Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 65/22

III OSK 65/22 - Wyrok NSA z 2025-05-20

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
20 maja 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej w Białymstoku A.W. skargi kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. – zarządcy masy sanacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 877/20 w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. – zarządcy masy sanacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Klimatu z dnia 5 lutego 2020 r. nr DZŚ-III.285.52.2018.AT.18 w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego I. oddala skargę kasacyjną; II. oddala wniosek Ministra Klimatu i Środowiska o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 16 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), sygn. akt IV SA/Wa 877/20 po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Białymstoku delegowanego do Prokuratury Regionalnej w Białymstoku sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w W. – zarządcy masy sanacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Klimatu z 5 lutego 2020 r., nr DZŚ-III.285.52.2018.AT.18 w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego, oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z 29 marca 2017 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Białymstoku (dalej WIOŚ) zawiadomił Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego w Białymstoku – Departament Ochrony Środowiska o wynikach kontroli przeprowadzonej w dniach 7 lutego 2017 r. – 13 marca 2017 r. w M. sp. z o.o. sp. k. w O., a dotyczącej C. w S. W wyniku kontroli WIOŚ stwierdził nieprawidłowości w działaniu kontrolowanej jednostki w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska, w tym prowadzenie działalności z naruszeniem warunków posiadanej decyzji Marszałka Województwa Podlaskiego z 23 grudnia 2014 r. znak: DIS-V.7222.1.21.2014 udzielającej pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji, zmienionej decyzją z 2 marca 2015 r. znak: DIS-IV.7222.1.7.2015 oraz decyzją z 4 stycznia 2017 r. znak: DOS-II.7222.1.20.2016 (protokół kontroli nr WIOS-BL 49/2017). W zarządzeniu pokontrolnym z 24 marca 2017 r. zarządzono m.in. usunięcie nieprawidłowości w działaniu kontrolowanej jednostki w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Wskazano na konieczność podjęcia następujących działań we wskazanych terminach oraz przesłania informacji o zakresie podjętych działań do 20 kwietnia 2017 r.: 1. wyposażenia instalacji w separator optyczny zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 2. wyposażenia instalacji w 24 reaktory do tlenowego przetwarzania odpadów wchodzące w skład instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 3. wyposażenia zakładu w drugą wagę najazdową zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 4. postępowania zgodnie z warunkami pozwolenia zintegrowanego w zakresie ilości wytwarzanych w wyniku przetwarzania odpadów; 5. magazynowanie odpadów zgodnie z warunkami decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego, określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów; 6. uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych; 7. prowadzenie okresowych pomiarów hałasu w środowisku; 8. prowadzenie okresowych (raz w roku) pomiarów wydajności i poziomu zwierciadła studni; 9. wyjaśnienie nieścisłości w ilości wytworzonych odpadów o kodzie 19 12 10 oraz 19 05 99 podanych przez Zakład z ilościami wynikającymi z prowadzonej ewidencji tj. kart ewidencji odpadów; 10. wyjaśnienie nieścisłości w ilości odpadów poddanych procesom D8 i R3 podanych przez Zakład z ilościami wynikającymi z prowadzonej ewidencji tj. kart ewidencji odpadów; 11. naliczenie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska uwzględniając również opłaty za wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza pochodzących z procesów technologicznych oraz ewentualne uregulowanie opłat (wynikające z nieuwzględnienia przedmiotowego zakresu korzystania ze środowiska) oraz naliczanie i uiszczanie opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska uwzględniając opłaty za wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza pochodzących z procesów technologicznych ; 12. złożenie do Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE) raportów za lata poprzednie oraz składanie powyższego raportu dotyczącego poprzedniego roku kalendarzowego. W odpowiedzi na ww. zarządzenie pokontrolne Spółka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie. Pismem z 14 listopada 2017 r. WIOŚ zawiadomił Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego w Białymstoku o kolejnej kontroli rozpoczętej w C. 13 listopada 2017 r., a związanej z pożarem, który miał miejsce na terenie zakładu w dniu 11 listopada 