Sygnatura
III OSK 681/26
Wyrok NSA z 16 października 2026 r., III OSK 681/26
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 16 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 740/25 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta K. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Podkarpackiego z dnia 11 kwietnia 2025 r., nr P.II.4131.2.103.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie wprowadzenia Regulaminu dotyczącego warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 740/25 oddalił skargę Prezydenta Miasta K. (dalej także jako: Prezydent) na rozstrzygnięcie Wojewody Podkarpackiego (dalej także jako: Wojewoda) z 11 kwietnia 2025 r., nr P.II.4131.2.103.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie wprowadzenia Regulaminu dotyczącego warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z 11 kwietnia 2025 r., nr P.II.4131.2.103.2025, na podstawie art. 85, art. 86 i art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność zarządzenia Prezydenta z 19 lutego 2025 r., nr 366/25 w sprawie wprowadzenia Regulaminu dotyczącego warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. (dalej także jako: zarządzenie Prezydenta). W uzasadnieniu Wojewoda zauważył, że Prezydent wskazał jako podstawę prawną zarządzenia art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 22 ust. 2 Statutu Miasta K., stanowiącego załącznik do uchwały Nr LVI/1022/10 Rady Miasta K. z dnia 26 lutego 2010 r. w sprawie Statutu Miasta K. (dalej także jako: Statut), zgodnie z którym "Warunki organizacyjne niezbędne dla prawidłowej pracy Rady na sesjach, dotyczące zwłaszcza miejsca obrad oraz bezpieczeństwa radnych i innych osób uczestniczących w sesji, a także porządku po jej zakończeniu zapewnia Prezydent działając w tym zakresie w porozumieniu z Przewodniczącym Rady". Wojewoda zwrócił więc uwagę na to, że powyższy przepis Statutu określa zadania Prezydenta dotyczące warunków technicznych odbywania sesji. Tymczasem zarządzenie Prezydenta zawiera unormowania kształtujące sytuację prawną użytkowników gminnych obiektów (m.in. sali obrad), a więc reguluje materię, która zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 w związku z art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym została zastrzeżona do właściwości rady gminy (miasta). Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Zaznaczył, że przepis ten co prawda stanowi o "organach gminy", ale nie może być wykładany bez nawiązania do art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Treść powyższego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje zatem w ocenie Wojewody, że uchwała w sprawie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jest aktem prawa miejscowego. Jak wyjaśnił Wojewoda, istotą takich aktów jest wprowadzenie do porządku prawnego norm generalnych i abstrakcyjnych, tzn. skierowanych do nieograniczonej liczby osób (adresatów) oraz niekonsumujących się po jednokrotnym zastosowaniu (mających zastosowanie do powtarzalnych przypadków w nieokreślonej ich liczbie). W ocenie Wojewody powyższe oznacza, że w przypadku aktów prawa miejscowego wydawanych na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, wyłączną kompetencję do określenia "zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów" posiada rada gminy (miasta). Wojewoda zaznaczył, że wyjątek od powyższej reguły stanowi jedynie regulacja art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce komunalnej i tyko w tym zakresie możliwe jest scedowanie na organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego uprawnienia określonego w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Natomiast w pozostałym zakresie wyłączną kompetencję do ustalenia "zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej", o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ma rada gminy. W związku z powyższym Wojewoda uznał za niedopuszczalne wydanie przez organ wykonawczy gminy lub inny niż rada gminy organ zarządzenia ustalającego reguły dotyczące obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów korzystających z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Dlatego Wojewoda stwierdził, że zarządzenie Prezydenta narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ustawy o samorządzie gminnym, co doprowadziło do konieczności stwierdzenia jego nieważności. W piśmie z 29 kwietnia 2025 r. Prezydent wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na powyższe rozstrzygniecie nadzorcze i wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu naruszenie prawa materialnego, tj.: 1. naruszenie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym poprzez: a) jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sala Obrad Rady Miasta K. stanowi obiekt użyteczności publicznej, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu dokonana w powiązaniu z art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym jednoznacznie wskazuje, że takim obiektem nie jest, gdyż jako integralna część Urzędu Miasta K. wchodzi w skład obiektu administracyjnego; b) będące konsekwencją błędnej wykładni ww. przepisu jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zarządzenie Prezydenta narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegające na przyjęciu, że materia regulowana zarządzeniem Prezydenta powinna zostać uregulowana aktem prawa miejscowego ustanowionym przez Radę Miasta w drodze uchwały, podczas gdy zarządzenie uszczegóławia normy statutowe wprowadzając przepisy o charakterze proceduralnym i techniczno-organizacyjnym, stanowiąc wypełnienie delegacji zawartej w § 22 ust. 2 Statutu; 3. niewłaściwe zastosowanie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegające na stwierdzeniu nieważności zarządzenia Prezydenta w sytuacji, gdy nie narusza ono prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 12 sierpnia 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 740/25 oddalił skargę Prezydenta na rozstrzygnięcie Wojewody z 11 kwietnia 2025 r., nr P.II.4131.2.103.2025 w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że treść art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, wykładany w powiązaniu z art. 41 ust. 1 ww. ustawy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że uchwała w sprawie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jest aktem prawa miejscowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dodał jednocześnie, że powyższe oznacza, że jeżeli mamy do czynienia z aktem prawa miejscowego wydawanym na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, to wyłączną kompetencję do określenia "zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów" posiada rada gminy (miasta), a jedyny wyjątek stanowi tylko regulacja art. 4 ust. 1, 2 ustawy o gospodarce komunalnej. W pozostałym zakresie, jak zaznaczył Sąd I instancji, wyłączną kompetencję do ustalenia i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, o których mowa w przepisie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ma rada gminy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że niedopuszczalne jest wydanie przez organ wykonawczy gminy lub inny niż rada gminy organ zarządzenia ustalającego reguły dotyczące obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów korzystających z gminnych obiektów użyteczności publicznej, bowiem doszłoby wówczas do naruszenia przepisów art. 40 ust. 2 pkt 4 oraz art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym określających właściwość rady gminy do unormowania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz formę, w jakiej ustanawia się akty prawa miejscowego. Sąd I instancji zauważył, że Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym podkreślił, że przeprowadzając ocenę prawidłowości realizacji przyznanych organowi kompetencji prawotwórczych, organ nadzoru miał także na uwadze zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji RP), w myśl której w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych. Sposób wykorzystywania kompetencji przez organy publiczne nie jest wyrazem arbitralności ich działania, lecz wynikiem realizacji przekazanych im uprawnień. Działania wykraczające poza ramy tych uprawnień pozbawione są legitymacji. Każda norma kompetencyjna musi być interpretowana i realizowana tak, aby nie naruszała innych przepisów aktów prawnych wyższego rzędu. Zakres upoważnienia musi być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa, z uwzględnieniem przepisów regulujących daną dziedzinę. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyjaśnił, że zarządzenia są formą jednostronnego aktu władczego o charakterze normatywnym lub ogólno-wewnętrznym albo jednostkowo-konkretnym. Jednostki samorządu terytorialnego wykonują natomiast, poprzez swoje organy, nałożone na nie zadania w sferze publicznej. Sąd I instancji podkreślił, że w wykonywaniu tych zadań jednostki te są samodzielne, jednakże, w tym zakresie obowiązane są do bezwzględnego respektowania zasady praworządności, w której mieści się przestrzeganie swojej właściwości. Sąd I instancji uznał, że zarządzenie Prezydenta zawiera unormowania kształtujące sytuację prawną użytkowników gminnych obiektów (m.in. sali obrad), a więc reguluje materię, która zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym została zastrzeżona do właściwości rady gminy (miasta). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że wydanie zarządzenia nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, a zatem było nieuprawnione. Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że jakkolwiek w podstawie prawnej zarządzenia nie powołano żadnego przepisu kompetencyjnego, to w dniu jego podjęcia obowiązywał przepis, który upoważniał organy gminy do wydania aktu normatywnego, o treści objętej regulacją kwestionowanego zarządzenia. Tym przepisem, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, był art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowiący, że na podstawie tej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Odnosząc się zaś do argumentacji Prezydenta jakoby ww. przepis nie znajdował w niniejszej sprawie zastosowania, a także do odwołania się przez niego do przepisu art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, który dotyczy usług użyteczności publicznej, a nie obiektów, Sąd I instancji wyjaśnił, że urząd, jako miejsce pracy urzędników i miejsce świadczenia usług publicznych, spełnia definicję budynku użyteczności publicznej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jest to miejsce, gdzie osoby korzystają z usług administracyjnych, realizują swoje potrzeby i mają dostęp do informacji. Jednocześnie Sąd I instancji wskazał, że legalna definicja budynku użyteczności publicznej zawarta została w § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie bowiem z tym przepisem ilekroć w akcie tym jest mowa o budynku użyteczności publicznej, należy przez to rozumieć nie tylko budynek przeznaczony na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, ale także budynek usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, oraz inny budynek przeznaczony do wykonywania podobnych funkcji; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także bowiem budynek biurowy lub socjalny. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że przy wszelkich wątpliwościach, o zaliczeniu danego obiektu do kategorii użyteczności publicznej decyduje w pierwszej kolejności zaspokajanie zbiorowych i powszechnych, a nie indywidualnych lub grupowych potrzeb społecznych. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że użyte w przepisie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym pojęcie "zasady i tryb korzystania" określa kompetencję organu gminy do formułowania norm abstrakcyjnych i generalnych ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich. W ocenie Sądu I instancji powyższe oznacza w konsekwencji uprawnienie organu do wprowadzania reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie niewątpliwe sala obrad w Urzędzie Miasta K. należy do kategorii gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zaś zarządzenie zawiera normy postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Akt ten bowiem w sposób władczy kształtuje sytuację prawną użytkowników sali, wyznaczając adresatom pewien sposób zachowania się, przybierający postać nakazu, zakazu lub uprawnienia. Sąd I instancji zauważył, że adresatami zarządzenia są wszystkie osoby chcące korzystać z sali i uczestniczyć w obradach sesji Rady Miasta, a nadto zarządzenie dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Sąd I instancji podkreślił bowiem, że uprawnienie do uczestnictwa w sesjach organów stanowiących jednostek samorządu, wynika wprost z art. 61 Konstytucji RP, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11b ustawy o samorządzie gminnym i nie może być ograniczana innymi przepisami. Sąd I instancji wskazał, że w całości akceptuje w tym zakresie stanowisko Wojewody i raz jeszcze podkreślił, że upoważnienie zawarte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym sformułowane jest w sposób ogólny, a więc tym samym rada gminy została wyposażona w dużą swobodę co do regulacji wskazanej kwestii, jednakże nie daje to organowi stanowiącemu gminy pełnej dowolności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwrócił uwagę na to, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że użyte w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym pojęcie "zasady i tryb korzystania" zawiera w sobie kompetencję organu stanowiącego gminy do formułowania w stosunku do terenów i urządzeń użyteczności publicznej norm i zasad prawidłowego postępowania, ustalania obowiązujących reguł zachowania się, określenia ustalonego porządku zachowania się. W konsekwencji, zdaniem Sądu I instancji, oznacza to uprawnienie rady gminy do wprowadzenia reguł dotyczących obowiązującego sposobu zachowania się podmiotów, które przebywają na terenach lub w obiektach, o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że sformułowanie "zasady i tryb korzystania" mieści w sobie także kompetencję do ustalania norm i zasad postępowania gwarantujących właściwą eksploatację obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Istota regulaminu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej obejmuje również tworzenie warunków do niezakłócanej i bezpiecznej realizacji prawa do korzystania z obiektów użyteczności publicznej. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie dodał, że rację ma Wojewoda przyjmując, że przepis art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym nie może być wykładany w oderwaniu od art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Oznacza to zatem, że zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej powinny wynikać z uchwały podjętej przez radę gminy, która najczęściej przybiera formę regulaminu. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, a zatem wyłączną kompetencję do jego wydania posiada organ stanowiący gminy. Sąd I instancji zgodził się z tym, że wyjątek stanowi tylko regulacja art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce komunalnej, która przewiduje możliwość scedowania przez organy stanowiące swoich uprawnień na organy wykonawcze, ale tylko co do wyboru sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej, jak i wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast w pozostałym zakresie, jak podkreślił Sąd I instancji, wyłączną kompetencję do ustalenia "zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej", o których mowa w przepisie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, ma rada gminy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podkreślił, że niedopuszczalne jest zatem wydanie przez organ wykonawczy gminy lub inny niż rada gminy organ zarządzenia ustalającego reguły dotyczącego obwiązującego sposobu zachowania się podmiotów korzystających z gminnych obiektów użyteczności publicznej, bowiem doszłoby wówczas do naruszenia przepisów art. 40 ust. 2 pkt 4 oraz art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym określających właściwość rady gminy do unormowania zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz formę, w jakiej ustanawia się akty prawa miejscowego. Sąd I instancji dodał, że trzeba mieć również na uwadze treść przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według którego organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie do czynności związanych z organizacją pracy rady gminy zaliczyć także należy określanie "Regulaminu dotyczącego warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. na sesjach Rady Miasta K.". Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji uznał, że prawidłowo więc skarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym uznano, że przedmiotowe zarządzenie Prezydenta reguluje materię, która zastrzeżona została do właściwości rady gminy i jej prerogatyw uchwałodawczych. Oznacza to, że ustalenie zasad korzystania z wyznaczonego obszaru, tj. sali obrad, nastąpiło przez nieuprawniony organ i w niewłaściwej formie, co dowodzi, że Prezydent działał bez podstawy prawnej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent reprezentujący Gminę K. i zaskarżając ten wyrok w całości oraz oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, a w przypadku, gdyby Sąd uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie od Wojewody na rzecz Gminy Miasta K. kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Sala Obrad Rady Miasta K. stanowi obiekt użyteczności publicznej, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu, dokonana w powiązaniu z art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym jednoznacznie wskazuje, że takim obiektem nie jest, gdyż jako integralna część Urzędu Miasta K. wchodzi w skład obiektu administracyjnego; 2. będące konsekwencją błędnej wykładni niewłaściwe zastosowanie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym polegające na przyjęciu, że zarządzenie Prezydenta narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, gdy tymczasem przepisem kompetencyjnym, na podstawie którego zostało wydane zarządzenie był nie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, tylko § 22 ust. 2 Statutu; 3. niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegające na przyjęciu, że materia regulowana zarządzeniem Prezydenta powinna zostać uregulowana aktem prawa miejscowego ustanowionym przez Radę Miasta w drodze uchwały, podczas gdy zarządzenie to nie stanowi aktu prawa miejscowego, uszczegóławia jedynie normy statutowe przepisami o charakterze proceduralnym i techniczno-organizacyjnym, stanowiąc wypełnienie delegacji zawartej w § 22 ust. 2 Statutu; 4. niewłaściwe zastosowanie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym polegające na uznaniu zarządzenia Prezydenta za sprzeczne z prawem, a w konsekwencji nieważne, w sytuacji gdy nie narusza ono prawa; 5. błędną wykładnię oraz będące jej następstwem niewłaściwe zastosowanie art. 7 Konstytucji RP wyrażające się w przyjęciu, iż Prezydent, jako organ władzy publicznej, działał poza granicami przyznanych przez przepisy prawa kompetencji, a tym samym błędne uznanie, iż wydanie przez Prezydenta zarządzenia naruszało określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadę legalności, gdy tymczasem Prezydent działał w granicach swoich kompetencji wyznaczonych przez § 22 ust. 2 Statutu; 6. błędną wykładnię oraz będące jej konsekwencją niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez zaliczenie do czynności objętych materią statutu gminy czynności określonych w "Regulaminie dotyczącym warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. na sesjach Rady Miasta K.", podczas gdy czynności te mają charakter warunków techniczno-organizacyjnych i dlatego nie powinny stanowić regulacji statutowej, a w § 22 ust. 2 Statutu zawarto delegację dla Prezydenta działającego w porozumieniu z Przewodniczącym Rady Miasta K. do zapewnienia warunków organizacyjnych niezbędnych dla prawidłowej pracy Rady na sesjach, dotyczących zwłaszcza miejsca obrad oraz bezpieczeństwa radnych i innych osób uczestniczących w sesji, a także porządku po jej zakończeniu; 7. niewłaściwe zastosowanie § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie do zdefiniowania pojęcia "gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej", o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, podczas gdy § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych; 8. niezastosowanie art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym do zdefiniowania pojęcia "gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej", o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, czego następstwem było uznanie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego za zgodne z prawem; II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuzasadnionym oddaleniu skargi zamiast uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, na skutek przyjęcia, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, mimo że do takich naruszeń doszło; 2. art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach wskazujących na konieczność jego zastosowania, a w konsekwencji nieuchylenie aktu nadzoru, podczas gdy został on wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego; 3. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przejawiające się: a) niewyjaśnieniem dlaczego Sąd I instancji uznał za zgodne z prawem rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność przedmiotowego zarządzenia w całości skoro Sąd uznał, że § 22 ust. 2 Statutu dotyczy warunków technicznych odbywania sesji, to w ocenie strony skarżącej kasacyjnie wobec zaaprobowania stwierdzenia nieważności zarządzenia Sąd powinien wyjaśnić dlaczego uważa wszystkie zapisy zarządzenia za niemające charakteru warunków technicznych odbywania sesji, a tym samym niemieszczące się w zakresie regulacji § 22 ust. 2 Statutu; b) niespójnością uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku poprzez wskazanie, że przedmiotowe zarządzenie narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, a równocześnie powołanie się na art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz stwierdzenie, że do czynności związanych z organizacją pracy rady gminy, zaliczyć także należy określanie "Regulaminu dotyczącego warunków organizacyjnych niezbędnych do prawidłowej pracy Rady Miasta K. na sesjach Rady Miasta K.", gdy tymczasem nie jest możliwe wydanie aktu równocześnie na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ są to odrębne podstawy prawne. Tym samym jeden akt nie może naruszać równocześnie obydwu ww. przepisów. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że z treści uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie wyroku wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie błędnie – w ocenie strony skarżącej kasacyjnie - przyjął, że Sala Obrad Rady Miasta K., jak też i sam Urząd Miasta, którego sala jest częścią, stanowi obiekt użyteczności publicznej w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, w sytuacji gdy zdaniem strony skarżącej kasacyjnie prawidłowa interpretacja tego przepisu dokonana w powiązaniu z art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym jednoznacznie wskazuje, że Sala Obrad Rady Miasta K. takim obiektem nie jest, gdyż jako integralna część Urzędu Miasta K. wchodzi w skład obiektu administracyjnego. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że w celu zdefiniowania pojęcia gminnego obiektu użyteczności publicznej należy sięgnąć do definicji zadań użyteczności publicznej, które określone zostały w art. 9 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. W związku z powyższym, w ocenie strony skarżącej kasacyjnie, nie można podzielić prezentowanej przez Sąd I instancji wykładni art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym i uznać, że Sala Obrad Rady Miasta K. jest obiektem użyteczności publicznej, gdyż w oczywisty sposób nie służy realizacji takich zadań, jak wyżej wymienione. Ponadto, strona skarżąca kasacyjnie zauważyła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie powołuje w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące obiektów użyteczności publicznej, w których istotnie świadczone są usługi użyteczności publicznej, tj. świetlic wiejskich, cmentarza komunalnego, placów zabaw, hali sportowo-widowiskowej, sal wiejskich, krytej pływalni i lodowiska, obiektów i urządzeń sportowo-rekreacyjnych. Jednak żaden z tych obiektów w ocenie strony skarżącej kasacyjnie nie ma choćby zbliżonego przeznaczenia do sali obrad rady miasta bądź urzędu miasta. Zdaniem strony skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji nie dostrzegł specyfiki obiektu, jakim jest Sala Obrad, polegającej na tym, że stanowi ona część Urzędu Miasta K. Uregulowanie zasad i trybu korzystania z Urzędu Miasta K. (bądź jego części) przez Radę Miasta K. w drodze uchwały stanowiłoby natomiast zdaniem strony skarżącej kasacyjnie ingerencję w kompetencje Prezydenta. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że zarządzenie Prezydenta nie stanowi aktu prawa miejscowego, uszczegóławia jedynie normy statutowe, stanowiąc przepisy o charakterze proceduralnym i techniczno-organizacyjnym, będące wypełnieniem delegacji zawartej w § 22 ust. 2 Statutu, tj. wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zostało oparte o właściwy przepis kompetencyjny. Następnie strona skarżąca kasacyjnie zauważyła, że urząd gminy niewątpliwie jest aparatem pomocniczym zarówno wójta, jak i rady gminy, jednak organizację i zasady jego funkcjonowania określa regulamin organizacyjny nadawany przez wójta w drodze zarządzenia. Dlatego w ocenie strony skarżącej kasacyjnie brak jest uzasadnienia, żeby to organ stanowiący miał kompetencje w zakresie organizowania pracy urzędu gminy. Kompetencje organów gminy mają bowiem charakter rozłączny, a wkraczanie przez radę gminy w kompetencje wójta jest zdaniem strony skarżącej kasacyjnie działaniem z naruszeniem prawa. Na przykładzie regulaminu organizacyjnego strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że regulamin ten, pomimo, że nadawany jest przez wójta w drodze zarządzenia i nie jest aktem prawa miejscowego, w pośredni sposób może jednak wpływać na prawa i obowiązki obywateli, określając zasady działania urzędu, np. godziny otwarcia urzędu dla klientów. Tym samym strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że nie można odmówić wójtowi kompetencji do wprowadzenia ustalonego porządku zachowania się na terenie urzędu gminy, którego częścią jest Sala Obrad Rady Miasta. Strona skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że brak jest w tym zakresie kompetencji Rady Miasta zarówno w oparciu o art. 40 ust. 2 pkt 2, jak i pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, wobec czego rada gminy nie może wydać aktu prawa miejscowego w drodze uchwały wkraczając w zakres uprawnień wójta jako kierownika urzędu. Dlatego zdaniem strony skarżącej kasacyjnie w tym przypadku nie ma zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a Sąd I instancji tym samym błędnie przepis ten zastosował. Odnosząc się do tego, że Sąd I instancji oddalając skargę przyjął, że Prezydent, jako organ władzy publicznej, działał poza granicami przyznanych mu przez przepisy prawa kompetencji, a więc naruszając określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadę legalności, strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Prezydent działał w granicach swoich kompetencji wyznaczonych przez § 22 ust. 2 Statutu. Podnosząc z kolei wadliwość uzasadnienia zaskarżonego wyroku strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał za zgodne z prawem stwierdzenie nieważności całości przepisów przedmiotowego zarządzenia w sytuacji jednoczesnego zaaprobowania stanowiska Wojewody, że § 22 ust. 2 Statutu dotyczy warunków technicznych odbywania sesji. W związku z powyższym strona skarżąca kasacyjnie wskazała, że zasadne byłoby wyjaśnienie dlaczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uważa wszystkie zapisy zarządzenia za niemające charakteru warunków technicznych odbywania sesji, a tym samym niemieszczące się w zakresie regulacji § 22 ust. 2 Statutu. Dla strony skarżącej kasacyjnie wydaje się to niezrozumiałe, gdyż stwierdzić można nawet w sposób niewymagający pogłębionej analizy, że przynajmniej część zapisów Regulaminu zawiera przepisy o charakterze technicznym, np. jego § 1. Dlatego strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że niezrozumiałe jest dla niej dlaczego stanowisko Sądu I instancji o sprzeczności z prawem odnosi się do całości przepisów zarządzenia, skoro nie ulega wątpliwości, że przynajmniej część z nich mieści się w zakresie regulacji § 22 ust.2 Statutu. W ocenie strony skarżącej kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest niespójne, gdyż wskazano w nim, że zarządzenie Prezydenta narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, a jednocześnie powołano się na art. 22 tej ustawy. Tymczasem zdaniem strony skarżącej kasacyjnie nie jest możliwe stanowienie aktu równocześnie na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ są to odrębne podstawy prawne. Pierwsza dotyczy wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, natomiast druga organizacji wewnętrznej oraz trybu pracy organów gminy, tj. materii statutowej. Tym samym przedmiotowe zarządzenie nie może naruszać równocześnie obydwu powyższych norm prawnych. Strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że zarzucenie zarządzeniu naruszenia art. 40 ust.2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, a w innym miejscu odwołanie się do art. 22 ust. 1 tej ustawy wprowadza dezorientację, gdyż nie jest wiadomo, który właściwie przepis narusza w ocenie Sądu I instancji przedmiotowe zarządzenie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2023 r., II GSK 1458/19; wyrok NSA z dnia 1 marca 2023 r., I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z dnia 5 maja 2004 r., FSK 6/04, LEX nr 129933; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, LEX nr 1495116; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2022 r., I OSK 931/22). Przechodząc do omówienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, że konstrukcja dwóch pierwszych z nich umożliwia ich łączne rozpoznanie, bowiem na ich podstawie strona skarżąca kasacyjnie wytyka Sądowi I instancji naruszenie przepisów o charakterze ogólnym (blankietowym), niemogących stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, nie łącząc ich z zarzutami naruszenia innych przepisów, którym jej zdaniem uchybił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, co z kolei świadczy o nieskuteczności tych zarzutów. Strona skarżąca na ich podstawie wytyka bowiem Sądowi I instancji naruszenie art. 151 oraz art. 148 p.p.s.a. Tymczasem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że przepis art. 148, czy art. 151 p.p.s.a., których naruszenie zarzuca strona skarżąca kasacyjnie, podobnie zresztą jak art. 145 § 1, art. 146 § 1, art. 147, czy też art. 149 § 1 oraz § 1a i art. 161 § 1 p.p.s.a. mają charakter ogólny (blankietowy) i określają kompetencje sądu administracyjnego w fazie orzekania. Tego typu przepisy nie mogą zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia art. 148, czy art. 151 p.p.s.a. zobowiązana jest więc bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym – jej zdaniem – Sąd I instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Naruszenie ww. przepisów jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14). Z uwagi na brak takiego powiązania tak sformułowane zarzuty uznać należało więc za nieskuteczne. Natomiast na podstawie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd I instancji nie wyjaśnił dlaczego uznał za zgodne z prawem rozstrzygniecie nadzorcze stwierdzające nieważność zarządzenia Prezydenta w całości i dlaczego uważa wszystkie zapisy zarządzenia za niemieszczące się w regulacji § 22 ust. 2 Statutu Miasta K., stanowiącego załącznik do uchwały Nr LVI/1022/10 Rady Miasta K. z dnia 26 lutego 2010 r. w sprawie Statutu Miasta K. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2016 r. poz. 2119 ze zm.) – zwanego dalej "Statutem", a ponadto zarzuciła uzasadnieniu zaskarżonego wyroku niespójność polegającą na wskazaniu, że zarządzenie Prezydenta narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) – dalej także jako "u.s.g". oraz równoczesnym powołaniu się na art. 22 ust. 1 ww. ustawy, w sytuacji gdy jeden akt nie może naruszać równocześnie obu z tych przepisów. Ten zarzut także nie mógł odnieść skutku. Przede wszystkim odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że może on być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to, jak już wskazywano, musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Co istotne, za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyczerpujące i obszerne wyjaśnienie. Sąd I instancji wskazał powody, dla których uznał, że skarga Prezydenta na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody nie zasługiwała na uwzględnienie, a argumentacja przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, jest spójna. Należy przy tym podkreślić, że wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie treść uzasadnienia zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie czyni go natomiast w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej, których prawidłowość nie może być kwestionowana w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym co do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa, czy też oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej kasacyjnie, nie oznacza wadliwości uzasadnienia wyroku. Polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może czynić skutecznym zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dodać jedynie należy, że w ramach omawianego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., czyli przepisu, co wymaga raz jeszcze podkreślenia, proceduralnego i regulującego wymogi uzasadnienia, niemożliwe było skuteczne podważenie prawidłowości stanowiska Sądu I instancji co do zaakceptowania rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody w całości i tym samym uznania konieczności stwierdzenia nieważności wszystkich regulacji zarządzenia Prezydenta. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że uznanie wydania spornego zarządzenia przez organ w sposób nieuprawniony i w niewłaściwej formie, a w konsekwencji stwierdzenie działania przez Prezydenta bez podstawy prawnej, musiało skutkować stwierdzeniem nieważności podjętej przez niego czynności w całości. W związku z nieskutecznością podniesionych przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzutów w oparciu o drugą podstawę kasacyjną, wskazać należy, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania służą m.in. kwestionowaniu ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy, co oznacza, że brak tego rodzaju zarzutów w niniejszej sprawie powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny w procesie kontroli instancyjnej przyjmuje, jako niezakwestionowany punkt odniesienia, stan faktyczny i jego ocenę przyjęte przez Sąd I instancji. Przechodząc zatem do oceny zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą kasacyjnie w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada lub nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinna być rozumiana norma zawarta w stosowanym przepisie prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Na podstawie pierwszego z zarzutów naruszenia prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie podnosi dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie błędnej wykładni art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., której upatruje w przyjęciu przez Sąd I instancji, że "Sala Obrad Rady Miasta K. stanowi obiekt użyteczności publicznej, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu, dokonana w powiązaniu z art. 7 ust. 1 pkt 15 u.s.g. jednoznacznie wskazuje, że takim obiektem nie jest, gdyż jako integralna część Urzędu Miasta K. wchodzi w skład obiektu administracyjnego". Zarzut ten nie mógł odnieść skutku z uwagi na jego błędną konstrukcję. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że podnosząc zarzut błędnej wykładni określonych przepisów prawa strona skarżąca kasacyjnie powinna wskazać, na czym polega błędne rozumienie tych przepisów i jaka, jej zdaniem, powinna być ich prawidłowa wykładnia. Tymczasem w niniejszej sprawie strona skarżąca kasacyjnie nie tylko nie wykazała na czym polega w jej ocenie błędne rozumienie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., ani też jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, lecz w ogóle nie odnosiła się do kwestii rozumienia tego przepisu przyjętego przez Sąd I instancji, ograniczając się wyłącznie do próby zakwestionowania oceny charakteru Sali Obrad Rady Miasta K. i zakwalifikowania jej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jako obiekt użyteczności publicznej, usiłując w ten sposób zakwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. O nieskuteczności omawianego zarzutu świadczy więc przede wszystkim jego treść, która ewidentnie wskazuje na to, że strona skarżąca kasacyjnie na jego podstawie kwestionuje ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy wskazując, że jej zdaniem Sąd I instancji błędnie ocenił charakter Sali Obrad Rady Miasta K. uznając, że jest to przykład obiektu użyteczności publicznej, a nie – jak twierdzo strona skarżąca kasacyjnie – części obiektu administracyjnego. Tego rodzaju oceny i ustalenia można natomiast kwestionować zarzutami naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię – niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Dlatego przede wszystkim z tego powodu omawiany zarzut okazał się niezasadny. Nie mógł odnieść skutku także drugi z zarzutów naruszenia prawa materialnego, sformułowany zresztą jako konsekwencja dokonania niedowiedzionej, co wynika z powyższych rozważań, błędnej wykładni art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., tj. zarzut niewłaściwego zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie tego przepisu. Strona skarżąca kasacyjnie upatruje niewłaściwego zastosowania art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. przez Sąd I instancji w przyjęciu, że zarządzenie Prezydenta narusza ten przepis, w sytuacji gdy przepisem kompetencyjnym, na podstawie którego zarządzenie to zostało wydane nie był art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., a § 22 ust. 2 Statutu. Tak sformułowany zarzut naruszenia art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. również okazał się jednak nieskuteczny. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego oznacza błąd w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej. Może być zatem konsekwencją wcześniejszych błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, jak i błędnej wykładni prawa materialnego, ale może mieć miejsce również wtedy, gdy prawidłowe są ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego oraz wykładnia prawa materialnego, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie podważono również skutecznie prawidłowości wykładni art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., co wynika z przedstawionych powyżej rozważań. Oznacza to, że w realiach niniejszej sprawy istotne jest zweryfikowanie, czy w podniesionym zarzucie niewłaściwego zastosowania prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie wykazała, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść omawianego zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie daje jednak podstaw do przyjęcia wypełnienia tego obowiązku przez stronę skarżącą kasacyjnie, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Dodać przy tym należy, w związku z treścią zarzutu, że Sąd I instancji w żadnym miejscu uzasadnienia nie wskazywał, żeby podstawą zarządzenia Prezydenta nie był § 22 ust. 2 Statutu. Wręcz przeciwnie, dostrzegając tę podstawę zarządzenia zgodził się z Wojewodą co do konieczności stwierdzenia jego nieważności, a podważenie tego stanowiska nie było możliwe na podstawie tak skonstruowanego zarzutu. Nie mógł także odnieść skutku kolejny z zarzutów niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, tym razem art. 41 ust. 1 u.s.g., polegającego w ocenie strony skarżącej kasacyjnie na przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że materia regulowana zarządzeniem Prezydenta powinna zostać uregulowana aktem prawa miejscowego ustanowionym przez Radę Miasta w drodze uchwały, podczas gdy zarządzenie to nie stanowi aktu prawa miejscowego, uszczegóławia jedynie normy statutowe przepisami o charakterze proceduralnym i techniczno-organizacyjnym, stanowiąc wypełnienie delegacji zawartej w § 22 ust. 2 Statutu. Jak już wskazywano, w rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie zakwestionowano skutecznie ustaleń i ocen w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie podważono również skutecznie prawidłowości wykładni art. 41 ust. 1 u.s.g. Strona skarżąca kasacyjnie na podstawie omawianego zarzutu nie wykazała także, że Sąd I instancji w przyjętym przez ten Sąd stanie faktycznym i prawnym sprawy dokonał ich wadliwego zestawienia, co czyni omawiany zarzut nieskutecznym. Ponadto, strona skarżąca kasacyjnie również na podstawie tego zarzutu usiłuje zakwestionować ustalenia i oceny w zakresie stanu faktycznego sprawy. Z uzasadnienia zarzutu wynika bowiem, że w ocenie strony skarżącej kasacyjnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie błędnie ocenił charakter materii kształtowanej zarządzeniem Prezydenta i nieprawidłowo uznał, że dotyczy ona obowiązujących sposobów zachowania podmiotów korzystających z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Jak już natomiast wskazywano zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne. Błędu w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanej normy prawnej strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała także w zarzucie niewłaściwego zastosowania art. 91 ust. 1 u.s.g., który uzasadniła "uznaniem zarządzenia Prezydenta za sprzeczne z prawem, a w konsekwencji nieważne, w sytuacji gdy nie narusza ono prawa". Nie mogły także odnieść skutku dwa kolejne zarzuty, na podstawie których strona skarżąca kasacyjnie podnosząc dokonanie błędnej wykładni przepisów, tj. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 22 ust. 1 u.s.g. oraz w następstwie ich niewłaściwe zastosowanie, ponownie nie wskazuje na czym polega ich błędne rozumienie przez Sąd I instancji, a także nie wykazuje błędu w zakresie subsumcji stanu faktycznego wobec treści stosowanych norm prawnych, usiłując kolejny raz zakwestionować ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie zarzutów naruszenia prawa materialnego, tym razem podnosząc błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że Prezydent Miasta nie działał w granicach swoich kompetencji wyznaczonych § 22 ust. 2 Statutu oraz raz jeszcze próbując podważyć ocenę charakteru czynności regulowanych zarządzeniem Prezydenta, które zdaniem strony skarżącej kasacyjnie mają charakter warunków techniczno-organizacyjnych. Z kolei rekonstrukcja dwóch ostatnich zarzutów naruszenia prawa materialnego umożliwia przyjęcie, że intencją strony skarżącej kasacyjnie było wykazanie zastosowania przez Sąd I instancji błędnego przepisu w celu zdefiniowania pojęcia "gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej", tj. posłużenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy tworzeniu definicji ww. pojęcia § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), zamiast art. 9 ust. 4 u.s.g. W związku z powyższym wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07, LEX nr 525973; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06, LEX nr 342527; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07, LEX nr 327781; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012 r., I OSK 294/12, LEX nr 1136684). Zgodnie jednak z dominującym poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r., OSK 121/04, Lex 120212; wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2005 r., II OSK 299/05, LEX nr 190971; wyrok NSA z dnia 15 marca 2011 r., II OSK 323/10, LEX nr 1080252). Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 3 października 2013 r., II FSK 1020/12, LEX nr 1382183). Niezastosowany przez sąd w procesie kontroli przepis prawa materialnego może stanowić podstawę skargi kasacyjnej, jeżeli w konkretnym stanie faktycznym istniały podstawy do dokonania subsumcji (zob. B. Dauter: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, teza 5, Lex 2013; wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r., II GSK 400/10, LEX nr 1080145), a sąd nie dostrzegając właściwej podstawy oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie niewłaściwej. Należy zatem stwierdzić, że omawianych zarzutów nie dyskwalifikuje wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie na niezastosowanie (pominięcie) art. 9 ust. 4 u.s.g. i w zamian wadliwe zastosowanie przez Sąd I instancji § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednak uzasadnienie tego stanowiska zaprezentowane przez stronę skarżącą kasacyjnie nie zasługuje na uwzględnienie, co czyni tym samym również dwa ostatnie zarzuty naruszenia prawa materialnego nieskutecznymi. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, który dostrzega, że w powoływanym przez stronę skarżącą kasacyjnie art. 9 ust. 4 u.s.g. mowa jest o usługach użyteczności publicznej, nie zaś o obiektach, którego to pojęcia dotyczy spór w niniejszej sprawie. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie podejmując próbę zdefiniowania obiektu użyteczności publicznej słusznie wskazuje, że o zaliczeniu danego obiektu do kategorii użyteczności publicznej winno decydować w pierwszej kolejności zaspokajanie zbiorowych i powszechnych, a nie indywidualnych lub grupowych potrzeb społecznych. To z kolei doprowadziło Sąd I instancji do prawidłowej konkluzji, że podstawa kształtowania sytuacji prawnej użytkowników takich obiektów zawarta została w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 26 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
- Hasła tematyczne
- Samorząd terytorialny
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Hanna Knysiak - Sudyka Olga Żurawska - Matusiak Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art.141 §4, art.148, art.151 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
art.22 ust.1, art.40 ust.2 pkt 4, art.91 ust.1 · Dz.U. 2024 poz. 1465
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Sz 535/26 · 8 października 2026
Wyrok WSA w Szczecinie z 8 października 2026 r., II SA/Sz 535/26
Sygnatura: III OZ 391/26 · 18 września 2026
Postanowienie NSA z 18 września 2026 r., III OZ 391/26
Sygnatura: IV SA/Wr 320/26 · 8 września 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 8 września 2026 r., IV SA/Wr 320/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny