informacji przemawia szczególnie istotny interes publiczny. W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. D. w korespondencji z dnia [...] listopada 2021 r., przesłanej pocztą elektroniczną, zakwestionował uznanie żądanej przez niego informacji za przetworzoną. Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Szef SKW wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie podpisanego własnoręcznie wniosku na wskazany adres Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub przesłanie wniosku na elektroniczną skrzynkę podawczą, pod rygorem jego pozostawienia bez rozpoznania. W dniu [...] listopada 2020 r. A. D. zwrócił się do organu z prośbą o przesłanie adresu elektronicznej skrzynki podawczej. Organ w dniu [...] listopada 2020 r. wskazał adres elektronicznej skrzynki podawczej. W dniu [...] grudnia 2020 r. A. D. uzupełnił braki formalne wniosku z dnia [...] października 2020 r., przesyłając na elektroniczną skrzynkę podawczą wniosek opatrzony jego podpisem Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, zwana dalej: "u.d.i.p.") odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie kopii treści (scan) wszystkich pisemnych umów zawartych przez Szefa SKW we wrześniu 2020 r. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę Szef SKW wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2021 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], powołując się na cele statutowe swojej działalności, zgłosiło swój udział w sprawie. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się natomiast do kwestii charakteru informacji publicznej, której żądał A. D., tj. do oceny, czy jego wniosek dotyczył udostępnienia informacji publicznej prostej, czy przetworzonej. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. I tak, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1746/14, publ. CBOSA). Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi zatem z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 863/14; z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1645/14; z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11; publ. j.w.). Sąd I instancji podkreślił, że w judykaturze przyjmuje się również, że informacja publiczna przetworzona to taka, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego, wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13 publ. j.w.) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z dnia: 12 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2149/12; z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13; z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OSK 747/14; publ. j.w.). W ocenie Sadu I instancji o informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I OSK 140/14; publ. j.w.). W świetle powyższych uwag w ocenie Sądu uzasadnione były zarzuty skarżącego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Decyzja ta wydana została także z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem, aby doszło do ustalenia w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, który pozwalałby na stwierdzenie, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby organ na etapie rozpoznawania wniosku A. D. podjął jakiekolwiek czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie ile pisemnych umów zostało zawartych we wrześniu 2020 r. przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Organ stwierdził jedynie w uzasadnieniu decyzji, iż ustalił, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że wniosek z dnia [...] października 2020 r. jest żądaniem informacji publicznej przetworzonej. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak ilu umów dotyczy wniosek skarżącego, jak obszerne są to umowy, a tym samym ile stron dokumentów należałoby skserować na potrzeby realizacji tego wniosku i podać procesowi anonimizacji. Zdaniem Sądu I instancji Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego w niniejszej sprawie nie dokonał bowiem niezbędnych ustaleń faktycznych i nie wyjaśnił w sposób przekonywujący, że wniosek informacyjny dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji ww. pojęcia, a przedstawione powyżej kierunki jego interpretacji z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego. Zatem strona skarżąca miała rację zarzucając, że organ nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy, gdyż nie określił ilu umów dotyczy wniosek skarżącego. Powyższe zaniechanie w sposób istotny narusza regulację art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W konsekwencji, wobec braku rozważań organu w przedmiotowym zakresie, dokonana w zaskarżonej decyzji ocena, iż wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej, nie poddawała się kontroli Sądu. W tym stanie rzeczy uzasadniony był zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. Wskazać w tym zakresie należy, iż prawidłowa realizacja art. 7 k.p.a. wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej stały na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmowały wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nadto Sąd I instancji uznał, że uzasadnione było w tej sytuacji postawienie organowi zarzutu naruszenia art. 107 k.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom przewidzianym w tym przepisie. Organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Wyjaśnienie tej kwestii miało natomiast charakter pierwszorzędny, bowiem dopiero wykazanie, że wnioskowana informacja ma charakter informacji przetworzonej wiąże się z koniecznością spełnienia przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w jej udostępnieniu (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zaniechania organu w tym zakresie skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwana dalej: "p.p.s.a."): I. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: naruszenie: 1) przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w szczególności w zakresie powodów, jakimi kierował się Sąd I instancji uznając, iż w analizowanej sprawie uzasadnione są w ocenie Sądu I instancji zarzuty skarżącego, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wskazuje na niedostateczne wyjaśnienie przez Sąd stanu faktycznego i prawnego sprawy, co doprowadziło Sąd I instancji do bezzasadnego przypisania organowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego oraz uchylenia zaskarżonej decyzji, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji organu pomimo braku oceny czy ustalone przez Sąd l instancji naruszenia prawa procesowego mogły mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy z uzasadnienia decyzji organu wynika, że ustalone przez Sąd I instancji uchybienie pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie postępowania, 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej, mimo że organ wskazał, że uwzględnienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymagałoby czynności "w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów", co "wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu" (str. 3 decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.), co doprowadziło Sąd I instancji do bezzasadnego uznania, iż przedwczesna jest ocena, czy informacja ma charakter przetworzony. II. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegającą na przyjęciu, że poczynione przez organ ustalenia nie pozwalają na ocenę, czy objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są informacją przetworzoną, podczas gdy organ wskazał, że aby zrealizować wniosek skarżącego wymagałoby czynności "w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, co "wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu" (str. 3 decyzji Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.), co byłoby wystarczające do uznania, iż żądana informacji stanowi informację przetworzoną. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także rozpoznanie sprawy na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. D. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Jako niezasadny ocenić należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, a wręcz uważa ją za błędną nie oznacza jeszcze jego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd I instancji poczynił rozważania jak wskazane uchybienia wymogom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. wpływają na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie. Sąd I instancji wskazał bowiem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala przyjąć, jak to uczynił organ, że przedmiotem złożonego w sprawie wniosku jest udostępnienie informacji przetworzonej. Sąd ten wskazał w jaki sposób ustalenie (lub choćby oszacowanie) liczby umów mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Bez ustalenia tego kluczowego w realiach sprawy faktu, trudno jest zweryfikować inne ustalenia wskazujące na konieczność ponadstandardowego zaangażowania organu w realizację wniosku. W tym przypadku wadliwość decyzji wpływa też na naruszenie przepisów prawa materialnego (szczególnie na zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), które w oczywisty i bezpośredni sposób oddziałuje na wynik sprawy. Skoro bowiem organ nie wykazał zasadności zakwalifikowania wniosku skarżącego jako obejmującego udostępnienie informacji przetworzonej, to nie mógł na tej podstawie wydać zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że organ nie wyjaśnił w sposób właściwy z jakich przyczyn uznał, że wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Zatem organ nie wykazał tej przesłanki rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji. Organ uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie nieprzekonująco i niewystarczająco. Szef SKW posłużył się bowiem ogólnymi twierdzeniami, niepopartymi odniesieniami do przedmiotu i zakresu wniosku. Nie podał jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu objętym wnioskiem dostępowym, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron umów i ich załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. Za skarżącym należy tu zauważyć, że zaskarżona decyzja nie wskazuje ani na liczbę umów, których udostępnienie byłoby następstwem realizacji wniosku, ani na konkretnie oszacowany zakres nakładów niezbędnych do zrealizowania wniosku. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest tak ogólne, że w istocie mogłoby stanowić odmowę udostępnienia jakiejkolwiek informacji publicznej wskutek uznania, że obejmuje ona udostępnienie informacji przetworzonej. Choć organ w uzasadnieniu decyzji wskazuje czynności, które jego zdaniem należy podjąć (czynności te wymienił Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), to nie wyjaśnia w sposób realny i przekonujący, dlaczego podjęcie tych czynności miałoby świadczyć o konieczności ponadstandardowego zaangażowania zasobów wyspecjalizowanej Służby, jaką jest SKW. Sąd I instancji nie pominął argumentów przywołanych przez organ, ale uznał je za nieprzekonywujące i niewystarczające. Należy podkreślić, że za prawidłowością decyzji nie mogą przemawiać okoliczności i związane z nimi argumenty, które organ obszernie podnosi dopiero w skardze kasacyjnej. Również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze w omawianym zarzucie nie kwestionowano wykładni tego przepisu, zatem jako podstawę oceny zarzucanego naruszenia Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez Sąd I instancji. Po drugie zarzut skargi kasacyjnej odnosi się na prawidłowości zastosowania tego przepisu poprzez przyjęcie, że poczynione przez organ ustalenia nie pozwalają na ocenę, czy objęte wnioskiem skarżącego informacje są informacją przetworzoną, podczas gdy organ wskazał, że aby zrealizować wniosek skarżącego niezbędnym byłoby zgromadzenie znacznej ilości dokumentów, a także zaangażowanie do tych czynności znacznej ilości osób. Przypomnieć należy, podnosząc zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być przy tym dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12; wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2016 r., I OSK 250/15; wyrok NSA z dnia 1 lutego 2017 r., I OSK 721/15). Sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut w istocie dotyczy oceny stanu faktycznego sprawy, a więc dokonania błędnego ustalenia, że objęte wnioskiem skarżącego informacje nie są informacją przetworzoną. Strona skarżąca kasacyjnie kwestionuje w ten sposób ocenę treści jednego z najistotniejszych elementów stanu faktycznego w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, tj. ocenę konkretnego wniosku. Tymczasem zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do stanu faktycznego kwestionowanego w ramach tych zarzutów, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane, tj. w ramach drugiej podstawy kasacyjnej, ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09). W realiach niniejszej sprawy strona skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała w skuteczny sposób stanu faktycznego sprawy skoro zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się nieskuteczny. Nie zakwestionowano również skutecznie wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Oznacza to, że w procesie kontroli sądowoadministracyjnej Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje jako punkt odniesienia wykładnię prawa materialnego i ocenę stanu faktycznego przyjęte przez Sąd I instancji. W sytuacji, w której z zaakceptowanych przez Sąd I instancji ustaleń stanu faktycznego wynika, że treścią wniosku było żądanie udostępnienia informacji publicznej w przyjętym przez Sąd rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., brak podstaw do twierdzenia o niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu w realiach niniejszej sprawy, co czyni zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. niezasadnym. Należy tu przypomnieć, że Sąd I instancji, w okolicznościach ustalonych przez organ, nie znalazł podstaw do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. bowiem zaskarżona decyzja naruszała art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że Szef SKW - obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie uzasadnił tej odmowy prawidłowo. Obowiązkiem organu jest wykazanie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego określoną informację traktuje jako przetworzoną, co oznacza nie tylko konieczność wyjaśnienia, co rozumie przez informację przetworzoną, ale także odniesienia tego rozumienia do wnioskowanej informacji oraz innych okoliczności konkretnej sprawy. Jak to wskazał już Sąd I instancji, Szef SKW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił wprawdzie argumentację mającą uzasadniać wezwanie skarżącego do wykazania, że uzyskanie informacji żądanej we wniosku z [...] października 2020 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, jednakże argumentacja ta oparta jest w istocie na ogólnych twierdzeniach, niepopartych odniesieniem się do przedmiotu i zakresu informacji, która miałaby podlegać udostępnieniu. Szef SKW w uzasadnieniu decyzji, iż uznał, że zakres pracy niezbędny do przygotowania informacji publicznej w postaci zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, wymaga takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania organu. Nie odniósł jednak tych stwierdzeń do przedmiotu i zakresu wniosku skarżącego i nie podał jakichkolwiek konkretnych danych (jak choćby liczba umów zawartych w miesiącu wskazanym we wniosku, czy liczba kontrahentów, objęcie ich klauzulami tajności, szacunkowa liczba stron tych umów i załączników), które pozwoliłyby przynajmniej oszacować nakład pracy koniecznej do udzielenia wnioskowanej informacji, a tym samym potwierdzić, że realizacja wniosku może wymagać takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które zakłócą normalny tok działania organu i utrudnią wykonywanie przypisanych mu zadań. W tym aspekcie Szef SKW powinien także wskazać - czego zaniechał, jakimi zasobami ludzkimi dysponuje i szacunkowo ilu pracowników musiałby oddelegować do tej pracy i na jaki czas. Brak jest zatem jakichkolwiek konkretnych danych na poparcie stanowiska Szefa SKW w kwestii charakteru żądanej informacji. W tej sytuacji ani arbitralne stanowisko organu odnośnie waloru wnioskowanej informacji ani brak wykazania przez skarżącego przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. nie uprawnia do wydania decyzji odmownej. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż organ nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. tj. do uznania, że żądaną informację publiczną należy zakwalifikować jako informację przetworzoną w rozumieniu tego przepisu. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz A. D. orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 grudnia 2021
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Szef Agencji Wywiadu
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska /przewodniczący/ Zbigniew Ślusarczyk

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny