Sygnatura
III OSK 503/23
III OSK 503/23 - Wyrok NSA z 2026-01-20
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 20 stycznia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (sprawozdawca) Sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 277/22 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 9 lutego 2022 r., nr 25/2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usługi wodnej w zakresie poboru wód powierzchniowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od W. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 277/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Nadleśnictwa W. z siedzibą w B. (dalej: Nadleśnictwo, skarżący), uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: Dyrektor, organ II instancji) z 9 lutego 2022 r., nr 25/2022 w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z usługi wodnej w zakresie poboru wód powierzchniowych (pkt I) oraz zasądził od Dyrektora na rzecz strony skarżącej kwotę 780 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt II). Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się uczestnik postępowania – W. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, skarżąca kasacyjnie) i w skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku I jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1029; dalej: u.u.i.ś.) poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie w sprawie tj. uznanie, że organ zobowiązany jest w każdej sytuacji w uzasadnieniu decyzji "rozważyć", czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 lub wskazać, że regulacja art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. nie znajdzie zastosowania w sprawie, co w niniejszej sprawie skutkowało stwierdzeniem, że brak odniesienia się do ww. kwestii przez organ II instancji mogło mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wskazany przepis nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z istniejącego ujęcia wód podziemnych (składającego się ze studni szybowej wraz z drenażem zbierającym wody podziemne), które to ujęcie zostało wykonane przed rokiem 1945 r., a więc nie jest spełniona definicja "przedsięwzięcia" zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., wobec czego brak rozważań w oparciu o ten przepis w uzasadnieniu decyzji organu II instancji nie stanowi błędu postępowania, jak również nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji ze względu na niewyrażenie przez Dyrektora w uzasadnieniu decyzji motywów w zakresie elementów treściowych pozwolenia wodnoprawnego oraz wymagań ochrony obszaru Natura 2000 w sytuacji, w której nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania przez organ II instancji, bowiem zarzuty dotyczące powyżej wskazanych kwestii zostały sformułowane przez skarżącego dopiero na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie były natomiast podnoszone na etapie postępowania administracyjnego (I i II instancji), w tym nie były podniesione w odwołaniu od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Legnicy (dalej: organ I instancji), a ponadto odniesienie do tych kwestii przez organ nie jest wymagane "z urzędu" (brak przepisów postępowania, które nakazywałyby obowiązek organu rozważenia w treści decyzji dlaczego dane elementy treściowe decyzji o pozwoleniu wodnoprawnych (art. 403 ust. 1 i 2 pr.w.) nie muszą być w nim zawarte, jak również brak w niniejszej sprawie konieczności czynienia rozważań przez organ o wpływie na obszar Natura 2000 w sytuacji, w której nie są spełnione przesłanki do zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś.). Wobec tak sformułowanych zarzutów spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi kasacyjnej oraz oddalenie skargi Nadleśnictwa, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością skargi kasacyjnej. W ocenie skarżącej kasacyjnie spółki nie można zarzucać organowi nieodniesienia się do zarzutów strony, czy podnoszonej przez nią argumentacji faktycznej lub prawnej, jeśli zarzuty te lub argumentacja nie były podnoszone na etapie postępowania przed organami I czy II instancji, w tym w odwołaniu od decyzji I instancji, a dopiero w skardze od decyzji organu II instancji. Jest oczywiste, że skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego składana jest już po wydaniu decyzji przez organ II instancji, a organ ma możliwość odniesienia się do podnoszonych w skardze zarzutów dopiero w odpowiedzi na skargę. W opinii uczestnika postępowania w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tego rodzaju sytuacją, a organowi II instancji (Dyrektorowi RZGW) zarzuca się braki w uzasadnieniu decyzji w odniesieniu do zarzutów i argumentacji, które zostały podniesione przez stronę dopiero na etapie skargi, a nie na wcześniejszym etapie postępowania. Spółka zauważyła, że Nadleśnictwo rzeczywiście formułowało następujący zarzut naruszenia "art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z art. 403 ust. 1 i 2 pkt 11, 14, 15 oraz 19 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233) poprzez brak zawarcia elementów wymaganych zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne" - jednak zarzut ten został sformułowany w ten sposób dopiero na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do przepisu art. 403 pr.w. Nadleśnictwo odnosi się w treści zarzutów odwołania dwukrotnie - w punkcie 1 powołując ogólnie przepis (bez wskazywania ustępów i punktów) i bardzo ogólnie formułując zarzut oraz w punkcie 2, gdzie zarzucono naruszenie m.in. art. 403 ust. 1, ust. 2 pkt 14 i 15 pr.w. Zdaniem skarżącej kasacyjnie, zarzuty Nadleśnictwa sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji i skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego już na pierwszy rzut oka różnią się i nie obejmują tego samego zakresu. Wskazano, że nie jest kwestionowane, iż organ II instancji odniósł się prawidłowo do zarzutów z punktów 3 i 5 odwołania, tj. dotyczących sposobu postępowania w przypadku rozruchu, zatrzymania i awarii urządzeń istotnych do realizacji pozwolenia, a także rozmiaru i warunków korzystania z wód oraz urządzeń wodnych w tych sytuacjach wraz z maksymalnym dopuszczalnym czasem trwania tych warunków, jak również dotyczących określenia zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. W ocenie uczestnika postępowania organ II instancji odniósł się również do zarzutu braku umieszczenia w decyzji sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych (pkt 4 na str. 6 uzasadnienia wyroku z 10 listopada 2022 r.). Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji Dyrektora "dodatkowo organ I instancji nałożył obowiązek niezwłocznego przystąpienia do usunięcia przyczyn awarii urządzeń wodnych istotnych do realizacji pozwolenia wodnoprawnego, jak również do utrzymania w pełnej sprawności technicznej urządzeń pomiarowych, jak i całego ujęcia, naprawienia wszelkich ewentualnych szkód wynikających z eksploatacji urządzeń wodnych oraz korzystania z wód". Postanowienia te odnoszą się do zapisów cz. II pkt 6-8 decyzji organu I instancji nr 32/2021 z 27 stycznia 2021 r. W opinii spółki, w sposób wystarczający określono w decyzji wymóg wynikający z art. 403 ust. 2 pkt 15 pr.w. Wodomierze to urządzenia, które podlegają prawnej kontroli metrologicznej. Zgodnie z obowiązującą Procedurą Systemu Zarządzania Jakością "Nadzór nad wyposażeniem pomiarowym do kontroli, pomiarów i badań" [...] (wydanie nr 7 z dn. 14.05.2018 r.) wodomierze podlegają nadzorowi, zapewnia to utrzymanie urządzeń w sprawności i zachowanie potrzebnej dokładności wskazań urządzeń pomiarowych. Każdy przyrząd pomiarowy, który uległ uszkodzeniu, wykazuje jakiekolwiek wadliwe działanie, funkcjonowanie czy budzi wątpliwości lub nie spełnia wymagań podlega niezwłocznej wymianie na wodomierz sprawny o podobnych parametrach przepływu. Przed wymianą wodomierza jest spisywany jego stan, co jest odnotowywane w rejestrze poboru. Obowiązek stosowania przyrządów umożliwiających pomiar ilości pobranej wody określony został w art. 36 ust. 1 pr.w. oraz art. 303 ust. 1 pkt 1 pr.w. Zwrócono jednak uwagę, że "wymóg stosowania urządzeń pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, o którym mowa w art. 36, stosuje się od dnia 31 grudnia 2026 r." (art. 552 ust. 1 pr.w.) - obowiązki w tym zakresie nie mają obecnie jeszcze mocy prawnej. Uczestnik postępowania podniósł również, że wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia art. 403 ust. 1 i 2 pr.w. podnoszone przez Nadleśnictwo, również te zawarte dopiero w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego, należy uznać za nieuzasadnione. Zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód zawarty został w części opisowej i graficznej operatu wodnoprawnego, zgodnie z art. 409 