2017 r. Z pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 16 listopada 2017 r. wynika, że w C. miały miejsce pożary (w tym wielkopowierzchniowe) w dniach 16 lutego 2012 r., 17 kwietnia 2015 r., 8 stycznia 2017 r., 10 stycznia 2017 r. oraz 11 listopada 2017 r. angażujące dużą liczbę sił i środków ochrony przeciwpożarowej oraz będące zagrożeniem dla środowiska i okolicznych mieszkańców. W toku działań ratowniczo – gaśniczych stwierdzono, iż składowanych odpadów znacznie przybyło w stosunku do poprzednich działań gaśniczych, odpady nie są składowane z uwzględnieniem maksymalnej ilości w jednej hałdzie przyjętej na podstawie obliczonej gęstości obciążenia ogniowego, minimalnej odległości między hałdami, oraz od obiektów i granicy lasu, uwzględniając przeciwpożarowe zaopatrzenie wodne zakładu w ilości 200 m³ z przeciwpożarowego zbiornika wodnego. Jednocześnie stwierdzono, że odpady nie są gromadzone w sposób i w miejscach wyznaczonych. Zawiadomieniem z 24 listopada 2017 r. Marszałek Województwa Podlaskiego poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji – opisanej wyżej decyzji Marszałka Województwa Podlaskiego z 23 grudnia 2014 r. W dniu 4 grudnia 2017 r. odbyła się wizja lokalna przedmiotowej instalacji. W dniu 1 lutego 2018 r. na terenie instalacji odbyła się kolejna wizja lokalna. Kontrola wszczęta 13 listopada 2017 r. zakończyła się 10 kwietnia 2018 r. Z kontroli sporządzono protokół nr WIOŚ-BL 411/2017. W zarządzeniu pokontrolnym WIOŚ z 10 maja 2018 r. zarządzono: 1. wyposażenie instalacji w separator optyczny zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 2. wyposażenie instalacji w 24 reaktory do tlenowego przetwarzania odpadów wchodzące w skład instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 3. wyposażenie zakładu w drugą wagę najazdową zgodnie z warunkami określonymi w posiadanym pozwoleniu zintegrowanym; 4. uregulowanie kwestii lokalizacji kompostowni odpadów celem uzyskania spójności rzeczywistej lokalizacji kompostowni z mapą stanowiącą załącznik do wniosku o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego; 5. uprzątnięcie terenu C. w S. z zalegających odpadów w celu umożliwienia dostępu do kompostowni odpadów; 6. prowadzenie okresowych pomiarów hałasu w środowisku; 7. przedstawienie Marszałkowi Województwa Podlaskiego oraz Podlaskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska rocznego zestawienia przedstawiającego wyniki badań odpadów uzyskanych w wyniku biologicznego przetwarzania odpadów (frakcja podsitowa) w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych za 2017 r. oraz terminowe przedstawianie przedmiotowych wyników badań w terminie do 15 marca danego roku za rok poprzedni; 8. magazynowanie odpadów w sposób umożliwiający ich selektywne magazynowanie na poszczególnych magazynach oraz w sposób nie powodujący utrudnień w poruszaniu się po terenie zakładu; 9. magazynowanie odpadów zgodnie z warunkami decyzji udzielającej pozwolenia zintegrowanego, określającej miejsce i sposób magazynowania odpadów; 10. uregulowanie kwestii lokalizacji poszczególnych magazynów odpadów celem uzyskania spójności z mapą stanowiącą załącznik do wniosku o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego; oraz wyznaczono stronie termin do 15 czerwca 2018 r. na przesłanie pisemnej informacji o zakresie podjętych działań. Marszałek pismem z 17 maja 2018 r. znak: DOS-II.7222.1.9.2017 wezwał Spółkę na podstawie art. 195 ust. 2 p.o.ś. do: – zaprzestania magazynowania odpadów w miejscach nie stanowiących magazynów, o których mowa w rozdziale V pkt 3.1.1 pozwolenia zintegrowanego i oznaczonych na mapie stanowiącej załącznik do wniosku o jego uzyskanie, – zaprzestania magazynowania odpadów niezgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony przeciwpożarowej biorąc pod uwagę zapewnienie na terenie Zakładu wody do celów przeciwpożarowych w ilości 200 m³ z przeciwpożarowego zbiornika wodnego, – magazynowania odpadów w ilościach pozwalających na ich systematyczne przetwarzanie w instalacjach zlokalizowanych na terenie C. biorąc pod uwagę ich aktualne, rzeczywiste moce przerobowe, – magazynowania odpadów zgodnie z zapisami rozdziału V pkt 3.1.1 pozwolenia zintegrowanego: selektywnie; w sposób nie powodujący utrudnień w poruszaniu się po terenie Zakładu; w wydzielonych i oznakowanych miejscach o utwardzonej nawierzchni, niedostępnych dla osób nieupoważnionych, stanowiących magazyny nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8; odpady niebezpieczne magazynować w specjalnie do tego celu przystosowanych pojemnikach, odpornych na działanie substancji w nich zawartych, w miejscach niestwarzających zagrożenia dla środowiska - w wydzielonych, zamkniętych, zadaszonych i oznakowanych pomieszczeniach o utwardzonej i szczelnej nawierzchni; odpady inne niż niebezpieczne w miejscach właściwie oznakowanych, niestwarzających zagrożenia dla środowiska oraz o utwardzonej i szczelnej nawierzchni, – prowadzenie przetwarzania odpadów w instalacjach wchodzących w skład C. zgodnie z aktualnymi, rzeczywistymi mocami przerobowymi, – wyposażenie instalacji do biologicznego przetwarzania odpadów zgodnie z zapisami rozdziału 1 pkt 2.2 lit c pozwolenia zintegrowanego, – prowadzenie rzetelnej ewidencji odpadów zgodnie z zapisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 296, z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą o odpadach", – prowadzenie okresowych pomiarów hałasu w środowisku, – przesłanie Marszałkowi i Podlaskiemu WIOS rocznych zestawień przedstawiających wyniki badań odpadów uzyskanych w wyniku biologicznego przetwarzania odpadów (frakcja podsitowa) w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych, – utrzymywanie w należytym stanie oraz zapewnienie prawidłowej eksploatacji wszystkich obiektów i urządzeń wchodzących w skład C. w S., – uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Stronę pouczono, że w przypadku niewykonania wezwania pozwolenie zintegrowane zostanie cofnięte bez odszkodowania. Wskazano termin wykonania wezwania na 30 dni od otrzymania, z wyjątkiem kwestii dotyczącej uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, na którą wyznaczono 60 dni. W dniu 3 czerwca 2018 r. na terenie C. miał miejsce kolejny pożar (v. pismo KM PSP z 7 czerwca 2018 r.). W dniu 6 lipca 2018 r. odbyła się kolejna wizja przedmiotowej instalacji. Ustalono, że pomimo wezwania do usunięcia naruszeń warunków pozwolenia zintegrowanego na eksploatację C. w S. zakład jest nadal prowadzony niezgodnie z jego treścią. Decyzją z 15 października 2018 r. nr DOS-II.7222.I.9.2017 Marszałek Województwa Podlaskiego działając m.in. na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. cofnął bez odszkodowania stronie pozwolenie zintegrowane. Po rozpoznaniu odwołania strony Minister Klimatu decyzją z 5 lutego 2020 r. nr DZŚ-III.285.52.2018.AT.18 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. K. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Klimatu z 5 lutego 2020 r. W odpowiedzi na skargę Minister Klimatu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd I instancji oddalając skargę w uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarga koncentruje się na naruszeniu przepisów procesowych, związanych z gromadzeniem materiału dowodowego i dalej ustaleniem stanu faktycznego, i w konsekwencji jego nieprawidłową ocenę w kontekście przepisów prawa materialnego. Niepełność materiału ma polegać na tym, że organ nie uwzględnił działań podejmowanych przez stronę po upływie terminu do usunięcia naruszeń. Ponadto ustalony termin nie był obiektywnie możliwy do realizacji. Faktem jest, że w wezwaniu skierowanym do skarżącego na podstawie art. 195 ust. 2 p.o.ś. wymieniono szereg uchybień (opisane szczegółowo w części sprawozdawczej) i zakreślono termin 30 dni, za wyjątkiem warunku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (tutaj 60 dni). Przepis nie wyznacza terminu, jaki organ ma ustalić do usunięcia naruszeń, co jest w pełni zrozumiałe. Termin ten bowiem uzależniany jest od ilości oraz rodzaju stwierdzonych naruszeń. Nawet godząc się ze stanowiskiem strony, że termin zakreślony był niemożliwy do zachowania, zarzut ten pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Podstawą bowiem cofnięcia pozwolenia nie była okoliczność uchybienia temu terminowi, lecz stan składowiska na dzień orzekania przez Ministra i stwierdzone uchybienia zarówno przepisom p.o.ś., jak i naruszenia samego pozwolenia. Według Sądu I instancji, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej musi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, i tak uczynił w rozpoznawanej sprawie, dokonując prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Oceny tej dokonywał na dzień wydania decyzji i na podstawie najbliższych dacie orzekania ustaleń faktycznych. Mowa tutaj o zarządzeniu pokontrolnym z 27 czerwca 2019 r. Pomimo zatem znacznego upływu czasu od doręczenia Spółce wezwania z 17 maja 2017 r. do usunięcia naruszeń częściowo nadal nie zostały one usunięte, a pojawiły się nowe uchybienia. Strona zatem miała prawie 2 lata na realizację programu naprawczego, a nie wykonała go. Nie ma racji zatem strona wywodząc, że podjęła działania, ale nie było realne i możliwe zachowanie terminu wyznaczonego przez organ do ich realizacji. Termin ten nie ma charakteru ustawowego i jego niezachowanie nie prowadzi do jakichkolwiek negatywnych skutków dla zobowiązanego. Istotą jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i naruszeń na dzień orzekania w sprawie cofnięcia pozwolenia. Fakt, że ten ostatni protokół kontroli nie został podpisany przez kontrolowanego nie zmniejsza wartości dowodowej tego dokumentu, a z samego faktu niepodpisania przez reprezentanta skarżącego nie można wywieść, że opisane tam zdarzenia nie miały miejsca. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarżący w toku postępowania złożył do akt dwa dokumenty stanowiące opinie biegłych. Regulacja zawarta w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. W skardze kasacyjnej K. sp. z o.o. z siedzibą w W. zarządca masy sanacyjnej M. sp. z o.o. (dalej: skarżący kasacyjnie), reprezentowany przez r.pr. na podstawie art. 173 § 1 i 2 w zw. z art. 175 § 1 w zw. z art. 176 § 1 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono zaskarżonemu wyrokowi mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania: 1) art. 106 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że miałby on stać na przeszkodzie przeprowadzeniu przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów jednocześnie "inkorporujących treści właściwe dla opinii biegłego" (s. 23 zaskarżonego wyroku) oraz zawierających szereg elementów niestanowiących wiadomości specjalnych dotyczących funkcjonowania C. i konsekwentnych działań M. zmierzających do usunięcia nieprawidłowości identyfikowanych w przeszłości, co - jak samodzielnie wskazał Sąd - "potwierdza złożona opinia" (s. 24 zaskarżonego wyroku); to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wskutek nieuwzględnienia wniosków dowodowych przez Sąd doszło do uznania za zgodne z prawem aktów administracyjnych bazujących na przekonaniu, że sytuacja w C. miałaby albo nie ulegać żadnej poprawie, albo wręcz ulegać pogorszeniu z biegiem czasu, co jest oczywiście nieuzasadnioną konstatacją i nie mogło uzasadniać cofnięcia pozwolenia zintegrowanego C.; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020 poz. 256, dalej k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na oddaleniu skargi w oparciu o "całokształt okoliczności" (s. 24 zaskarżonego wyroku) stojący u podstaw wydawania decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji i bazujący na założeniu o rzekomo "uporczywym uchylaniu się strony od likwidacji stanu niezgodnego z prawem" (s. 26 zaskarżonego wyroku), mającym przemawiać za zgodnością z prawem decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji, pomimo że Sąd samodzielnie opisał postępujące usuwanie przez M. identyfikowanych wcześniej naruszeń w C., które kontynuowano również po wydaniu zaskarżonej decyzji; to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do pominięcia przez Sąd treści tych okoliczności, których uwzględnienie wymagałoby weryfikacji założenia o zgodności z prawem decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji. Z uwagi na przedstawione powyżej zarzuty, wniesiono o: 1. na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, uchylenie w całości zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji Marszałka oraz umorzenie w całości postępowania administracyjnego w tej sprawie, 2. alternatywnie, na podstawie art. 188 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, 3. alternatywnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd, 4. w każdym przypadku, na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a., zasądzenie na rzecz K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniesiono o rozpoznanie tej skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów skargi kasacyjnej. W piśmie procesowym z 6 czerwca 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej – 29 czerwca 2022 r.) Minister Klimatu i Środowiska, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm "przypisanych". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Wszystkie zarzuty przedstawione w petitum skargi kasacyjnej oraz w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 1) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że miałby on stać na przeszkodzie przeprowadzeniu przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów jednocześnie "inkorporujących treści właściwe dla opinii biegłego" (s. 23 zaskarżonego wyroku) oraz zawierających szereg elementów niestanowiących wiadomości specjalnych dotyczących funkcjonowania C. i konsekwentnych działań M. zmierzających do usunięcia nieprawidłowości identyfikowanych w przeszłości, co - jak samodzielnie wskazał Sąd - "potwierdza złożona opinia" (s. 24 zaskarżonego wyroku); to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ wskutek nieuwzględnienia wniosków dowodowych przez Sąd doszło do uznania za zgodne z prawem aktów administracyjnych bazujących na przekonaniu, że sytuacja w C. miałaby albo nie ulegać żadnej poprawie, albo wręcz ulegać pogorszeniu z biegiem czasu, co jest oczywiście nieuzasadnioną konstatacją i nie mogło uzasadniać cofnięcia pozwolenia zintegrowanego wdanego dla C. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, by Sąd I instancji naruszył art. 106 § 3 p.p.s.a. Zagadnienie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny może wprawdzie przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie w postaci dokumentów i to o tyle, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przewidzianą w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie może bowiem służyć podważeniu prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych przez sąd administracyjny za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 134/24). Zdaniem skarżącego kasacyjnie, przedłożone dokumenty nie są "instrumentem służącym do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza" (s. 23 zaskarżonego wyroku), lecz instrumentem służącym ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, bazującej na przekonaniu, że sytuacja w C. miałaby albo nie ulegać żadnej poprawie, albo wręcz ulegać pogorszeniu z biegiem czasu. Przeciwna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że strona de facto nie mogłaby w żadnym przypadku skorzystać z mechanizmu przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a., skoro dostrzeżona przez nią potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego służy zakwestionowaniu ustaleń przyjmowanych przez organy administracji publicznej - w przeciwnym razie strona nie składałaby wniosku dowodowego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. potwierdza, że skarżąca kasacyjnie podważa prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, z którymi strona skarżąca kasacyjnie się nie zgadza. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2024 r., II OSK 1438/21; oraz wyrok NSA 4 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 134/24). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowiło naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji złożonych do akt w toku postępowania dwóch dokumentów stanowiących opinie biegłych. Wyjaśnić należy, że przesłanką skorzystania przez sąd administracyjny z uprawnienia przewidzianego w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest stwierdzenie, że w sprawie występują istotne wątpliwości, których wyjaśnienie możliwe jest za pomocą przeprowadzenia dowodu z dokumentu. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji nie stwierdził natomiast, by takie istotne wątpliwości wystąpiły. Sąd I instancji jednoznacznie wypowiedział się, że wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały ustalone na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w sprawie w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego. W postępowaniu przez sądem administracyjnym dowody przeprowadza się wyjątkowo, po spełnieniu warunków wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. Poza tym posłużenie się w tym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 21 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 299/23). Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut przedstawiony w pkt 2) petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. żart. 80 k.p.a. przez ich niezastosowanie polegające na oddaleniu skargi w oparciu o "całokształt okoliczności" (s. 24 zaskarżonego wyroku) stojący u podstaw wydawania decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji i bazujący na założeniu o rzekomo "uporczywym uchylaniu się strony od likwidacji stanu niezgodnego z prawem" (s. 26 zaskarżonego wyroku), mającym przemawiać za zgodnością z prawem decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji, pomimo że Sąd samodzielnie opisał postępujące usuwanie przez M. identyfikowanych wcześniej naruszeń w C., które kontynuowano również po wydaniu zaskarżonej decyzji; to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do pominięcia przez Sąd treści tych okoliczności, których uwzględnienie wymagałoby weryfikacji założenia o zgodności z prawem decyzji Marszałka i zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do tego zarzutu oraz jego uzasadnienia wskazać należy, że w toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Ministra Klimatu z 5 lutego 2020 r. nr DZŚ-IIII.285.52.2018.AT.18 w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego skarżący podnosił zarzut opierania się przez organy o nieaktualne dane. Wbrew stanowisku przedstawionego w skardze kasacyjnej upływ czasu i gromadzenie kolejnych dowodów wskazywało na brak poprawy wykonywania obowiązków nałożonych na skarżącego w pozwoleniu zintegrowanym. Zebrany materiał dowodowy dotyczy okresu od marca 2017r. Postępowanie sanacyjne toczyło się od września 2017 r. Spółka opracowała plan restrukturyzacji dopiero pod koniec 2019 r. (plan nie został opatrzony datą). Z jego treści wynika, że nie mógł powstać przed październikiem 2019 r. W istocie doraźne prace "naprawcze", które miały na celu wypełnienie zaleceń WIOŚ skutkowały w ostateczności powstaniem nieprawidłowości w innych zakresach wykonywania obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego. Przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organ posługiwał się wszelkimi dostępnymi dowodami, w tym protokołami z kontroli WIOŚ. Wbrew argumentacji strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji kontrolując zaskarżoną decyzję trafnie stwierdził, że pomimo znacznego upływu czasu od doręczenia Spółce wezwania z 17 maja 2017 r. do usunięcia naruszeń częściowo nadal nie zostały one usunięte, a pojawiły się nowe uchybienia. Strona zatem miała prawie 2 lata na realizację programu naprawczego, a nie wykonała go. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie sprawa ta została prawidłowo wyjaśniona w toku postępowania administracyjnego i zebrany materiał dowodowy pozwalał na ustalenie jej stanu faktycznego. Wszystkie istotne okoliczności zostały w sprawie wyjaśnione, co z kolei stanowi o prawidłowej ocenie przez Sąd I instancji przestrzegania tak art. 7 k.p.a. jak i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. przez organ administracyjny. W skardze kasacyjnej Spółka nie podważyła skutecznie powyższej oceny stanu faktycznego sprawy dokonanej przez Sąd I instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy nie budził w istocie wątpliwości oraz został szczegółowo ustalony w postępowaniu administracyjnym, w tym w trakcie przeprowadzonych w siedzibie Spółki kontroli. Ostatnia z wykonanych kontroli zakończonych protokołem, była wykonywana od dnia 8 października 2018 r. do dnia 7 czerwca 2019 r. Kolejna została rozpoczęta w dniu 8 października 2019 r. Organ rozstrzygając sprawę oparł się w przypadku ostatniej kontroli o informację z WIOŚ zawartą w piśmie z 2 stycznia 2020 r., gdyż wskazywała ona na dalsze nieprzestrzeganie pozwolenia zintegrowanego. W dniu 15 stycznia 2020 r. Strona odmówiła podpisania protokołu z kontroli Podlaskiego WIOŚ na terenie C. w S., kierując pismem z 21 stycznia 2020 r. zastrzeżenia i uwagi. Z powyższego protokołu wynika, że stwierdzono następujące nieprawidłowości: poinformowanie WIOŚ o wykonaniu zarządzenia pokontrolnego z dnia 27 czerwca 2019 r. niezgodnie z prawdą; kontrolowana jednostka prowadzi gospodarkę odpadami w sposób, który może powodować zagrożenie dla wody, powietrza, roślin - przenikanie zanieczyszczonych ścieków pochodzących z magazynów do ziemi i gleby; prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania odpadów niezgodnie z art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach; magazynowanie odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego - magazynowanie odpadów na placu przed kompostownią; magazynowanie odpadów w sposób nieselektywny; mieszanie wytworzonych odpadów RDF z pozostałymi odpadami innych rodzajów, co przekreślało celowość całego procesu przetwarzania odpadów; zbieranie odpadów w ilości powodującej przepełnienie magazynów, tj. niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym osuwanie się odpadów magazynowanych na pryzmie na terenie magazynu nr 8; brak pełnego wyposażenia instalacji, brak separatora optycznego, brak drugiego rozdrabniacza do produkcji RDF, brak wszystkich przewidzianych pozwoleniem reaktorów do tlenowego przetwarzania odpadów; przetwarzanie odpadów z naruszeniem warunków pozwolenia zintegrowanego - brak prowadzenia procesu przetwarzania biologicznego w reaktorach do tlenowego przetwarzania, w tym tzw. balastu powstałego na instalacji do mechanicznego przetwarzania odpadów. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że na uwzględnienie nie zasługiwały wszystkie zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu, których organ domagał się w piśmie procesowym oznaczonym datą 6 czerwca 2022 r. Stosownie bowiem do art. 179 p.p.s.a. termin na wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynosi 14 dni od doręczenia stronie odpisu skargi kasacyjnej. Złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. powoduje, że pismo to traci przymiot odpowiedzi na skargę kasacyjną i staje się zwykłym pismem procesowym. Oznacza to, że zawarty w takim piśmie wniosek o zasądzenie kosztów postępowania jest nieskuteczny. Złożona do akt niniejszej sprawy odpowiedź na skargę kasacyjną nie mogła wywołać takich skutków procesowych, bowiem została wniesiona po terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. W tych okolicznościach brak jest podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów w postaci wynagrodzenia pełnomocnika za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
11 stycznia 2022
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/ Tadeusz Kiełkowski

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny