II SO/Wa 19/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.S. o wymierzenie grzywny partii politycznej [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia [...] stycznia 2024 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć partii politycznej [...] grzywnę w wysokości 2 000 (dwa tysiące) złotych; 2. zasądzić od partii politycznej [...] na rzecz skarżącego F. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu [...] marca 2025 r. F. S. (dalej: wnioskodawca) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie partii politycznej [...](dalej: organ) grzywny, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.") oraz art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej powoływana jako "u.d.i.p.") za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia [...] stycznia 2024 r., zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. Wnioskodawca w uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] grudnia 2023 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie kopii umowy zawartej [...] lipca 2023 r. z firmą [...] M. K.. Wniosek skierował na adres poczty elektronicznej organu wskazany w Biuletynie Informacji Publicznej. W dniu [...] stycznia 2024 r. złożył skargę na bezczynność organu do tut. Sądu. Skarga została doręczona organowi w dniu [...] stycznia 2024 r. W dniu [...] lipca 2024 r. złożył do tut. Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie. Sąd postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 27/24 wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł oraz zasądził na rzecz wnioskodawcy zwrot kosztów postępowania sądowego (100 zł). Skarga nie została przekazana do Sądu. Wnioskodawca do wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o wymierzenie organowi grzywny dołączył kopię wniosku z dnia [...] grudnia 2023 r. oraz kopię skargi wraz z potwierdzeniem nadania. Odpis wniosku o wymierzenie grzywny doręczono organowi w dniu [...] kwietnia 2025 r., za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. (k. 20 akt sądowych). Partia polityczna [...]w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie organowi grzywny (data nadania [...] kwietnia 2025 r.) wniosła o jego oddalenie. Podała, że skarga na bezczynność, której dotyczy wniosek, została przekazana Sądowi odrębną przesyłką wraz z odpowiedzią, aktami sprawy i potwierdzeniem udostępnienia informacji publicznej. W załączeniu przekazał kopie akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek F. S. o wymierzenie grzywny partii politycznej [...]za nieprzekazanie w terminie do Sądu wniesionej przez niego skargi, zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie natomiast do treści art. 54 § 2 zd. 1 P.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Mając na uwadze przedmiot skargi F. S. (bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej) należy ponadto zaznaczyć, że wedle art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jak stanowi art. 55 § 1 zd. 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Z powyższego wynika, że możliwość wymierzenia organowi grzywny uzależniona jest od spełnienia dwóch warunków: 1) stwierdzenia przekroczenia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz 2) złożenia stosownego wniosku przez stronę. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że kopia skargi wnioskodawcy z dnia [...] stycznia 2024 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – została przekazana do WSA w Warszawie w dniu [...] kwietnia 2025 r. (data nadania), tj. w terminie przekraczającym termin 15-dniowy, przewidziany w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skarga została zarejestrowana w Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 395/25. Przekazanie skargi do Sądu nastąpiło po upływie roku i trzech miesięcy, co stanowi - w zestawieniu z 15 dniowym terminem na przekazanie skargi – rażące naruszenie obowiązującego porządku prawnego. Warto wskazać, że choć partii została już wymierzona grzywna postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 27/24 w związku z nieprzekazaniem skargi na bezczynność z dnia [...] stycznia 2024 r. to dopiero w dniu [...] kwietnia 2025 r., po otrzymaniu kolejnego wniosku o wymierzenie organowi grzywny, nadesłała do Sądu kopię skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Partia została wezwana do nadesłania oryginału skargi. Ponadto Sąd zauważa, że organ nie wyjaśnił przyczyn przekazania skargi z uchybieniem terminowi. Tym samym – zdaniem Sądu - wypełniono przesłankę do wymierzenia partii grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. w wysokości wskazanej w punkcie pierwszym sentencji postanowienia W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi trwało ponad rok. Z tych przyczyn Sąd uznał, że rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jak już podniesiono, przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że grzywnę na jego podstawie Sąd może wymierzyć w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., z którego z kolei wynika, że może ona sięgnąć dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 11 lutego 2025 r. (M.P. z 2025 r. poz. 125), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 r. wyniosło 8181,72 zł. Określenie w art. 154 § 6 P.p.s.a. jedynie górnej granicy dopuszczalnej wysokości grzywny oznacza, że sąd może wymierzyć grzywnę w niższej wysokości. Przy jej ustaleniu powinien natomiast wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., okres jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpoznaniem wniosku organ obowiązek wypełnił (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 449/08 – niepublikowane; dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględnienie tego typu okoliczności pozwala na określenie wysokości grzywny na poziomie pozwalającym w najpełniejszy sposób spełnić funkcje przypisane temu środkowi prawnemu. Należy bowiem zaznaczyć, że grzywna przewidziana w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Oznacza to, że jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także nałożenie sankcji za naruszenie prawa strony do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna, o której mowa, ma ponadto funkcję prewencyjną – ma zapobiegać podobnym naruszeniem prawa w przyszłości (zob. np. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 - ONSAiWSA z 2010 r. nr 1 poz. 2). Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że organ w niniejszej sprawie w sposób wyjątkowo uporczywy uchylał się od wykonania ciążącego na nim ustawowego obowiązku przekazania skargi do sądu, mimo że był już raz ukarany grzywną za nieprzekazanie skargi. Nadto organ przekazał kopię, a nie oryginał, skargi. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że wymierzenie grzywny w kwocie określonej w punkcie pierwszym niniejszego postanowienia w najwłaściwszy sposób zrealizuje zarówno cel represyjny środka określonego w art. 55 § 1 P.p.s.a., jak również najlepiej zmobilizuje organ do unikania podobnych uchybień w przyszłości. O zwrocie kosztów postępowania (uiszczonego wpisu od skargi) Sąd postanowił w punkcie drugim postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.