ust. 1 pkt 2 lit. d oraz ust. 2 pkt 1 pr.w. Zgodnie z art. 400 ust. 8 pr.w. pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji. Przepływ nienaruszalny określa minimalny przepływ wody, wymagany do utrzymania życia biologicznego w cieku wodnym. Określenie wielkości przepływu nienaruszalnego dotyczy tylko i wyłącznie pozwoleń wodnoprawnych, w których pobór wód dotyczy wód powierzchniowych. Wymóg ten nie dotyczy ujęcia wód podziemnych, z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W ocenie skarżącej kasacyjnie, w niniejszej sprawie nie było konieczności określania pojemności naturalnej retencji terenowej wyrażonej w m3 na rok. Obliczenie pojemności naturalnej retencji terenowej jest wymagane do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej (art. 409 ust. 7 pkt 3 pr.w). W niniejszej sprawie mamy do czynienia wyłącznie z poborem wód wobec czego operat, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne, nie musiał zawierać regulacji dot. pojemności naturalnej retencji. Następnie zauważono, że Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, iż Nadleśnictwo zarzuty dot. rozważenia wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 podnosiło w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zakres zarzutów odwołania nie zawierał żadnego odniesienia do powyższej kwestii - ani w sposób opisowy, ani poprzez odniesienie do konkretnych przepisów. Na okoliczność położenia przedmiotowego ujęcia na obszarze chronionym nie zwrócono również uwagi w uzasadnieniu odwołania, a tym bardziej Nadleśnictwo na tamtym etapie sprawy nie dostrzegało konieczności podjęcia jakiegokolwiek dodatkowego działania przez organ. W związku z powyższym, zdaniem spółki, nie jest możliwe zarzucenie Dyrektorowi, że w uzasadnieniu decyzji nie znalazło się rozważanie dotyczące ewentualnego wpływu na obszar Natura 2000, a za całkowicie niezgodne z prawdą należy uznać stwierdzenie, że powyższe kwestie były "wyraźnie i jednoznacznie podnoszone przez skarżącego" (str. 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Zauważono, że pozwolenie wodnoprawne wydane w niniejszej sprawie uprawnia do poboru wody z dotychczas eksploatowanego ujęcia, wykorzystywanego w ten sam sposób od kilkunastu lat. W ramach wnioskowanej działalności nie będą wykonywane roboty budowlane, nie nastąpi ingerencja w istniejący krajobraz ani nie nastąpi zmiana sposobu wykorzystania terenu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2022 r., poz. 1072) kopalinami nie są wody, z wyjątkiem wód leczniczych, wód termalnych i solanek - pobór wód na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi nie można uznać za wydobywanie kopalin. Mając na uwadze powyższe definicje nie sposób uznać za przedsięwzięcie poboru wody z istniejącego ujęcia wody podziemnej, wobec czego, zdaniem spółki, organy I i II instancji nie były zobowiązane do przeprowadzania odrębnych rozważań na temat wpływu na obszar Natura 2000, bowiem nie znajdzie zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś. Dodatkowo podkreślono, że wpływ wnioskowanej działalności na obszar Natura 2000 został określony na stronie 12 w punkcie 14 operatu wodnoprawnego, w którym wprost wskazano że dalsze eksploatowanie ujęcia "nie spowoduje znaczącego oddziaływania na obszar Natura 2000". Konkludując wskazano, że brak "rozważenia wpływu" na obszar Natura 2000 nie może mieć wpływu na wynik sprawy, bowiem takie rozważania nie były wymagane w niniejszej sprawie (nie znajduje zastosowania art. 96 ust. 1 u.u.i.ś.), a organ nie mógł zawrzeć w uzasadnieniu decyzji odniesienia do zarzutów skarżącego, które Nadleśnictwo sformułowało dopiero na etapie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Pismem z 13 lutego 2023 r. – w odpowiedzi na skargę kasacyjną – Nadleśnictwo wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie od spółki na rzecz Nadleśnictwa kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wskazując jednocześnie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał trafnej wykładni art. 96 ust. 1 u.u.i.ś., dostrzegając obowiązek organu co do rozważenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz zaistniałe w sprawie uchybienia, co jednocześnie musi prowadzić do uznania zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego za nietrafny. Ponadto w ocenie Nadleśnictwa, aktualność zachowują wskazania Sądu co do braku rzeczywistego i właściwego odniesienia się do zarzutu odnoszącego się do sposobu postępowania w przypadku uszkodzenia urządzeń pomiarowych, a także pozostałe wskazania zawarte w skardze. Zauważono, że zdaniem Sądu w decyzji organu zabrakło zawarcia wszystkich elementów uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji oraz wyjaśnienia podstaw rozstrzygnięcia, a także zebrania, rozważenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i przedstawienia go w odpowiedniej formie stronie postępowania, tymczasem treść skargi kasacyjnej nie wskazuje w żadnej mierze, w jaki sposób przedstawione przez uczestnika potencjalne uchybienia miałyby mieć istotny wpływ na ostateczny kształt rozstrzygnięcia Sądu, zwłaszcza że nie odnoszą się one do istoty tego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd II instancji, który w odróżnieniu od sądu I instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r., poz. 2373 ze zm.; dalej: u.i.o.ś.) poprzez jego błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie w sprawie tj. uznanie, że organ zobowiązany jest w każdej sytuacji w uzasadnieniu decyzji "rozważyć", czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 lub wskazać, że regulacja art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. nie znajdzie zastosowania w sprawie, co w niniejszej sprawie skutkowało stwierdzeniem, że brak odniesienia się do ww. kwestii przez organ II instancji mogło mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy wskazany przepis nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie z istniejącego ujęcia wód podziemnych (składającego się ze studni szybowej wraz z drenażem zbierającym wody podziemne), które to ujęcie zostało wykonane przed rokiem 1945 r., a więc nie jest spełniona definicja "przedsięwzięcia" zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 u.i.o.ś. Odnosząc się do powyższego zarzutu stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, iż w tej konkretnej sytuacji przepis art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. ma zastosowanie i powinno znaleźć to odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Takie stanowisko w pełni zasługuje na akceptację. Jak wynika z art. 396 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233 ze zm.; dalej: Prawo wodne), pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych. Przepis ten koreluje z treścią art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. zgodnie, z którym organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a, oraz do wydania decyzji wymaganej przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji oraz przed przyjęciem tego zgłoszenia, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Do decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. ustawodawca zaliczył także zgodę wodnoprawną inną niż pozwolenie wodnoprawne wymienione w art. 72 ust. 1 pkt 6 - wydawaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, a więc tak jak w przedmiotowym przypadku także decyzję w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego na usługą wodną związaną z poborem wód podziemnych w W. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z zastosowaniem art. 96 ust. 1 u.i.o.ś., albowiem decyzja ta nie dotyczy przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt 13 u.i.o.ś., gdyż konieczność uzyskania pozwolenia prawnego wynika z upływu ważności poprzedniego pozwolenia. Legalna definicja przedsięwzięcia została zawarta w art. 3 pkt 13 u.i.o.ś., który stanowi, że jako przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin. Zdaniem skarżącej kasacyjnie skoro piętrzenie wód i pobór wód powierzchniowych ma miejsce od 1945 r. to nie można mówić o przedsięwzięciu, gdyż nie wpisuje się to w powołaną wyżej definicję. Podkreślić jednak należy, że art. 3 pkt 13 u.i.o.ś. jako przedsięwzięcie rozumie "inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu". Wykładnia tego pojęcia dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zgodna z art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. U. UE.L. 2012.26.1; dalej: Dyrektywa). Zgodnie z postanowieniami Dyrektywy przedsięwzięcie oznacza: wykonanie prac budowalnych lub innych instalacji lub systemów; inne interwencje w otoczeniu naturalnym i krajobrazie, włącznie z wydobywaniem zasobów naturalnych. Interwencją w otoczenie naturalne jest z całą pewnością pobór wody podziemnej. Przy czym pobór wód podziemnych odbywa się za pomocą urządzeń i budowli piętrzących zdefiniowanych przez Prawo wodne w art. 16 pkt 2 i 65. Okoliczność, że ma to już miejsce od 1945 r. nie wpływa na odmienne rozumienia pojęcia przedsięwzięcia, lecz wręcz przeciwnie wskazuje na takie jego zdefiniowanie jak przyjął to Wojewódzki Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie, rozważenie czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 nie miało do tej pory miejsca. Poprzednie pozwolenie wodnoprawne zostało wydane w 2000 r., a więc przed wprowadzeniem obszarowej formy ochrony przyrody jaką jest obszar Natura 2000. Z punktu widzenia ochrony wartości przyrodniczych chronionych w ramach obszaru Natura 2000 inwestycja ta jest nowym przedsięwzięciem, którego wpływ powinien być rozważony zgodnie z art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. Wykładni przepisów prawa ochrony środowiska należy dokonywać z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska w tym wyrażonej w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm.) zasady prewencji i przezorności. Wprowadzenie formy ochrony przyrody jaką jest obszar Natura 2000 miało na celu chronić określone walory przyrodnicze (art. 25 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - Dz.U. z 2021 r., poz. 1098 ze zm.). Wykładnia art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. zaproponowana przez skarżącą kasacyjnie pozbawiałaby możliwości realnej ochrony tych obszarów chronionych i pozwalałaby na kontynuację prowadzenia każdego rodzaju działalności gospodarczej bez względu na zakres jej oddziaływania na obszar Natura 2000, z tego tylko powodu, że funkcjonowało ono wcześniej niż ustanowienie tej formy ochrony przyrody, co byłoby sprzeczne z ratio legis tego przepisu. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) Powyżej wyjaśnione zostało z jakich przyczyn w uzasadnieniu decyzji organ zobligowany był zamieścić rozważania odnoszące się do art. 96 ust. 1 u.i.o.ś. Warunku takiego nie spełnia odwołanie się przez organ do operatu wodnoprawnego, albowiem nie stanowi on części decyzji, lecz dokument w oparciu, o który wydawane jest pozwolenie wodnoprawne. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skargi kasacyjnej, że w odniesieniu do określonych elementów pozwolenia wodnoprawnego Nadleśnictwo swoje zarzuty podniosło dopiero w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zadaniem organu odwoławczego nie jest bowiem jedynie ustosunkowanie się do zarzutów odwołania, lecz merytoryczne rozpoznanie sprawy, co zresztą zostało wyartykułowane w zaskarżonej decyzji. Rację ma skarżąca kasacyjnie, że nie wszystkie elementy wymienione w art. 403 Prawa wodnego muszą zostać szczegółowo omówione w pozwoleniu wodnoprawnym. Brak jest takiego wnioskowania w sytuacji, gdy pozwolenie wodnoprawne ze swej istoty nie może dotyczyć określonego uwarunkowania. W sytuacji kiedy jednak okoliczność ta podnoszona jest w odwołaniu, organ powinien wyjaśnić, z jakich przyczyn uznał, że miała ona lub też nie miała znaczenia dla sprawy. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania dotyczących art. 403 Prawa wodnego. Tymczasem w odwołaniu wskazywano na braki w zakresie elementów z art. 403, przy czym wbrew twierdzeniom organu i skarżącego kasacyjnie uczestnika postępowania, nie były to jedynie ogólnikowe zarzuty. W odwołaniu bowiem wskazywano na braki decyzji w zakresie wskazanym w art. 403 ust.1 i ust. 2 pkt 14 i 15, czy też innych elementów wymienionych tam w sposób opisowy. W takich okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ocenił, że uzasadnienie decyzji nie spełnia przesłanek z art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie jest zatem zasadny. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna jako nieoparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na mocy art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 8 marca 2023
- Symbol z opisem
- 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Jerzy Stelmasiak /przewodniczący/ Maciej Kobak Teresa Zyglewska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
art. 96 ust. 1 · Dz.U. 2021 poz. 2373
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
art. 396 ust. 1 pkt. 8, art. 403, ust. 1 · Dz.U. 2021 poz. 2233
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny