III OSK 530/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: sędzia NSA Teresa Zyglewska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Doskonałości Naukowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2081/21 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 23 grudnia 2020 r. nr BCK-I-O-RW-120/2015 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 7 grudnia 2021 r. II SA/Wa 2081/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z 23 grudnia 2020 r. nr BCK-I-O-RW-120/2015 w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego: 1. uchylił zaskarżoną decyzję; 2. zasądził od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz skarżącej L. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Rada Doskonałości Naukowej zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 189 ust. 1b ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że uprawnienie do podpisania decyzji podjętej na podstawie uchwały prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przez sekretarza Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jest możliwe tylko w sytuacji, gdy na tymże posiedzeniu prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, o którym mowa w art. 189 ust. 1a tejże ustawy nie jest obecny przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, podczas gdy prawidłowa wykładnia art. 189 ust. 1b ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce powinna odnosić się do samej czynności złożenia podpisu na decyzji administracyjnej mającej miejsce po powzięciu uchwały w warunkach określonych w art. 189 ust. 1a tejże ustawy, a uprawnienie sekretarza Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do podpisania podjętych na posiedzeniu prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów powinno się odnosić do nieobecności przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie w trakcie danego posiedzenia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a w chwili podpisywania tejże uchwały; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 189 ust. 1b ustawy z dnia z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędną subsumcję polegającą na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie konkretny stan faktyczny - obecność na posiedzeniu przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów - odpowiada abstrakcyjnemu stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie określonej normy prawnej, a więc zdaniem sądu wyklucza możliwość podpisania podjętej uchwały przez sekretarza Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, podczas gdy hipoteza normy art. 189 ust. 1b tejże ustawy odnosi się do chwili podpisania decyzji na podstawie uchwały prezydium, a więc decyzja taka może być podpisana przez sekretarza nawet gdy na posiedzeniu prezydium jest obecny jej przewodniczący ale nie jest obecny w chwili podpisywania danej decyzji. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjna wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi Lidii K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z 23 grudnia 2020 r. nr BCK-l-O-RW-120/2015 utrzymującą w mocy uchwałę Rady [...] z 21 stycznia 2015 r. o odmowie nadania L. stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie historia. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organ i Sąd I instancji. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego, jednak w niniejszej sprawie, wbrew przyjętej w skardze kasacyjnej konstrukcji podstaw kasacyjnych, w istocie mamy do czynienia wyłącznie z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania. Wskazany w zarzutach ujętych w pkt 1 i 2 art. 189 pkt 1b ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma bowiem charakter procesowy, a nie materialny. Stanowi on, że "Uchwały podjęte w trakcie posiedzenia przeprowadzonego w sposób, o którym mowa w ust. 1a, podpisuje przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a w przypadku jego nieobecności - sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów." Normuje on to, kto podpisuje uchwały organu kolegialnego (Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów), podjęte w trybie "zdalnym", o jakim mowa w ust. 1a art. 189. Jest to więc zdecydowanie przepis o charakterze proceduralnym. W skardze kasacyjnej powiązany został zresztą z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który stanowi o tym, jakie rozstrzygnięcie podejmuje Sąd I instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć wobec tego należy, że "Nie można utożsamić zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, czy posługiwać się nimi zamiennie, bowiem dotyczą one odmiennych pojęć prawnych i dotyczą różnych instytucji prawa. Dlatego też w art. 174 p.p.s.a. przewidziano dwie podstawy kasacyjne" (wyrok NSA z 26.02.2020 r. I OSK 632/19, LEX nr 3015141). Już choćby z tej tylko przyczyny zarzuty postawione w ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) należałoby uznać za nieusprawiedliwione. Niezależnie jednak od tego wyjaśnić należy, że "całość postępowania przed oficjalnym zajęciem stanowiska przez Prezydium Komisji (decyzja podjęta w formie uchwały) ma charakter w miarę odformalizowany (...)" (H. Izdebski, J. M. Zieliński [w:] H. Izdebski, J. M. Zieliński, Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2015, art. 35). Zatem z tego powodu, że Prezydium Komisji, jako organ kolegialny, podejmuje decyzję w formie uchwały, jest oczywiste, że norma zawarta w art. 189 pkt 1b ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. odnosi się do uchwały podejmowanej przez ten organ Centralnej Komisji. Jeśli zatem w posiedzeniu i w głosowaniu nad uchwałą brał udział przewodniczący Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, to nie można uznać, na gruncie powołanego przepisu, że uprawnionym do podpisania uchwały (decyzji) był sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Zwrot "w przypadku jego nieobecności", użyty w omawianym przepisie, odnosi się do obecności na posiedzeniu przeprowadzanym w sposób, o którym mowa w ust. 1a, a nie do obecności Przewodniczącego w jakimkolwiek późniejszym czasie, co byłoby zupełnie nieweryfikowalne, a w konsekwencji sekretarz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów mógłby podpisywać uchwałę w dowolnych okolicznościach, co z pewnością nie było intencją normodawcy. Zarówno zatem zarzut błędnej wykładni, jak i "błędnej subsumcji" art. 189 ust. 1b ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy uznać za nieusprawiedliwione. W tej sytuacji zarzuty postawione w skardze kasacyjnej okazały się pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a.